Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p357

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p357

Language
Sanskrit

v28.p357

syāpi darśanāt uktaṃ hi
uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-15 / 497
“dharmabhṛtyagnidhīndvarkatvaktattvasvārthadehiṣu | śīlānilamanoyatnaikavīryeṣvātmanaḥ smṛtiḥ ||” iti,
tena gupta ātmagupto na yatastata: karaṇacaraṇādivikṣepakṛt, yadvā gupto- rakṣito'saṃyamasthānebhy ātmā yena sa tathā, avyagram- anākulamasamañjasacintoparamato manaḥ--cittamasyetyavya gramanā na saṃprahṛṣṭaḥ asaṃprahṛṣṭaḥ- ākrośādiṣu na praharṣavān, yathā kaścidāha - "kaścit pumān kṣipati māṃ parirūpavākyaiḥ, śrīmatkṣamābharaṇametya mudaṃ vrajāmi" ityādi, prakṛtopasaṃhāramāha-ya: 'kṛtsnam' utkṛṣṭādibhedataḥ samastamākrośavadham 'adhyāste' sahate samatayeti gamyate, sa bhikṣuriti sūtrārthaḥ || kiṃ ca
mū. (498 ) paṃtaṃ sayanāsanaṃ bhaittā, sīuṇhaṃ vivihaṃ ca daṃsamasagaṃ | avvaggamane asaṃpahiṭṭe, jo kasiṇaṃ ahiāsae sa bhikkhū ||
-
vṛ. 'prāntam' avamaṃ śayanaṃ ca saṃstārakādi āsanaṃ ca- pīṭhakādi śayanāsanam upalakṣaṇatvādbhojanācchādanādi ca 'muktvā' sevitvā śītaṃ coṣaṇaṃ ca śītoṣaṇam uktarūpaṃ, casya gamyamānatvāttacca sevitvā 'vividhaṃ ca' nānāprakāraṃ daṃśāśca maśakāśca daṃśamaśakaṃ prāg vyākhyātameva prāpyeti śeṣo, matkuṇādyupalakṣaṇaṃ caitat, avyagramanā asaṃprahṛṣṭo yaḥ kṛtsnamadhyāste sa bhikṣuriti prāgvat | iha ca prāntaṃ śayanāsanaṃ bhuktveti atisāttvikatādarśanārthaṃ, prāntaśayanāditāyāṃ hi suduḥsahāḥ śītādayaḥ, anena śītoṣṇadaṃśamaśakaparīṣahasahanamuktamiti sūtrārthaḥ || aparaṃ - mū. (499 ) no sakkiyamicchaī na pūaṃ, novi ya vaṃdaṇagaṃ kuo pasaṃsaṃ ? | se saṃjae suvvae tavassī, sahie āyagavesae sa bhikkhū ||
-
vṛ.'no' niṣedhe ‘satkṛtaṃ' satkāramabhyutthānānugamādirūpam 'icchati' abhilaṣati, prākṛtatvācca sūtre dīrghanirdeśaḥ, na 'pūjāṃ' vastrapātrādibhiḥ saparyāṃ, 'no api ca' iti naiva ca 'vandanakaṃ' dvādaśāvarttādirūpaṃ, kutaḥ ‘praśaṃsāṃ' nijaguṇotkīrttanarūpāṃ ?, naivecchatītyabhiprāyaḥ, 'saḥ' evaṃvidhaḥ samyag yatate sadanuṣṭhānaṃ pratīti saṃyato'ta eva ca suvrataḥ suvratatvācca 'tapasvī' praśasyātapāḥ, tathā ca sahitaḥ samyagjñānakriyābhyāṃ yadvā saha hitena - āyatipadhyena arthādanuṣṭhānena varttata iti sahitaḥ, tata eva cātmānaṃ karmavigamācchuddhasvarūpaṃ gaveṣayati-kathamayamitthaṃbhūto bhavedityanveṣayate yaḥ sa ātmagaveṣakaḥ, yadvā āyaḥ samyagdarśanādilābhaḥ sūtratvādāyato vāmokṣastaṃ gaveṣayatītvāya gaveṣaka āyatagaveṣako vā yaḥ sa bhikṣuriti sūtrārthaḥ ||
anena satkārapuraskāraparīṣahasahanamuktaṃ, samprati strīparīṣahasahanamāhamū. (500 ) jena puno jahāi jīviyaṃ, mohaṃ vā kasiṇaṃ niyacchaī | naranāriṃ payahe sayā tavassī, na ya koūhalaṃ uvei sa bhikkhū ||
vṛ. yena hetunā, punaḥ śabdo'sya sarvathā saṃyamaghātitvaviśeṣadyotakaḥ, 'jahāti' tyajati ‘jīvitaṃ' saṃyamajīvitaṃ ‘mohaṃ vā' mohanīyaṃ vā kaṣāyanokaṣāyāpāyādirūpaṃ 'kṛtsnaṃ' samastaṃ kṛṣṇaṃ vā śuddhāśayavināśakatayā 'niyacchati' bandhāti tadevaṃvidhaṃ naraśca nārī ca naranārī 'prajahyāt' prakarṣeṇa tyajet ya: 'sadā' sarvakālaṃ tapasvī, na ca 'kutūhalam' abhuktabhogatāyāṃ stryādiviṣayaṃ

Linked texts (1)