Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p55

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p55

Language
Sanskrit

v28.p55

uttarādhyayana-mūlasūtram-1-1/20 guruvadanamalayanisṛto vacanarasaścandanasparśaḥ ||" iti prasādo'yaṃ yadanyasadbhāve'pi māmādiśanti gurava iti prekṣitum-ālocittuṃ śīlamasyeti prasādaprekṣī, pāṭhāntarataḥ 'prasādārthī' vā guruparitoṣābhilāṣī'niyāgaṭṭhī'tti pūrvavat, 'upatiṣṭheta' mastakenābhivanda ityādi vadan savinayamupasarpet, guruṃ 'sadā' sarvakālamiti | mū.(21) ālavaṃte lavaṃte vā, na nisījjā kayāivi|
caittā āsanaṃ dhīro, jao jattaṃ paḍissuṇe|| vṛ.āiita īṣallapati-vadati 'lapati vā' vāraṃ vāramanekadhā vā'bhidadhati 'na niṣīdet' naniṣano bhavet, 'kadācidapi' vyākhyānādinā vyākulatāyāmapi, kintu?-'tyaktvā' apahāya 'āsanaṃ' pādapuñchanādi, dhiyā rājate dhīraḥ, akṣobhayo vā parīṣahādibhiḥ, 'yata' iti yato yatnavān 'jattaṃ' ti prākṛtatvādvindulepi tasya ca dvitve yadgurava ādiśanti tat 'pratiśṛṇuyāt' avaśyavidheyatayā abhyupagaccheditiyāvat, yadvā yata iti yatra guravaḥ, tatra gatveti gamyate, 'yātrāṃ' saṃyamāyātrāṃ prastāvād gurūpadiṣṭāṃ pratiśṛṇuyāditi sūtrārthaḥ || punaḥ pratirūpavinayamevā''hamū.(22) āsanagao na pucchijjā, neva sijjāgao kayā|
āgammukkuḍḍao saṃto, pucchijjā paṃjalīgaḍe| vṛ. 'āsanagataḥ' iti āsanāsīto na pṛcchet, sūtrādikamiti gamyate, naiva 'śayyāgata' iti saṃstārakasthitaḥ, tathāvidhāvasthāṃ vinetyupaskāraḥ, kadācidapi' bahuśrutatve'pi, kimuktaṃ bhavati?-bahuśrutenāpi saṃśaye sati na na praṣṭavyaṃ, pṛcchatā'pi nāvajñayā, sadā guruvinayasyānatikramaṇīyatvāt, tathā cā''gamaḥ
"jahāhiaggī jalaṇaṃ namase, nānāhuīmaṃtapayāhisittaṃ |
__ evāyariyaṃ uvaciṭṭhaejjā, anaṃtanāṇovagao'vi saṃto||" kiṃ tarhi kuryādityāha-'āgamya' gurvantikametya 'utkuṭuka' iti muktāsanaḥ, kāraṇato vā pādapuñchanādigataḥ san śānto vā 'pṛcchet' paryanuyuñjīta, sūtrādikamitīhāpi gamyate, prakapeṇa-antaḥprītyātmakena kṛto-vihito'ñjaliḥ-ubhayakaramīlanātmako'neneti prakṛtāñjaliḥ, prākṛtatvācca kṛtaśabdasya paranipātaḥ, 'paṃjaliuḍa'tti pāṭhe ca prakṛṣṭaṃ-bhāvānvitatayā'alipuṭamasyeti prāñjalipuṭa iti sūtrārthaḥ || īdṛśasya śiṣyasya guruṇā yat kṛtyaṃ tadāhamū. (23) evaṃ vinayajuttassa, suttaṃ atthaṃ tadubhayaṃ|
pucchamāṇassa sissassa, vāgarijja jahāsuyaṃ| vṛ.' evam' ityuktaprakāreṇa 'vinayayuktasya' vinayānvitasy 'sūtraṃ' kālikotkālikādi 'arthaṃ ca' tasyaivābhidheyaṃ tadubhayaṃ' sūtrārthobhayaṃ pṛcchataḥ' jīpsataḥ 'śiṣyasya' svayaṃdīkṣitasyopasampannasya vā vyāgṛṇīyāt' vividhamabhivyāptyā'bhidadhyātvyākuryādvā prakaṭayet, yathā-- yena prakāreṇa śrutam-ākarṇitaṃ, gurubhya iti gamyate, na tu svabuddhaivotprekṣitamityabhiprāyaḥ,
"āyāre suyavinae vikkhivaṇe ceva hoi voddhavve |
dosassa ya nigghāe vinae cauhesa paḍivattī||" ityāgamābhihitacaturvidhācāryavinayāntargatasya -

Linked texts (1)