Uttarajjhayana v28.p320

v28.p320

adhyayanaṃ-13,[ni. 335 ] tadaṅgajo municandraḥ, sa ca rājā'nyadā samutpannasaṃvegastameva sutaṃ rājye'bhiṣicya pravrajyāmaśiśriyat, pratipālya ca pravrajyāmapagatamalakalaṅko'pavargamagamat |
anyadā ca sāgaracandrācāryā bahuśiṣyaparivṛtāstatrāgatāḥ nirgataśca municandranṛpatistadvandanāya, dṛṣṭāścānena sūrayaḥ, stutvā ca tānupaviṣṭastadantike, śrutaśca tatkathito viśuddhadharmaḥ, samutpannaścāsya tatkaraṇābhilāṣaḥ, tataḥ svasutaṃ rājye niveśya pratipanno'sau śrāmaṇyaṃ, gṛhītā cānena grahaṇāsevano-- bhayalakṣaṇā śikṣā, pravṛttāścānyadā susārthena sagacchāḥ sāgaracandrasūrayo'dhvānaṃ, municandramuniśca taiḥ samaṃ vrajan guruniyogādekākyeva bhaktapānanimittaṃ kvacitpratyantagrāme prāviśat, praviṣṭe cāsmin pravṛttaḥ sārtho gantuṃ, pracalitāḥ sahānena sūrayo, vismṛtaścāyameṣāṃ, prasthitaśca kṣaṇāntareṇa gṛhītabhaktapānastadanumārgeṇa, patitaśca mūḍhadikcakravālaḥ sārgaveṣaṇāparo, mārgātparibhraṣṭo bhramadanekaśārdūlajālāṃ dvipakadambakabhajyamānaśālaśallakīprabhṛtitarunikarāmanarvākapāratayā ca saṃsārānukāriṇīṃ vindhyāṭavīṃ, tatra cāsau paribhraman girikandarāṇyatikrāmannatinimnonnatabhūbhāgān paśyan bhayānakānekadvīpitarakṣācchabhallādiśvāpadān uttīrṇastṛtīyadine, tadā ca kṣutkṣāmakukṣiḥ śuṣkoṣṭhakaṇṭhatālurekatra vṛkṣacchāyāyāṃ mūrchāvaśanaṣṭaceṣṭo dṛṣṭaścaturbhirgopāladārakaiḥ, utpannā amīṣāmanukampā, siktatvaritamāgatya gorasonmiśratijalena, pāyito'sau tadeva, samāśvastaśca nīto gokulaṃ, pratijāgaritaśca tatkālocitakṛtyena, pratilābhitaḥ prāsukānādinā, kathitasteṣāmanena jinapraṇītadharmaḥ, gṛhītaścāyametairbhāvagarbha, gataścāsau vivakṣitasthānaṃ, taṃ ca maladigdhadehamavalokya dvayoḥ samajani jugupsā, tadanukampātaḥ samyaktvānubhāvataśca nirvatitaṃ caturbhirapi devāyuḥ, jagmuśca devalokaṃ, tataścyutau cākṛtajaḍugupsau tu katicidbhavāntaritau dvāviṣukārapure dvijakule jāto, tadvaktavyatā ca iṣukārīyanāmyanantarādhyayane'bhidhāsyate, yau ca dvau jugupsakau tau daśārṇajanapade brāhmaṇakule dāsatayotpannau, tayośca ya iha brahmadatto bhaviṣyati tenātrādhikāro, nidānasyaivātra vaktumupakrāntatvāttenaiva ca tadvidhānād, dvitīyasya tu prasaṅgata evābhidhīyamānatvāt, iha ca nāmaniṣpannanikṣepe prastute prasaṅgato'rthādhikāro'pyukta iti gāthātrayabhāvārthaḥ|
ukto nāmaniṣpannanikṣepaḥ, samprati sūtrālāpakaniṣpannasyāvasara ithi sūtramuccāraṇīyaṃ, taccedammū.(407) jāīparājio khalu kāsi niyāṇaṃ tu hatthiṇapuraṃbhi|
calanīi baṃbhadatto uvavanno nalina(pauma) gammāo|| vṛ. 'jātiparājitaḥ' iti jātyā-prastāvāccāṇḍālākhyā parājitaḥ-abhibhūtaḥ, sa hi vārāṇasyāṃ hastināgapure ca vakṣyamānanyāyato nṛpeṇa namucināmnā ca dvijena cāṇḍāla iti nagaraniṣkāsananyakkārādinā purā janmanyapamānita ityevamuktaḥ, yadvā jātibhiḥ-dāsādinīcasthānotpattibhiruparyuparijātābhiḥ parājita iti-parābhavaṃ manyamāno'ho! ahamadhanyo yaditthaṃ nīcāsveva jātiṣu punaḥ punarutpanna iti, 'khaluḥ' vākyālaṅkāre, sa caivaṃvidhaḥ kimityāha- 'kāsi'tti akārṣīt, kimityāha-'nidānaṃ' cakravarti padāvāptirmama bhavedityevamātmakaṃ 'tuḥ' pūraṇe, kvedaṃ kṛtavān ? ityāha-'hatthiṇapuraṃmi'tti hastināgapure, culanyāṃ brahmadattaḥ ‘uvavanno'tti utpannaḥ 'padmagulmāt' iti nalinagulmavimānāccyutveti śeṣaḥ, iti sūtrākṣarārthaḥ ||