Uttarajjhayana v28.p48
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p48
- Language
- Sanskrit
v28.p48
buddhautte niyāgaṭṭhī, na nikkasijjai kaṇhui ||
-
vṛ. ' tasmād' iti yasmādavinayadoṣadarśanādātmā vinaye sthāpanīyastasmāt vinayam 'eṣayet' anekārthatvena dhātūnāṃ paryavasitavṛttyā vā kuryāt, evaṃ hyātmā vinaye sthāpyata iti, kiṃ punarasya vinayasya phalaṃ ?, yenaivamatrātmano'vasthāpanamuddiśyata ityāśaṃkyāha - 'śīlam' uktarūpaṃ 'pratilabheta' prāpnuyāt 'yata' iti vinayāt, anena vinayasya śīlāvāptiḥ phalamuktam, asyāpi kiṃ phalamityāha- buddhaiḥ - avagatatattvaistīrthakarādibhiruktam- abhihitaṃ, tacca tannijameva nijakaṃ ca - jñānādi tasyaiva buddhairātmīyatvena tattvata uktatvāt, buddhoktanijakaṃ, tadarthayateabhilaṣatītyevaṃśīlaḥ buddhoktanijakārthī san, paṭhanti ca - 'buddhavutte niyāgaṭṭhitti' uktarūpairvyukto-viśeṣeṇābhihitaḥ, sa ca dvādaśāṅgarūpa āgamastasmin sthita iti gamyate, yadvā buddhānām-ācāryādīnāṃ putra iva putro buddhaputraḥ, 'puttā ya sīsā ya samaṃ vihittā' iti vacanāt, svarūpaviśeṣaṇametat, nitarāṃ yajanaṃ yāgaḥ -pūjā yasmin so'yaṃ niyogo-mokṣaḥ, tatraiva nitarāṃ pūjāsambhavāt, tadarthī san, kimityāha- 'na niṣkāśyate' na bahiṣkriyate, kutaścid gacchagaṇādeḥ, kintu vinītatvena sarvaguṇādhāratayā sarvatra mukhya eva kriyate iti bhāva:, iti sūtrārthaḥ || nisaṃte siyā amuhara, buddhāṇamaṃtie sayā | aṭṭhajuttāṇi sikkhijjā, niraṭṭhāṇi u vajjae |
vṛ. nitarām - atiśayena śāntaḥ- upaśamavān antaḥ krodhaparihāreṇa bahiśca praśāntākāratayā niḥśāntaḥ ‘syād' bhavet, tathā 'amukhāriḥ ' prāgvat amukharo vā san 'buddhānām' ācāryādīnām 'antike' samīpe, na tu vinayabhītyā'nyathaiva 'sadā' sarvakālamaryate-gamyata iti artha:, arterau - ṇādikasthan sa ca heya upādeyaścobhayasyāpyaryyamāṇatvāt tena yuktāni - anvitāni arthayuktāni tāni ca heyopādeya yābhidhāyakāni, arthādāgamavacāṃsi yadvā-mumukṣubhirarthyamānatvādartho - mokṣastatra yuktāni - upāyatayā saṅgatāni arthaṃ vā abhidheyamāśritya yuktāniyatiyojanocitāni 'śikṣeta' abhyasyet, prapañcitajñavineyānugrahāya vyatirekata āha-‘nirarthakāni' uktaviparītāni ḍitthaḍavitthādīni, yadvā vaiśyikavātsyāyanādīni strīkathādīni vā 'tuḥ' punararthe 'varjayet' pariharet, iha ca niśānta ityanena praśamādīnāmupalakṣitatvāt teṣāṃ ca darśanāvinābhāvitvād darśanasya ca jinoktabhāva śraddhānarūpatvāt tasyaiva darśanavinayatvāt, arthato darśanavinayo darśitaḥ, uktaṃ hi prāk
-
"davvāṇa savvabhāvā uvaiṭṭhā je jahā jiṇiṃdehiṃ | taṃ taha saddahai naro daṃsaṇavinao havati tamhā || "
śeṣeṇa tu śrutajñānaśikṣā'bhidhāyinā jñānadarśana (jñāna) vinaya uktaḥ, tatsvarūpamāha - "nāṇaṃ sikkha nāṇaṃ guṇei nāṇena" tti sūtrārthaḥ || kathaṃ punararthayuktāni śikṣetetyāhaanusāsio na kuppijjā, khaṃtiṃ sevejja paṃḍie |
bālehiṃ saha saṃsagiṃga, hāsaṃ kīḍaṃ ca vajjae ||
vṛ. 'anuśiṣṭa' iti arthayuktāni śikṣyamāṇaḥ kathañcit skhalitādiṣu gurubhiḥ, paruṣoktyā'pi śikṣitaḥ ‘na kupyet' na kopaṃ gacchet, kiṃ tarhi kuryādityāha - ' kṣānti' paruṣabhāṣaṇādi
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit