Uttarajjhayana v28.p312
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p312
- Language
- Sanskrit
v28.p312
mū. ( 386 ) āsīviso uggatavo mahesī, ghoravvao, ghoraparakkamo ya | aganiṃ va pakkhaṃda payaṃgasenā, je bhikkhuṃ bhattakāle vaheha ||
309
vṛ. āsyo - daṃṣṭrāstāsu viṣamasyetyāsīviṣaḥ - āsīvibalabdhimān, śāpānugrahasamartha ityarthaḥ, yadvā āsīviṣa iva āsīviṣaḥ, yathā hi tamatyantamavajānāno mṛtyumevāpnoti, evamenamapi munimavamanyamānānāmavaśyaṃ bhāvi maraṇamityāśayaḥ, kutaḥ punarayamevaṃvidho ?, yataḥ - ugratapāḥ prāgvat, 'mahesi' tti mahān - bṛhan śeṣasvargādyapekṣayā mokṣastamicchati-abhilaṣatīti mahadeṣī maharṣirvā, ghoravrato ghoraparākramaśca pūrvavata, yataścaivamata: 'agaṇiva 'tti agni- jvalanaṃ, vāśabda ivārtho bhinnakramaśca, tata: 'pakkhaṃda' tti prastakandatheva - ākrāmatheva, keva ? - 'pataṃgasena 'tti upamārthasya gamyamānatvātpataṅgānāṃ - śalabhānāṃ seneva senā - mahatī santatiḥ pataṅgasenā tadvat, yathā hi asau tatra nipatantyāśu ghātamāpnotyevaṃ bhavanto'pīti bhāvaḥ, ye yūyamanukampitaṃ bhikṣaṃ bhikṣukaṃ 'bhaktakāle' bhojanasamaye, tatra dīnāderavaśyaṃ deyamiti śiṣṭasamayo yūyaṃ tu na kevalaṃ na yacchata kintu tatrāpi 'vadhaha' tti vidhyatha-tāḍayatha, ayamāśayo- yato'yamāsīviṣādiviśeṣaṇānvitomunirato girinakhakhananādiprāyameva yadenaṃ bhaktakāle'pi bhaktārthinamitthaṃ vidhyatha | mū. ( 387 ) sīseṇa eyaṃ saraṇaṃ uveha, samāgayā savvajanena tumhe |
jai icchaha jīviyaṃ vā dhanaṃ vā, logaṃpi eso kuvio ḍahijjā || vṛ.atha svakṛtyopadeśamāha- 'śīrṣeṇa' śirasā 'enaṃ' muniṃ ' śaraṇārthaṃ ' rakṣaṇārthamāśrayamupetaabhyupagacchata, kimuktaṃ bhavati ? - śiraḥ praṇāmapūrvvakamayamevāsmākaṃ śaraṇamiti prapadyadhvaṃ, ‘samāgatāḥ' sammilitāḥ 'sarvvajanena' samastalokena, sahārthe tṛtīyā, 'yūyaṃ' bhavanto, yadīcchataabhilaṣata 'jīvitaṃ' prāṇadhāraṇātmakaṃ dhanaṃ vā dravyaṃ, na tasmin kupite jīvitavyādirakṣākṣamamanyaccharaṇamasti, kimityevamata āha-'lokamapi' bhuvanamapyeṣa kupitaḥ kruddho 'dahed' bhasmātkṛryāt, tathā ca vācakaḥ
"kalpāntogrānalavatprajvalanaṃ tejasaikatasteṣām ||"
"na tat dūraṃ yadaśveṣu, yavāgnau yacca mārute | viṣe ca rudhiraprāpte, sādhau ca kṛtaniścaye || "
iti sūtratrayārthaḥ || samprati tatpatistān yādṛśān dadarśa dṛṣṭvā ca yadaceṣṭata tadāhamū. ( 388 ) avaheḍiyapiṭṭhisauttamaṃge, pasāriyābāhuakammaciṭṭe | nibbheriyacche ruhiraṃ vamaṃte, uḍḍūṃmuhe niggayajīhanitte ||
vṛ. ‘ave'tyadho ‘heḍiya'tti heṭhitāni - bādhitāni, kimuktaṃ bhavati ? - adhonāmitāni, paṭhanti ca ' āvaḍie 'tti tatra sūtratvādavako ṭitāni - adhastādāmoṭitāni 'paṭṭhi' tti pṛṣṭhaṃ yāvat tadabhimukhaṃ vā santi-śobhanānyutmāṅgānī yeṣāṃ te avaheṭhitapṛṣṭhasadettamāṅgaḥ avakoṭitapṛṣṭhasaduttamāṅgo vā, prāgvanmadhyapadalopī samasāstān, 'pasāriyābāhuakammaciṭṭha' tti prasāritāviralīkṛtā bāhavo - bhujā yairyeṣāṃ vā te tathā tataste ca te akarmaceṣṭāśca-avidyamānakarmmahetuvyāpāratayā prasāritabāhyakarmmaceṣṭāstān, yadvā kriyanta iti karmmāraṇi- agnau samitprakṣepa
tathā laukikā apyāhu:
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit