Uttarajjhayana v28.p315
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p315
- Language
- Sanskrit
v28.p315
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-12/315 tyāśaṅkā nirākṛtā, vasu-dravyaṃ tasya dhārā-satatapātajanitā santatirva'dundubhayo' devānakāḥ, upalakṣaṇatvāccheṣātodyāni ca, kaiḥ? - 'suraiḥ' devaiḥ, tathā taireva 'ākāśe' nabhasi 'aho' iti vismaye, vismayanīyamidaṃ dānaṃ, ko'nyaḥ kilaivaṃ śaknoti dātuṃ ?, evaṃ dattaṃ sudattamiti ca 'ghuṣṭaṃ' saṃśabditamiti sūtrārthaḥ || te'pi brāhmaṇa vismatamanasa idamāhuḥmū. (396) sakkhaṃ khu dīsai tavoviseso, na dīsaī jāīvisesa koī|
- sovāgaputtaṃ hariesasāhu, jasserisā iḍḍi mahānubhāgā|| vṛ.'sākṣāt' pratyakṣaṃ 'khu'riti niścitaṃ avadhāraṇe vā tataḥ sākṣādeva 'dṛśyate' avalokyate, kā'sau ?-tapo-lokaprasidyā vratamupavāsādirvā tasya viśeṣo-viśiṣṭatvaṃ māhātmyamitiyāvattapoviśeṣo, 'na' naiva dṛśyate 'jātiviśeṣo' jātimāhātmyalakṣaṇaḥ ko'pī'ti svalpo'pi, kimityevamata āha-yataḥ svapākaputraḥ-cāṇḍālasuto harikeśaścāsau mātaṅgatvena prasiddhatvāt sādhuśca patitvāddharikeśasādhuḥ, paṭhyate ca-'sovāgaputtaṃ hariesasāhu'nti, atra ca paśyateti śeṣaḥ, kadācidanya eva kaścidata āha-yasyedṛśī-dṛśyamānarūpā ṛddhi:-devasannidhānātmikā sampat mahānubhāgā-sātiśayamāhātmyā, jātiviśepe hi sāti sarvottamatvādbrāhmaṇajātestadvatāmasmākameva devā vaiyāvṛttyaṃ kuryuriti bhāva iti sūtrārthaḥ ||
sāmprataṃ sa eva munistānupaśāntamithyātvamohanīyodayāniva paśyanidamāhama.(397)kiṃ māhaṇā! joisamārabhaṃtā, udaeṇa sohiṃ bahiyā vimaggahā?|
jaṃ maggahā bāhiriyaṃ visohi, na taṃ sudiṭṭha kusalā vayaṃti || vṛ. 'ki'miti kṣepe, tato na yuktamidaṃ, yat 'māhanā' brāhmaṇā ! 'jyotiḥ' agni 'samārabhamānāḥ' prastāvadyāgakaraṇataḥ pravarttamānāḥ, yāgaṃ kurvanta ityarthaḥ, 'udakena' jalena 'sohiṃ'ti śuddhiṃ nirmalatāṃ 'bahiya'tti bāhyāṃ, ko'rtho ? -bāhyahetukā, yā hi samārabhamānairjalena yā śuddhirmāryate tatra yāganāne eva tattvato hetutveneṣṭe, te ca bhavadabhimate bāhye eveti 'vimārgayatha' viśeṣeṇānveṣayatha, kimevamupadiśyata ityāha-yadyūpaṃ mārgayatha bāhyāṃ-bāhyahetukāṃ viśuddhi, na tat sudṛṣṭa-suṣṭuprekṣitaṃ 'kuśalāḥ tattvavicāraṃprati nipuṇā vadanti' pratipādayantīti sūtrārthaḥ
yathā caitat sudṛṣṭaṃ na bhavati tathā svata evāhamū. (396) kusaṃca jūvaṃ taṇakaṭṭhamaggiṃ, sāyaṃ ca pāyaṃ udayaṃ phusaṃtā|
pāṇāiṃ bhūyāiṃ viheḍayaṃtā, bhajjo'vi maṃdā! pakareha pāvaṃ|| . vṛ. 'kuśaṃ ca' darbhaṃ ca 'yūpaṃ' pratītameva tṛṇaṃ ca-vīraṇādi kāṣṭhaṃ-samidādi tṛṇakāṣṭham agni-pratītaṃ, sarvatra parigṛhṇanta iti śeṣaḥ, sāyaṃ' sandhyāyāṃ, caśabdo bhinnakramastataḥ 'pāya'ti prātaśca prabhāte udakaṃ-jalaṃ 'spṛśantaḥ' ācamanādiṣu parāmṛśantaḥ ‘pāṇāiṃti prāṇayogāt prāṇino yadvā prakarṣaṇānantīti-vasantīti prāṇāḥ-dvīndriyādayaḥ, sambhavanti hi jale pūtarakādirūpāsta iti, bhūyāī' iti bhūtān-tarūn 'bhūtāśca taravaḥ smṛtā' iti vacanāt, pṛthivyāyekendriyopalakṣaṇaṃ caitat 'viheḍayaṃti'tti viheṭhayanto-viśeṣeṇa vividhaṃ vā bādhamānāḥ vināśayanta ityarthaḥ, kimityāha-'bhūyo'pi' punarapi, na kevalaṃ purā kintu viśuddhikāle'pi jalānalādijīvopamaddato 'mandāḥ' jaḍāḥ 'prakurutha' prakarṣeṇopacinutha yūyaṃ, 'kiṃ tat ?-pāpam-aśubhakarmā,
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit