Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p53

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p53

Language
Sanskrit

v28.p53

uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-1 / 15 “saddeṇa mao rūveṇa payaṃgo mahuyaro (ya) gaṃdheṇaṃ | āhāreṇa ya maccho bajjhai pharisaṃṇa ya gaiṃdo ||"
tadviparyayatastu - iha paratra ca nandanti, tatra codāharaṇam-do bhāyaro corā, tesiṃ uvassae sāhuṇo vāsāvāsaṃ unāgayā, tehiṃ vāsārattaparisamattīe gacchaṃtehi tesi corāṇaṃ annaṃ vayaṃ kiṃci apaḍivajjamāṇāṇaṃ rattiṃ na bhottavvaṃti vayaṃ dipiṇa | annayā tehiṃ uddāiehiṃ subahuyaṃ gomāhisaṃ āniyaṃ, tattha anne mahasi māreuṃ paiumāraddhā, atre majjassa gayā, maṃsaittā saṃpahārenti-addhage maṃse visaṃ pakkhivāmo to majjaittāṇaṃ dāhāmo, tao amhaṃ subahuṃ gomāhisaṃ bhāgeṇa āgamissai, majjaittāvi evaṃ ceva sāmattherhiti, evaṃ tahiṃ visaṃ pakkhittaṃ, āicco ya gatthaṃ gato, te bhāyaro na bhuttā, iyare paropparaṃ visasaṃjutteṇa majjamaṃseṇa uvabhutteṇa mayā, mariūṇa ya kugaī gayā, iyare iha paraloe ya suhabhāgiṇāṃ jāyā, evaṃ tāva jibhidiyadame, evaṃ sesesuvi iṃdiesu, 'appā daṃto sahī hoi, assi loe parattha ya' iti sūtrārthaḥ || kiṃ punaḥ paribhāvayannātmānaṃ damayedityāhamū. (16) varaṃ me appā daṃto, saṃjamena tavena ya | mā'haṃ parahiṃ dammaṃto, baṃdhanehi vahehi ya ||
vṛ. 'varaṃ' pradhānaṃ 'me' mayā 'ātmā' abhihitarūpastadādhārarūpo vā dehaḥ, 'dānta' iti damaṃ grāhita: asamañjasaceṣṭāto vyāvartitaḥ, kena hetunā ? - 'saṃyamena' pañcāśravaviramaṇādinā, 'tapasā ca' anaśanādinā, caśabdo dvayorapyanapekṣitāyāṃ muktihetutāvirahāt parasparasāpekṣatāsūcanārthaḥ samyagjñānasamuccāyārtho vā viparyaye dopadarśanāha- 'mā' prāgvat, 'aham' ityātmanirdeśaḥ, ‘paraiḥ' ātmavyatirikteḥ ‘dammaṃto 'tti ārpatvādamitaḥ, kai: ?, 'bandhena: ' vardhādiviracitairmayūrabandhādibhiḥ 'vadhaiśca' latālakuṭāditāḍanaiḥ, atrodāharaṇaṃ saṃyaṇāo gaṃdhahatthī- aḍavīe hatthijūhaṃ mahallaṃ parivasar̤a, tattha jūhavatī jāe jāe gayakalabhae viṇāseḍa, tatthegā kariṇī āvaṇṇasattā citei - jai kahaṃci gayakalabhato jāyai, so'vi etena viṇāsijjittikāuṃ laṃgaṃtī osarai, . jūhāhiveṇa jūhe chubbhai, puṇo osarai, tāhe bitiyatatiyadivase jūheṇa milai, tāhe egaṃ risiāsamapayaṃ diṭṭaṃ, sā tattha allīṇā saṃviṇayā ya aṇāe risao, sā pasūyā gayakalahaṃ, so tehiṃ risikumārahiṃ sahio pupphāramaṃ siṃcai, saṃyaṇautti se nāmaṃ kayaṃ, vayattho jātoa, jūhaṃ daṭṭaṇa jūhapati haṃtṛṇaṃ jūhaṃ ṇeṇa paḍivaṇṇaṃ, gaṃtṛṇa ya aṇeṇa so āsamo vināsito, no annāvi kāvi evaṃ kāhititti |
tā te risito rūsiyā, pupphaphalagahiyapāṇī seṇiyassa rano sayāsa uvagayā, kahiyaṃ cashiṃ- eriso savvalakkhaṇasaṃpuṇṇo gaṃdhahatthī seyaṇato nāma, seṇio hatthigahaṇāya gato, soya hatthī devayāe parigāhito, tāhe (e) ohiṇā ābhoiyaṃ-jahā avassaṃ eso ghappati, tāhe tāe so bhaṇṇae-putta ! varaṃ te appā daṃto, na ya'si parehiṃ daṃbhaṃto baṃdhanehiṃ vahehi ya, so evaṃ bhaṇio sayameva rattīe gaṃtṛṇa ālāṇakhaṃbhaṃ assito| yathā hi asya svayaṃdamanānmahāguṇaḥ tathā muktyarthino'pi viśiṣṭanirjarātaḥ, itarathā tvakāmanirjarāto na tatheti sūtrārthaḥ ||

--

paḍinīyaṃ ca buddhāṇaṃ, vāyā aduva kammuṇā | āvī vā jar̤avā rahasse, neva kujjā kayāivi ||

Linked texts (1)