Uttarajjhayana v28.p329
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p329
- Language
- Sanskrit
v28.p329
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-13/416 atthehi kāmehi a uttamehiṃ, āyā mamaṃ putraphalovaveo ||
vṛ. 'sarva' niravaśeṣaṃ 'sucīrṇaṃ' śobhanamanuṣṭhitaṃ, tapaḥ prabhṛtīti gamyate, cīrṇaśabdasya 'sucīrṇaṃ' proṣitavrata'mityādirūḍhitaḥ sādhutvaṃ, saha phalena varttata iti salena varttata iti saphalaṃ narāṇāmiti, upalakṣaṇatvādaśeṣāṇāmapi prāṇināṃ kimiti ?, yataḥ kṛtebhyaḥ - arthādavaśyavedyatayoparacitebhyaḥ karmabhyo na 'mokṣaḥ ' muktirastīti, dadati hi tāni nijaphalamavaśyamiti bhāva:, prākṛtatvācca subvyatyayaḥ, syādetat-tvayaiva vyabhicāraityāha-'artheḥ' dravyairathairvā-prārthanīyaiḥ, vastubhiriti gamyate, kāmaiśca-manojñaśabdādibhiḥ 'uttamaiḥ' pradhānaiḥ, lakṣaṇe tṛtīyā, tata etadupalakṣitaḥ sannātmā mama puṇyaphalena-śubhakarmaphalenopapetaḥ - anvitaḥ sa puṇyaphalopapetaḥ iti ||
yathā tvaṃ ‘jānāsi' avadhārayasi 'saṃbhūta!' pūrvajanmani saṃbhūtābhidhāna ! 'mahānubhāgaṃ' bṛhanmāhātmyaṃ 'maharddhikaṃ' sātiśayavibhūtiyuktam ata eva puṇyaphalopetaṃ citramapi 'jānīhi ' avabuddhasva' tathaiva' aviśiṣṭameva 'rājan!' nṛpa !, kimityevamata āha - ṛddhiḥ - sampat dyuti:- dīptistasyāpīti-janmāntaranāmataścitrābhidhānasya, mamāpīti bhāvaḥ, caśabdo yasmādarthe, tato yasmātprabhūtā-bahvītyarthaḥ yadvā''tmā mama puṇyaphalopeta iti, anena citra evātmānaṃ nirdiśati, tathā jānīhi saṃbhūta ityādau ātmetyanuvarttate, arthavaśācca vibhaktipariṇāma:, tataścaivaṃ yojyate - he saṃbhūta! yathā tvabhātmānaṃ mahānubhāgādiviśeṣaṇaviśiṣṭaṃ jānāsi tathā citramapi jānīhi, citranāmno mamāpi gṛhasthabhāve evaṃvidhatvādeveti bhāvaḥ, śeṣaṃ prāgvat ||
326
"
-
jānāhi saṃbhūya ! mahānubhāgaṃ, mahiḍḍiyaṃ punnaphalovaveyaṃ | cittaṃpi jānāhi taheva rāyaṃ !, iḍḍī juī tassavi appabhūā || mahattharūvā vayaṇappamūyā, gāhānugīyā narasaṃghamajjhe | jaṃ bhikkhuṇo sīlaguṇovaveyā, iha'jjayaṃte samaṇo'mhi jāo || vṛ. yadi tavāpyevaṃvidhā samṛddhirāsīt tatkimiti pravrajita ityāha- mahān - aparimito'nantadravyaparyāyātmakatayā'rthaḥ - abhidheyaṃ yasya tanmahārthaṃ rūpaṃ svarūpaṃ na tu cakṣurgrāhyo guṇaḥ, tato mahārthaṃ rūpaṃ yasyāḥ sā tathā, mahato vā'rthān - jīvāditattvarūpān rūpayati-darśayatīti mahārtharūpā, 'vayaṇappabhūya'tti vacanena aprabhūtā alpabhūtā vā alpatvaṃ prāptā vacanālpabhūtā vacanātprabhūtā vā stokākṣaretiyāvat, keyamīdṛśītyāha - gīyata iti gāthā, sā cehārthāddharmābhidhāyinī sūtrapaddhatiḥ, anviti - tīrthakṛdgaṇadharādibhyaḥ paścādgītā anugītā, ko'rthaḥ ? - tīrthakarādibhyaḥ śrutvā pratipāditā sthavirairiti śeṣaḥ, anulomaṃ vā gītā'nugītā, anena śrotranukūlaiva deśanā kriyate iti khyāpitaṃ bhavati | kvetyāha- narāṇāṃ puruṣāṇāṃ saṅghaḥ- samūhastanmadhye, gāthāmeva punarviśeṣayitumāha - 'yāṃ' gāthāṃ ' bhikṣavaḥ' munayaḥ śīlaṃ - cāritraṃ tadeva guṇaḥ, yadvā guṇaḥ pṛthageva jñānaṃ, tataḥ śīlaguṇena śīlaguṇābhyāṃ vā cāritrajñānābhyāmupetāḥ - yuktāḥ śīlaguṇopetāḥ 'iha' asmin jagati 'añjayaṃte 'tti arjayanti paṭhana śravaṇatadarthānuṣṭhānādibhirāvarjayanti | yadvā 'jaṃ bhikkhuṇo' ityatra śrutveti śeṣaḥ, tato yāṃ śrutvā 'jayaṃti 'tti 'iha' asmin jinapravacane 'yatante' yatnavanto bhavanti, sopaskāratvātsā mayā'pyākaṇitā, tataḥ 'śramaṇaḥ ' tapasvī asmi ahaṃ jāto, na tu duḥkhadagdhatvāditi bhāvaḥ, paṭhyate ca - 'sumaṇo 'tti sumanāḥ
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit