Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p326

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p326

Language
Sanskrit

v28.p326

tenānukampāpareṇa, dṛṣṭaśca tayā'sau jātastasyāpi tadanurāgaḥ, pravṛttaṃ ca tayormohanakaṃ, evaṃ ca kiyatīmapi velāmatikramya vinirgatā'sau kuḍaṅgāt, uktaṃ cātmānaṃ khyāpayituṃ kumāraṃ prati, yathā - gahanaṃ nadīkuḍaṅga tato'pi gahanatarāṇyeva gahanatarakāṇi puruṣahṛdayāni bhavanti, ayaṃ cānena dhvanito'rthaḥ yathā vayaṃ jānīmaḥ strīhṛdayānyatigahanāni bhavaccittena ca tānyapi jitānītyuktvā prati pratyāyayitumāha- 'dehāṇi 'nti dehīdānīṃ 'pūrṇapātram' akṣatabhṛtabhājanaṃ priyaṃ khalu 'naḥ ' asmākaṃ yaddārako jāta iti, te (iti) vaktavye yantra ityuktaṃ tadaikyaṃ dyotayituṃ, ityuktvā ca tayā dhūrtyā gṛhītaṃ brahmadattottarīyaṃ gatā ca patyaiva saha, tataśca nirgato'sau kuḍaṅgātkṛtaparihāsaḥ pravṛtto gantuṃ prāptaḥ supratiṣṭhaṃ, tatra ca kusakuṇḍī nāma kanyā 'bhikuṃḍivittāsiyaṃmi jiyasattuṃ 'ti ārṣatvādubhayatra subvyatyayaḥ, 'bhikuṇḍivitrāsitād' bhikuṇḍināmanṛpatiniṣkāśitāt 'jitaśatroḥ ' jitaśatrunāmanṛpateḥ sakāśānmathurāto'hicchatrāṃ vrajan 'antare' antarāle 'labhate' prāpnoti | tathendrapure śivadatto nāma rudrapure ca viśākhadattābhidhānastadduhitarau 'baṭukatvena' dīrghapṛṣṭhapuruṣabhītyā kṛtabrāhmaṇaveṣeṇa labhate kanye dve rājyaṃ ca |
-
,
tato rājagṛhaṃ mithilā hastināgapuraṃ campāṃ tathaiva śrāvastīm, abhramīditi śeṣa: 'eṣā tu' anantaramupadarśitā nagarahiṇḍirboddhavyā brahmadattasyeti | evaṃ ca bhramato'sya militāḥ kaṭakakareṇudattādaya: pitṛvayasyāḥ, gṛhītāḥ kiyanto'pi pratyantarājānaḥ, samutpannaṃ cakraratnaṃ, prārabdhastadupadarśitamārgeṇa digvijayaḥ, prāptaḥ kāmpilye, nirgatastadabhimukhaṃ dīrghapṛṣṭho, lagnamanayorāyodhanaṃ, vinipātito'sau brahmadattena, evaṃ ca boddhavyastasya dīrghapṛṣṭhaviṣayaroṣamokṣaśca, atrāntare militāḥ pariṇītakanyāpitaraḥ, samutpannāni ca yathā'vasaraṃ śeṣaratnāni, sādhitaṃ ṣaṭkhaṇḍamapi bharataṃ, prāptāśca navāpi nidhayaḥ, pariṇataṃ cakravarttipadaṃ, evaṃ ca sukṛtaphalamupabhuñjato'tikrāntaḥ kiyānapi kālaḥ, anyadā copanītaṃ devatayā mandāradāma, samutpannaṃ taddarśanādasya jātismaraṇaṃanubhūtāni mayaivaṃvidhakusumadāmāni, ahaṃ hi nalinagulmavimāne devo'bhavaṃ || ityekādaśaniryuktigāthārthaḥ |
itthaṃ tāvatkāmpilye saṃbhūtaścakravarttī jātaḥ, citrasya tu kā vārttetyāhamū. (408/2 ) citto puṇa jāo purimatālaṃmi |
siṭṭikulami visāle dhammaṃ soūṇa pavvaio ||
vṛ. pādatrayaṃ, citraḥ punarjātaḥ purimatāle, sa hi citranāmā maharṣiḥ tatra saṃbhūtināmni bhrātari tathā'naśanaṃ pratipannavatyaho duranto mohaścitrā karmapariṇatiścañcalaṃ citamityādi vicintya caturvidhamapyāhāraṃ pratyākhyātavān, mṛtvā ca paṇḍitamaraṇena samutpannastatraiva nalinagulmanāmni vimāne, tatastatra svasthitimanupālyotpannaḥ purimatālapure, tatrāpi kvetyāha- 'śreṣṭhikule' vaṇikpradhānānvaye 'viśāle' vistīrṇe putrapautrādivṛddhimati, prāptavayāśca tathāvidhasthavirasannidhau 'dharma' yatidharmaṃ kṣāntyādikaṃ' śrutvā' ākarṇya 'pravrajitaḥ ' pravrajyāṃ pratipannavān iti sūtrabhāvārtha: || tataḥ kimityāha

kaṃpillaṃmi a nayare samāgayā do'vi cittasaṃbhūyā | suhudukkhaphalavivāgaṃ karhiti te ikkamikkassa ||

Linked texts (1)