Uttarajjhayana v28.p328

v28.p328

imāno chuṭṭiyā jāī, annamantreṇa jā vinā ||
vṛ. cakravarttī 'maharddhika: ' vṛhadvibhūitirbrahmadatto mahāyaśā: 'bhrātaraṃ' janmāntarasodaryaṃ 'bahumānena' mānasapratibandhena 'idaṃ' vakṣyamānalakṣaṇaṃ 'vacanaṃ' vākyaṃ 'abravīd' ityuktavān, yathā 'āsimo 'tti abhūvāvāṃ bhrātarau dvāvapi 'anyo'nyaṃ' vantau, tathā anyo'nyahitaiṣiṇau' parasparaśubhābhilāṣiṇau, punaḥ punaranyo'nyagrahaṇaṃ ca tulyacittatātiśayakhyāpanārthaṃ, makāraśca sarvatrālākṣaṇikaḥ |
keṣu punarbhaveṣvitthamāvāmabhūvetyāha- dāsau 'daśārṇe' daśārṇadeśe 'āsi'tti abhūva, mṛgau ‘kāliñjare' kāliñjaranāmni nage, haṃsau 'mṛtagaṅgātīre' uktarūpe, 'śvapākau' cāṇḍālau 'kāsibhūmie 'tti kāśī bhūmyāṃ kāśyabhidhāne janapade, devau ca devaloke saudharmābhidhāne'bhūva 'ahme'tti āvāṃ maharddhikau na tu kilbiṣiko, 'imā me'tti 'imā no 'tti vā ubhayatreyamāvayoḥ ṣaṣṭhyeva ṣṭhakā jātiḥ kīdṛśī yetyāha-'annamantreṇaṃ' ti anyo'nyena paraspareṇa yā vinā, ko'rthaḥ ? - parasparasāhityarahitā, viyuktayoryaketi bhāva iti sūtracatuṣṭhayārthaḥ ||
itthaṃ cakravartinokte munirāha

"
kammā niyāṇappagaḍā, tume rāya ! viciṃtiyā |
tesiṃ phalavivāgeṇaṃ, vippaogamuvāgayā ||
vṛ.‘karmāṇi' jñānāvaraṇādīni nitarā dīyante-lūyante dīyante vā khaṇḍyante tathāvidhasānubandhaphalābhāvatastapaḥ-prabhṛtīnyaneneti nidānaṃ - sābhiṣvaṅgaprārthanārūpaṃ tena prakarṣeṇa kṛtānivihitāni nidānaprakṛtāni, nidānavaśanibaddhānīti yo'rthaḥ, tvayā rājan ! vicintitānīti, taddhetubhūtārttadhyānādidhyānataḥ karmāṇyapi tathocyante 'teṣām' evaṃvidhakarmaṇāṃ phalaṃ cāsau vipākaśca - - śubhāśubhajanakatvalakṣaṇaḥ phalavipākastana, yadvā karmāṇi-anuṣṭhānāni 'niyānapayaḍa' tti nidānenaiva śeṣaśu bhānuṣṭhānasyācchāditatvātprāgvatprakaṭanidānāni tvayā rājan ! vicintitāni kṛtānītiyāvat, teṣāṃ phalaṃ kramātkarma tadvipākena 'viprayogaṃ' virahaṃ 'upāgatau' prāptau kimuktaṃ bhavati ? - yattadā tvayā'smannivāritenāpi nidānamanuṣṭhitaṃ tatphalametad yadāvayostathābhūtayorapi viyoga iti sūtrārthaḥ || itthamavagataviyogahetuścakrī punaḥ praśnayitumāhamū. (415 ) saccaso appagaḍā, kammā mae purā kaḍā |
te ajja paribhuṃjāmo, kiṃ nu cittevi se tahā ? ||
vṛ. satyaṃ -1 - mṛṣā bhāṣāparihārarūpaṃ śaucam - amāyamanuṣṭhānaṃ tābhyāṃ prakaṭāni-prakhyātāni karmāṇi-prakramācchubhānuṣṭhānāni śubhaprakṛtirūpāṇi vā mayā purā kṛtāni, yānīti gamyate, tāni 'adya' asminnahani, śeṣatadbhavakālopalakṣaṇaṃ caitat 'paribhuṃjāmo 'tti paribhuñje-tadvipākopanatastrīratnādiparibhogadvāreṇa vedaye, yatheti gamyate, kimiti praśne, 'nu' iti vitarke, 'citro'pi ' citranāmā'pi, ko'rthaḥ - bhavānapi 'se' iti tāni tathā paribhuṅkte ?, naiva bhuṅkte, mikṣukatvādbhavataḥ, tathā ca kimiti bhavatā'pi mayaiva sahopārjitāni śubhakarmāṇi viphalānijātānītyāśaya iti sūtrārthaḥ || munirāha
mū. (416 ) savvaṃ suciṇṇaṃ saphalaṃ narāṇaṃ, kaḍāṇa kammāna na mukkhu atthi |