Uttarajjhayana v28.p51
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p51
- Language
- Sanskrit
v28.p51
uttarādhyayana-mūlasūtram-1-1/13 viṣayasya tasyāśravaṇādanāśravāḥ, paṭhayate ca-'anāsuṇa'tti asyārthaḥ, sa eva, sthūlam-anipuṇaṃ yatastato bhāṣitayā vaco yeṣāṃ te sthūlavacasaḥ ‘kuśīlā' iti duḥśīlā:, 'mṛdumapi' akopanamapi komalālāpinamapi vā 'caṇḍa' kopanaṃ paruṣabhāṣiṇaṃ vā 'prakurvanti' prakarṣeṇa vidadhati 'śiṣyāḥ' vineyāḥ, sambhavati hyevaṃvidhaśiṣyānuśāsanāya punaḥ punarvacanātmakaṃ khedamanubhavato mudorapi guroḥ kopa iti| itthaṃ galitulyasya doṣamabhidhāyetarasya guṇamāha-'cittaṃ-hṛdayaṃ prakramāt prerakasyānugacchanti-kasapātānanapekṣya jātyāśvavadanuvartayantīti cittānugāḥ, 'laghu' śīghrameva dakṣasya bhāvo dākṣyam avilambitakāritvaṃ tena 'uvaveya'tti upapetā-yukta dākṣyopapetāḥ 'prasādayeyuḥ' saprasādaṃ kuryuḥ 'te' iti śiṣyāḥ, 'huḥ punararthaḥ, duḥkhenā''śrayanti tamatikopanatvādibhiriti durāśrayastamapi, prakramādguruṃ, kiṃ punaranutkaṭakaṣāyamityapiśabdārthaḥ | ___ atrodāharaṇaṃ caṇḍarudrācāryaśiṣyaḥ, tatra ca sampradāyaḥ-avaṃtījanavae ujjenīnayarīe nhavaṇujjāṇe sāhuṇo samosariyā, tesiṃ, sagāsaṃ ego javā udattaveso vayaṃsasahio uvāgato, so te vaṃdiūṇa bhaṇati-bhayavaṃ! amhe saṃsārāu uttāreha, pavvayāmitti, esa emeva pavaṃcatitti kāūṇa 'ghṛṣyatāṃ kalinā kaliri'tti caṃḍarudaṃ āyariyaṃ uvadisaṃti, esa te nitthārehitti, so'vi ya sabhāveṇaṃ pharuso, tao so vaṃdiūṇa bhaṇai-bhagavaṃ! pavvāveha (hi) mamaṃti, teṇa bhaṇitochāraṃ ānehatti, ānie loyaṃ kāūṇa pavvāvio, vayaṃsagā se addhīiṃkāūṇa paḍigayā, te'vi uvassayaṃ niyagaṃ gayā, vilaṃbie sūre paṃthaṃ paḍilehei, paraṃ paccūse vaccāmitti visajjio, paḍilehiumāgao, paccūse niggayā, purato vaccati(tti) bhaṇito, vaccaṃto paṃthāto phiḍito caṃḍaruddo khāṇue pakkhalito, rusieṇa hā duṭṭhasehatti daṃḍaeṇa matthae āhato, siraṃ phoḍitaṃ, tahāvi sammaṃ sahai, vimale pahāe caṃḍaruddeṇa ruhiroggalaṃtamuddhāṇo diṭṭho, hā! duṭṭha kayaṃti saṃvegamāvaṇṇeṇa khāmio | evaṃ guruprasādāt caṇḍarudrācāryaśiṣyasyeva sakalasamīhitāvāptiriti matvā manovākkāyairgurucittānuvṛttiparairbhāvyamiti, anenāntareṇa ca sūtreṇa pratirūpayogajanātmaka aupacāriko vinaya ukta iti sūtrārthaḥ | kathaṃ punargurucittamanugamanīyamityāhamū. (14) nāpuṭṭho vāgare kiṃci, puṭṭho vā nāliyaṃ vae|
kohaṃ asaccaṃ kubijjā, dhārijjā piyamappayaṃ || vṛ. 'nāpṛṣṭaḥ kathamidam? ityādyajalpitaḥ, guruṇeti gamyate, 'vyāgṛṇīyāt' vadet, tathāvidhaṃ kāraṇaṃ vinā, 'kiñcit' stokamapi, pṛṣṭo vā na alīkam' anṛtaṃ 'vadet' kāraṇāntareṇa ca gurubhiratinirbhartitsato'pi na tāvat krudhyet, kathañcidutpannaṃ vā krodham asatyaṃ tadotpannakuvikalpaviphalīkaraṇena kurvīta' vidadhyāt, katham ?- 'dhārayet' sthāpayet, manasīti śeṣaḥ, 'piyamappiyaṃti ivāpyorgamyamānatvāt priyamiveṣṭamiva sadā guṇakāraṇatayā apriyamapi karṇakaṭukatayā tadā'niṣṭamapi, guruvacanamiti gamyate, atra ślokapūrvārdhena vācā yathā gururanuvartanīyaḥ tathoktamuttarārdhena tu manaseti, athavā nāpṛṣṭa iti na guruṇaiva kintu yena kenacidapītyādikrameṇa pādatrayaṃ sāmānyena prāgvaneyaṃ, navaraṃ krodham upalakṣaṇatvānmānādikaṣāyaṃ cotpannamasatyaṃ kurvīta, krodhāsatyatāyāmudāharaṇasampradāya:-kassavi kulaputtayassa bhāyāverieṇa vāvāio, tao so jananīe bhannai-putta! puttaghāyayaṃ ghāyasutti, tao so tena jīvaggaho
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit