Uttarajjhayana v28.p344
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p344
- Language
- Sanskrit
v28.p344
adhyayanaṃ-14,[ni. 373] na dhanena tyāgenaikenāmṛtatvamānaśu"rityādi, tataḥ ‘śramaṇau' tapasvinau bhaviṣyāva:, guṇoghaṃsamyagdarśanādiguṇasamūhaṃ dhārayata ithyevaṃśīlau guṇaughadhāriṇau bahi:- grāmanagarādibhyo bahirvatitvād dravyato bhāvataśca kvacidapratibaddhatvāda vihāraḥ- viharaṇaṃ yayostau bahivihārau apratibaddhavihārāvitiyāvat 'abhigamya' āśritya 'bhikṣā' śuddhoñchāṃ tāmevāhārayantāviti bhāva iti sūtrārthaḥ || ātmāstitvamūlatvātsakaladharmānuṣṭhānasya tannirākaraṇāyāha purohitaḥmū. (459) jahā ya aggī araṇīusaṃto, khīre ghayaṃ tillamahā tilesu|
emeva jāyā sarīraṃmittā, saṃmacchaī nāsai nāvacir̤he| vṛ. 'yathe' tyaupamye caśabdo'vadhāraṇe, yathaiva 'agniḥ' vaiśvānaraḥ 'araṇiu'tti araṇitaḥagnimanthanakāṣṭhād ‘asan' avidyamāna eva saṃmūrchati, tathā kṣīre ghṛtaṃ tailamatha tileṣu, evameva 'he jātau' putrau ! 'sarīraṃsi'tti śarīre kāye 'sattvāḥ' prāṇinaḥ 'samucchaṃti'tti saṃmūrchanti, pūrvamasanta eva śarīrākārapariṇatabhūtasamudāyata utpadyante, tathā cāhuḥ- "pṛthivyapastejovāyuriti tattvāni, etebhyaścaitanyaṃ, madyāṅgebhyo madaśaktivat", tathā 'nāsai'tti naśyanti-abhrapaṭalavatpralayamupayānti nāvaciṭṭe'tti na punaḥ avatiṣṭhante-śarīranāśe sati na kṣaṇamapyavasthitibhājo bhavanti, yadvā śarīre satyapyamī sattvā naśyanti, nāvatiṣṭhante, jalabuṭṭhadavat, uktaṃ hi-"jalabudbudavajjīvāḥ" atra ca pratyakṣato'nupalambha eva pramānaṃ, na hyasau śarīreśarīravyatirikto vā bhavāntaraprāptī pratyakṣata upalabhyata iti nāsti, śaśaviṣāṇavaditi bhāva iti sūtrārthaḥ || kumārakāvāhatuḥmū.(460) no iṃdiyaggijjhu amuttabhāvā, amuttabhāvā ciya hoi nicco|
ajjhatthaheuṃ niyaya'ssa baṃdho, saṃsāraheuṃ ca vayaṃti baṃdhaṃ | vṛ.'no' iti pratipedhe indriyaiḥ-śrotrādibhirlāhyaḥ-saṃvedya indriyagrāhyaḥ, sattva iti prakramaḥ, asattvādevāyamindriyāgrāhya ithyāśakyāha-'amūrtabhāvāt' indriyagrāhyarūpādyabhāvāt, ayamāśayaḥ-yadindriyagrāhyaṃ sannopalabhyate tadasaditi niściyate, yathā pradeśaviśeṣe ghaṭo, yattu tadgrāhyameva na bhavati na tasyānupalambhe'pyabhāvaniścayaḥ, piśācādivat, tadviṣayānupalambhasya saṃśayahetutvāt, na ca sādhakabādhakapramānābhāvāt saṃśayaviṣayataivāstviti vācyaṃ, tatsādhakasyānumānasya sadbhāvāt, tathāhi-astyātmā ahaṃ paśyāmi jighrāmītyādyanugatapratyayānyathānupapatteḥ, ātmābhāve hīndriyāṇyeva draṣṭṭaṇi syuḥ, teṣu ca parasparaṃ vibhinneṣvahaṃ paśyāmi jighrāmītyādiranugato'hamitipratyayo'nekeṣvivapratipattṛṣu na syāt, uktaṃ hi
"ahaṃ śṛṇomi paśyāmi, jighrāmyāsvādayāmi ca |
cetayāmyadhyavasyāmi, badhyāmītyevamasti saḥ||" vṛddhāstu vyācakṣate-amūrttatvānnoindriyagrāhyo, noindriyaṃ ca mano, manaścātmaiva, ata: svapratyakṣa evāyamātmā, kasmāt ?, ucyate, traikālyakāryavyapadeśāt, tadyathā-kṛtavānahaṃ karomyahaṃ kariṣyāmyahamuktavānahaṃ bravīmyahaṃ jñātavānahaṃ jāne'haṃ jñāsye'hamiti yo'yaṃ trikālakāryavyapadeśaheturahaṃpratyayo nāyamānumāniko na cāgamikaḥ, kiṃ tarhi ?, pratyakṣakṛta evāyam, anenaivātmānaṃ pratipadyasva, nāyamanātmake ghaṭādāvupalabhyata iti, tathā'mūrtabhāvādapi ca bhavati nityaḥ, tathāhi-yadravyatve satyamūrtaṃ tatrityaṃ, yathā vyoma, amūrtaścāyaṃ dravyatve satyanena
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit