Uttarajjhayana v28.p347
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p347
- Language
- Sanskrit
v28.p347
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-14/469 vāmo'tti na punarbhaviṣyāmo-na punarjanmānubhaviṣyāmaḥ, tannibandhanabhūtakarmāpagamāt, jarāmaraṇādyabhāvopalakṣaṇaṃ caitat, kiñca-'anāgatam' aprāptaṃ naiva cāsti kiñciditi manoramamapi viṣayasaukhyādi anādau saṃsāre sarvasya prāptapūrvatvāttato na tadarthamapi gṛhāvasthānaṃ yuktamiti bhāvaḥ, yadvā 'anāgatam' āgativirahitaṃ naiva cāsti kiṃcit, kintu sarvamāgatimadeva jarāmaraṇādi vyasanajātaṃ, dhruvabhāvitvādasya bhavasthānāṃ, yadvā'nāgataṃ yatra mṛtyurogatirnāsti tanna kiñcitsthānamasti, yataścaivamataḥ śraddhā-abhilāṣaḥ kṣama-yuktamihalokaparalokayojha śreyaḥprāptinimittamanuṣṭhānaṃ kartumiti śeṣaḥ, 'na' iti no'smākaṃ 'ninīya' apasārya, kaṃ ?-'rāgaṃ' svajanābhiṣvaṅgalakṣaṇaṃ, tattvato hi kaḥ kasya svajano na vā svajana ipti, uktaṃ ca-"ayaṃ ṇaṃ' bhaṃte ! jīve egamegassa jīvassa māittāi (piyatāe) bhāittāe puttattāe dhūyattāe suṇhattāe bhajjattāe suhisayaṇasaṃbaṃdhasaṃthuyattāe uvavanapuvve ?, haṃtā goyamā !, asatiṃ aduvā anaṃtakhutto"tti, iti sūtradvayārthaḥ || tatastayorvacanamākarṇya purohita utpannavratagrahaṇapariṇāmo brāhmaṇī dharmavighnakāriṇī matvedamāhamū. (470) pahīṇaputtassa hu natthi vāso, vāsiṭṭhi! bhikkhāyariyāi kālo|
sāhāhi rukkho lahaī samāhi, chinnāhiṃ sāhāhiṃ tameva khāṇuṃ|| vṛ. prahīṇau-prabhraṣṭau putrau yasmātsa prahīṇaputraḥ, athavā prākṛte pūrvāparanipātasyātantratvātputrābhyāṃ prahīṇaḥ-tyaktaḥ putraprahīṇaḥ tasya 'huḥ' pūraṇe 'nāsti' na vidyate 'vāsaḥ' avasthānaṃ, mama gṛha iti gamyate, vāśiṣṭi!-vaśiṣṭagotrodbhave, gauravakhyāpanārthaṃ gotrābhidhānaṃ. tacca kathaṃ nu nāma dharmābhimukhyamasyāḥ syāditi, bhikṣācaryāyāḥ-bhikṣāṭanasya, upalakṣaṇaṃ caitadvratagrahaṇasya kālaḥ-prastāvo vartata iti śeṣaḥ | kimityevamata āha-'śākhābhiḥ' pratītābhiḥ 'vṛkṣaḥ' drumaḥ 'labhate' prāpnoti 'samādhi' svāsthyaṃ, 'chinnābhiḥ' dvidhākṛtābhiḥ śākhābhiḥ 'tameva' vṛkṣaṃ yastābhiḥ samādhimāptavān ‘khāṇu'ti sthāṇuṃ jano'pyupadiśatītyupaskāraḥ, yathā hi tāstasya śobhāsaṃrakṣaṇasahāyakṛtyakaraṇādinā samādhihetavaḥ evaṃ mamāpyetau sutāvatastadvirahito'hamapi sthāṇukalpa eveti kiṃ mamaivaṃvidhasya svaparayoḥ kañcidupakāramapuṣṇata eva gṛhavāsenetyabhiprāyaḥ| mū. (471) paṃcāvihūṇo va jaheva pakkhī, bhiccavihūṇo va raṇe nariṃdo|
vivanasāro vaṇiuvva poe, pahīṇaputtomi tahā ahaṃpi|| vṛ.kiñca-pakṣābhyāṃ-patatattrābhyāṃ vihīno-virahita: pakṣavihīnaḥ, 'vā' dṛṣṭāntāntarasamuccaye, yathā 'iha' asmilloke 'pakṣī' vihaṅgamaḥ palāyitumapyaśakta iti mārjārādibhirabhibhūyate | tathā bhṛtyāḥ-padātayastadvihīno, vā prāgvat, ‘raṇe' saṅgrāme narendraḥ' rājā śatrujanaparājayasthānameva jāyate, tathā vipannaḥ-vinaṣṭaḥ sāro-hiraṇyaratnādirasyeti vipannasāro vaṇik sāṃyātriko, veti prāgvat, 'pote' pravahaṇe bhinna iti gamyate nārvāg na ca parata ityudadhimadhyavartī viṣīdati, putraprahīṇo'smi tathā'hamapi, ko'rthaḥ?-pakṣabhṛtyārthasārabhūtābhyāṃ sutābhyāṃ virahito'hamapyevaṃvidha eveti sūtradvayārthaḥ || vāśiṣṭyāha
mū. (472) susaṃbhiyā kāmaguṇā ime te. saṃpiṃḍiyā āggarasā pabhūyā|
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit