Uttarajjhayana v29.p103
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p103
- Language
- Sanskrit
v29.p103
uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 - 25 / 969
aśeṣavidyāsthānopalakṣaṇametat, tato ye caturdaśavidyāsthānapāragatāḥ, je samatthā samuddhattuṃ paraṃ appāṇameva ya | tesimannamiṇaṃ deyaṃ, bho bhikkhū ! savvakāmiyaṃ ||
vṛ. ata eva ca ye 'samarthāḥ ' śaktimantaḥ samuddharttu bhavasamudrāditi gamyate, 'tesiṃ' ti subvyatyayāt 'tebhyaḥ' anantaramuktarūpebhyaḥ dvijebhyaḥ 'savvakāmiya' nti sarvāṇi kāmāni-abhilaṣaṇīyavastūni yasmiṃstatsarvakāmyaṃ, yadvā sarvakāmairnirvṛttaṃ tatprayojanaṃ vā sarvakāmikaṃ, ṣaḍrarasopetamityarthaḥ, śeṣaṃ spaṣṭamiti sūtratrayārthaḥ ||
evamukto muniḥ sa kīdṛga jāta: ? kiṃ vā kṛtavān ? ityāha
vṛ.‘sa:' iti jayaghoṣanāmā 'tatre' ti yajñe 'eve 'ti evam uktaprakāreṇa 'pratiṣiddhaḥ ' nirākṛtaḥ, kena ? - 'yājakena' yajñakartrā vijayaghoṣabrāhmaṇena mahāmunirnāpi 'ruṣṭaḥ' iti roṣaṃ gataḥ "bahuṃ paraghare atthi vivihaṃ khāimasāimaṃ |
na tattha paṃḍio kuppe, icchā dijja paro na vā ||'
"
so tattha eva paḍisiddho, jāyageṇa mahāmunī | navi ruṭṭho navi tuṭṭho, uttamaṭṭhagavesao || natra pānaheḍaṃ vā, navi nivvāhaṇāya vā | tesiṃ vimukkhaṇaṭṭhāe, imaṃ vayaṇamabbavī || navi jānasi veyamuhuṃ, navi jannāṇa jaṃ muha | nakkhattāṇa muhuṃ jaṃca, jaṃ ca dhammāṇa vā muhaṃ || je samatthā samuddhattuṃ paraṃ appāṇameva ya | na te tumaṃ vijāṇāsi, aha jānāsi to bhaṇa ||
ityādyāgamaparibhāvanāto, nāpi 'tuṣṭaḥ ' paritoṣaṃ prāptaḥ, kintu samatayaiva sthiti iti bhāvaḥ, kimityevaṃ ?, yata uttamārtho - mokṣastameva gaveṣayate - anveṣayate ityuttamārthagaveṣako, mukti vinā'nyatra niḥspṛhaitiyāvat, 'na' naivānnam - odanādi tadarthaṃ, pīyata iti 'kṛtyaluṭo 'nyatrāpī' ti vacanātkarmaṇi lyuṭi pānam - ācāmlādi taddhetuṃ vā tannimittaṃ vā, nāpi 'nirvāhaṇāya vā' vastrābhyaṅgatailādinā yāpanārthaṃ sarvatrātmana iti gamyate, kimarthaṃ tarhi ? ityāha
'teṣāṃ' yājakānāṃ ‘vimokṣārthaṃ' yathā kathaṃ nu nāmāmī vimuktimāpnuyuriti prayojanārtham ‘idaṃ' vakṣyamāṇaṃ vacanamabravīt, kiṃ tadityāha- 'naṃvi' tti naiva jānāsi vedānāṃ mukhaṃ vedamukhaṃyatteṣu pradhānaṃ nāpi yajñānāṃ yanmukham upāyo nakṣatrāṇāṃ mukhaṃ pradhānaṃ yacca yacca dharmāṇāṃ vā mukham-upāyastad, anena tasya vedayajñajyotirdharmānabhijñatvamuktaṃ | samprati pātrāvijñatāmāha'je' ityādi, vyākhyātaprāyameva, navaram, atha jānāsi tato bhaṇetyākṣepābhidhānamiti sūtracatuṣṭayārthaḥ | evaṃ ca tatrākṣiptavati bhagavati sa kiṃ kṛtavānityāhatassakkhevapamukkha ca, acayaṃto tahiṃ dio | sapariso paṃjalīhoḍaṃ, pucchaī taṃ mahāmuniṃ || veyāṇaṃ ca muhaṃ būhi, brūhi jannāṇa jaṃ muhaṃ |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit