Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p363

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p363

Language
Sanskrit

v28.p363

uttarādhyayana-mūlasūtram-1-16/510 khitte kāle jaṃmi u bhāve u guṇāṇa āyaraṇaṃ || vṛ. caraṇaviṣayaḥ 'ṣaṭkaḥ' ṣaṭpariṇāma uktarūpo nikṣepaḥ, tatra nāmasthāpane gatārthe, dravye gatirūpaṃ caraṇaṃ gaticaraṇaṃ grāmādigamanātmakamityarthaḥ, 'ca:' samuccaye bhinnakramaśca 'eve'tti pūraṇe, 'bhakkhaṇecaraṇaṃ'ti ekāro'lākṣaṇikastato bhakṣaṇacaraṇaṃ, caraṇaśabdasyobhayārthatvāt, paṭhyate hi 'cara gatibhakṣaṇayoḥ' iti, cathā 'khette kāle jaṃmi'tti yasmin kṣetre kāle vā caraṇaṃ caryate vyāvaya̭te vā tatkṣetracaraṇaṃ kālacaraṇaṃ ceti prakramaḥ, bhāvetu 'guṇānāṃ' mūlottaraguṇarūpāṇām 'ācaraṇam' āsevanamiti gāthārthaḥ || samādhinikṣepamāhani.[384] samāhīi caukkaṃ davvaṃ davveṇa jena u samāhī|
bhāvaṃmi nāṇadaṃsaṇatave caritte a nāyavvaṃ || vṛ.samādhau ‘caukkaṃ ti pāgvaccatuṣko nāmādinikṣepaḥ, tatra nāmasthāpane prasiddhe, 'dravya'miti dravyamasādhiḥ 'dravyeṇa' mādhuryādiguṇānvitena 'yena' hetunā 'tuḥ' pūraṇe 'samādhi:' svāsthyamupajāyate tadeva samādhihetutvātsamādhiriti| bhāvaṃmi nānadaṃsaṇatave carite atti sūtratvādbhāve jñānadarśanatapāṃsi caritraṃ ca svasvarūpāvirodhenāvasthānātsamādhirjñātavyaḥ, yadvā jñānaṃ ca darśanaṃ tapaśceti samāhāra: tato jñānadarśanatapasi caritre ca, prakramādyaḥ samādhiḥ-amīṣāmeva parasparamavirodhenāvasthānaṃ sa bhāvasamādhiriti jñātavyamiti gāthārthaḥ || sthānanikṣepamāhani.[385] nāmaṃṭhavaṇādavie khittaddhā uḍḍhauvaraī vasahī|
saṃjamapaggaha johe acalagaṇaṇasaṃdhaṇā bhāve|| vṛ. sarvatra sthānamiti yojanīyaṃ, nāmasthānamityādi, tatra nāmasthānaṃ pratītaṃ, sthāpanāsthānaṃ tu yo yadguṇopeto yasminnācāryādipade sthāpyate sa eva tiṣṭhatvasmin sthāna iti sthāpanāsthānamucyate, 'dravyasthānam' ākāśam, atra hi jīvādidravyāṇi tiṣṭhantīti, kṣetrasthānamapyākāśameva, yataḥ kṣetramākāśaṃ taccākāśa eva tiṣṭhati, uktaṃ hi-'ākāśaṃ tu svapratiṣṭhita'miti, addhāsthānamarddhatṛtīyayadvīpasamudrarūpaṃ samayakṣetraṃ, tatraiva samayāvalikādyupalakṣitasyāddhākālasya sthiteḥ, ūrddhasthānaṃ' yatrobrvaṃ sthīyate, tacca kāyotsargaḥ, 'uparatisthānaṃ' yatra sarvasāvadyavirativāpyate, 'vasatisthānaṃ' yatra strīpaṇḍakādidopavikale yatinivāsaḥ, saṃyamasthānaṃ-śubhaśubhatarādhyavasāyaviśeṣā yeṣu saṃyamasyāvasthitiḥ, pragrahasthānaṃ yadyasyāyudhasya grahaṇasthānaṃ, yodhasthānam-ālīḍhapratyālīḍhādi, acalasthānaṃ yasminnamanāgapicalanasambhavaḥ, tacca mukhyato muktireva, gaṇanāsthānaṃ yatraikakādau śīrṣaprahelikāvasāne gaṇanā'vatiṣṭhate, saṃghaṇa'tti sandhānasthānaṃ yatra deśe truṭitamuktāvalyāderekatvaṃ vidhīyate, bhāvasthānam' audayikādibhāvānāṃ yathāsvamavasthānaviṣaya iti gāthārthaḥ|| gato nāmaniṣpannanikṣepaḥ, samprati sūtrānugame sūtramuccāraṇīyaṃ, taccedam
mū. (511) suaṃ me āusaṃ ! teṇaṃ bhagavayā evamakkhāyaṃ-iha khalu therehiṃ bhagavaṃtehiṃ dasabaṃbhacerasamāhiṭhāṇā pannattā, je bhikkhū succā nisamma saṃjamabahule saṃvarabahule samāhibahule gutte gutidie guttabaṃbhayārī sayā appamatte viharijjā || vṛ. śrutaṃ mayā''yuṣmaṃstena bhagavataivam ‘ākhyātaṃ' kathitaṃ, kathamityāha-sopaskāra

Linked texts (1)