Uttarajjhayana v28.p47
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p47
- Language
- Sanskrit
v28.p47
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-1/4 pūtistadvyāptau kaum̐ yasyāḥ sā pūtikarṇā, sakalāvayavakutsopalakṣaṇaṃ caitat, sā cedṛśī śunī kimityāha-'niṣkāśyate' nirvāsyate vahiniḥ sāryata itiyāvat, kutaḥ?, 'savvaso'tti sarvataḥ sarvebhyo gopuragṛhāṅgaṇādibhyaḥ sarvān vā hatahatetyādivirūkṣavacanalatālakuṭaleṣṭughātādikān prakārānāśritya 'chandovat sūtrāṇi bhavantī'ti chāndasatvācca sūtre śastapratyayaḥ | upanayamāha evam' anenaiva prakāreṇa, duṣṭamiti-rāgadveṣādidoṣavikṛtaṃ śīlaṃ-svabhāvaḥ samādhirācāro vā yasyāsau duḥśīlaḥ, pratyanīkaḥ prāgvat, mukhenārimāvahati mukhameva vehaparalokāpakāritayā-'rirasya mudhaiva vā kāryu vinaivārayo yasyāsau mukhārirmudhāriā-bahuvidhāsambaddhabhāṣī, sūtratvādvā 'muhari'tti mukharo-vācāṭo niṣkāśyate 'sarvataḥ' itihāpi yojyate, tataśca sarvato niṣkāśyate, sarvathā kulagaṇasaṅghasamavāyabahirvartī vidhīyata iti sūtrārthaḥ||āha-dauḥśīlyanimitta evāyamavinītasya doṣaḥ, pratyanīkatāmukharatvayorapi tatprabhavatvāt tatra caivamanarthaheto kimasau pravartata iti, atrocyate, pāpopahatamatitvena tatraivāsyābhiratiritikṛtvā, tāmevāhamū.(5)
kaṇakuṃḍagaṃ jahittā ṇaṃ, viṭṭha bhuṃjai sūyaro|
evaṃ sīla jahittā ṇaṃ, dussile ramai mie| vṛ. kaṇāḥ-tandulāsteṣāṃ tanmiśro vā kuṇḍakaḥ-tatkṣodanotpannakukkusaḥ kaṇakuṇḍakastaṃ 'hitvā' pāṭhāntaratastyaktvā vā 'viṣṭhāṃ' purīṣaṃ 'bhuṃṅke' abhyavaharati 'sūkara' iti gartāsūkaro, yatheti gamyate, evaṃ 'śīlam' uktarūpaṃ prastāvācchobhanaṃ 'hitvā' prāgvattyaktvā vā duṣṭaṃ śīlaṃ duḥśīlaṃ tasmin bhāvapradhānatvādvā nirdeśasya duṣṭaṃ śīlamasyeti duḥśīlastadbhāvo dauḥśīlyaṃ tasmin, ubhayatra durācārādau 'ramate' dhṛtimādhatte mṛga iva mṛgaḥ ajñatvādavinīta iti prakramaḥ, idamatra hṛdayaṃ-yathā mṛga udgīrṇāsiputrikagaurigāyanapuruṣahetukamāyatau mṛtyurūpamapāyamapaśyannajñaḥ, evamayamapi dauḥśīlyahetukamāgāminaṃ bhavabhramaṇalakṣaṇamapāyamanālokayantrajña eva san gartāsūkaropamaḥ sadā puṣṭidāyikaṇakuṇḍakasadṛśaṃ śīlamapahāya vivekijanagarhitatayā viṣṭhopame duḥśīle dauḥśīlye vā ramate, iha ca dṛṣṭānte'pi vibhuktyabhiratirevārthata uktā, tadavinābhāvitvāttasyāḥ, yadvā śubhaparihāreṇāśubhāśrayaṇamubhayatrāpi sādṛśyanimittastīti nopamānopameyabhāvāvirodha iti sūtrārthaḥ || uktopasaṃhārapūrvakaṃ kṛtyopadeśamāhamū. (6) suṇiyābhāvaṃ sāṇassa, sūyarassa narassa ya|
vinae ṭhavijja appāṇaṃ, icchaṃto hiyamappāṇo| vṛ.'śrutvā' ākarṇya 'abhāvaṃ' nañaḥ kutsāyāmapi darśanādaśobhanaṃ bhāvaṃ-sarvato niṣkāśanalakṣaṇaṃ paryāyaṃ 'sānassa'tti prākṛtatvādivetyasya gamyamānatvāt śūnyā eva sūkarasya' uktanyāyena śūkaropamasya narasya 'caḥ' pūraṇe, yadvā śūnyāḥ śūkarasya ca dṛṣṭāntasya narasya ca dārṭāntikasyāśobhanaṃ bhāvaṃ trayāṇāmapyuktarūpaṃ śrutvā, kimityāha-'vinaye' vakṣyamāṇasvarūpe, sthāpayedātmānam, ātmanaiveti gamyate, ‘icchan' vāñchan 'hitam' aihikamāmuṣmikaṃ ca pathyam 'ātmanaḥ' svasya, iha ca punadṛṣṭāntābhidhānamupasaṃhāratvenāvinaye śiṣyasyāśubhabhāvasyotpādanārthatvena vā nāprakṛtamiti sūtrārthaḥ | yataścaivaṃ tataḥ kimityāhamū. (7)
vinayamesijjā, sīlaṃ paḍīlabhe jao|
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit