Uttarajjhayana v28.p362
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p362
- Language
- Sanskrit
v28.p362
iti vā ihābhidhīyante ityanena sambandhanāyātasyāsyādhyayanasya caturanuyogadvāracarcā prāgvadyāvannāmaniṣpannanikṣepe daśabrahmacaryasamādhisthānamiti nāma, tato daśādipadānāṃ pañcānāṃ nikṣepaḥ karttavyaḥ, tatra ca naikakādyabhāve daśasambhava ityekakanikṣepamāha niryuktikṛtni. [ 379 ] nāmaṃṭhavaṇādaviemāuyapayasaṃgahekkae ceva | pajjava bhāve a tahā sattee ikkagā huṃti ||
vṛ. etadarśastu caturaṅgīyādhyayana eva kathita iti na pratanyate | etadanusārataśca dvayādinikṣepaḥ sukara eveti tamupekṣyaiva daśanikṣepamāha
dasasu a chakko davve nāyavvo dasapaesio khaṃdho| ogāhaṇāṭhiīe nāyavvo pajjavaduge a |
vṛ. daśasu ca nikṣeptavyeṣu paṭko nikṣepa iti gamyate, sa ca nāmasthāpanādravyakṣetrakālabhāvabhedāt, tatra nāmasthāpane kṣutre, 'davve 'tti dravyaviṣayeṣu daśasu vicāryamāneṣu 'jñātavya: ' avagantavyaḥ daśa pradeśā: parimānamasyeti daśapradeśika : skandho daśocyate, daśaparamānudravyaniṣpannatvāt, tathā ‘ogāhaṇāṭṭiīe 'tti skandha evāvagāhanāyāṃ cintyamānaḥ prakramāddaśapradeśāvagāḍhaḥ kṣetradaśocyate, 'sthitau ca daśasamayasthitikaḥ sa eva kāladaśocyate, upalakṣaṇaṃ caitatsarvaṃ, yata āha cūrṇikṛt-"dravyadaśa daśa sacittādīni dravyāṇi, kṣetradaśa daśākāśapradeśāḥ, kāladaśa daśa samayā iti jñātavyāḥ " 'pajjava'tti paryāyā daśasaṅkhyatvena vivakṣitā bhāvadaśa (kṣaye) (kvaye) paryāyā ityāha- 'dvikeca' jīvājīvarūpe 'ca: ' pūraṇe, tatra jīvaparyāyā vivakṣayā kaṣāyādayaḥ, ajīvaparyāyāśca pudgalasambandhino varṇādaya iti | idānīṃ brahmanikṣepamāha-baṃbhaṃmi u caukkaṃ ṭhavaṇābaṃbhaṃmi baṃbhaṇuppattī | davvaṃmi vatthiniggahu annāṇīṇaṃ muṇeyavvo | bhāve u vatthiniggahu nāyavvo tassa rakkhaṇaṭṭhāe| ṭhāṇāṇi tāni vajjijja jāṇi bhaṇiyāṇi ajjhayaṇe ||
vṛ. 'baṃbhaṃmi u' tti brahmaṇi punarvicārye 'caukkaṃ 'ti catuṣko nāmasthāpanādravyabhāvabhedānnikṣepa iti gamyate, tatra nāmabrahma yasya brahmeti nāma, sthāpanābrahmaṇi brāhmaṇotpattirvaktavyā, yathā''cāranāmni prathamāṅge
"ekā maṇūsajāī rajjuppattīya do kayā usabhe |
tinni ya sippavaṇie sāvagadhammaṃmi cattāri ||"
359
ityādinā niryuktikṛtā'bhihitā, 'dravye bastinigrahaḥ' upasthanirodhamātram 'ajñānināṃ' mithyādṛśāṃ daśabrahmacaryasamādhisthānāvagamaśūnyānāṃ 'muṇitavyaḥ' pratijñātavyo brahmeti prakramaḥ, 'bhāve u'ti bhāve punarvicārye bastinigraho 'jñātavyaḥ' avagantavyaḥ, kasya sambandhītyāha‘tasya' iti brahmaṇo ‘rakṣaṇārthāya' rakṣaṇaprayojanāya 'sthānāni' viviktaśayanāsanasevanādīni tāni 'varjayet' pariharedyastasyeti prakramaḥ, sa ca jñānyeva, tāni kānītyāha- yāni 'bhaṇitāni ' uktāni 'adhyayane' ihaiva prakrānta iti gāthādvayārthaḥ || caraṇanikṣepamāhacaraṇe chakko davve gaīcaraṇaṃ ceva bhakkhaṇecaraṇaṃ |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit