Uttarajjhayana v29.p124
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p124
- Language
- Sanskrit
v29.p124
121 'ebhiḥ' anantaraṃ vakṣyamāṇaiḥ, kimityevamata āha-'anaikkamaṇāi'tti sūtratvād 'anatikramaṇaṃ' saṃyamayogānāmanullaṅghanaṃ, caśabdo yasmādarthe, yasmāt 'se'ttitasya nirgranthasya tasyā vā nirgranthatāyāḥ (nthyāḥ) 'bhavati' jāyate, anyathā tadatikramaṇasambhavāt|
paṭsthānānyevāha-ātaṅko-jvarādirogastasmin, 'upasarga'miti svajanādiḥ kaścidupasargamuniṣkramaṇārthaṃ karoti, vimarśādihetorvā devādiḥ, tatastasmin sati, ubhayatra tannivāraṇārthamiti gamyate, tathā titikṣā-sahanaṃ tayā hetubhūtayā, kva viṣaye ityāha-brahmacaryaguptiṣa, tā hi nānyathā soḍhuṃ śakyāḥ, tathā 'pāṇidayātavaheuṃti 'prāṇidayāhetoḥ' varṣādau nipatapyapkāyādijīvarakṣāyai tapa:-caturthādirūpaṃ taddhetośca, tathā śarīrasya vyavacchedaḥ-parihārastadarthaṃ ca ucitakāle saṃlekhanāmanaśanaṃ vā kurvan, bhaktapānagaveṣaṇaṃ na kuryāditi sarvatra yojyaṃ, kāraṇattvābhāvanā cābhīṣāṃ prāgvat, tadgaveṣaṇāṃ ca kurvan kena vidhinā kiyatkṣetra paryaṭedityāha-'avaśeṣaṃ' bhikṣāprakramātpātraniryogoddharitaṃ, caśabdasya gamyamānatvādavaśeṣaṃ ca pātraniryogameva, yadvā'pagataṃ śeṣamapaśeṣaṃ, ko'rthaḥ?-samastaṃ, 'bhāṇḍakam' upakaraṇaṃ 'gijya'tti gṛhītvā cakṣuṣā pratyupekṣeta, upalakṣaṇatvātpratilekhayecca, iha ca viśeṣata iti gamyate, sāmānyato hyapratyupekṣitasya grahaṇamapi na yujyata eva yatīnām, upalakṣaṇatvāccāsya tadādāya param' utkṛṣṭam 'ardhayojanāt' ardhayojanamāśritya, lyablope pañcamī, parato hi kṣetrātītamaśanādi bhavet, viharantyasmin pradeśa iti vihārastaṃ "viharae'tti viharet-vicarenmuniḥ| ___ itthaṃ vihatyopāśrayaṃ cāgatya gurvālocanādipurassaraṃ bhojanādi kṛtvā yatkṛryāttadāha-caturthyāṃ pauruṣyāṃ nikṣipya pratyupekṣaṇāpūrvakaṃ baddhā 'bhājanaṃ' pātraṃ svādhyāyaṃ tataḥ kuryāt sarvabhāvājīvādayasteṣāṃ vibhāvanaṃ(ka)-prakāśakaṃ sarvabhāvavibhāvakaṃ, paṭhyate ca-'savvadukkhavimokkhaṇaṃ'ti prāgvat, pauruṣyāḥ prakramāccaturthyāḥ caturbhāge-caturthāṃse śeṣa iti gamyate, vanditvā 'tataḥ' iti svādhyāyakaraṇādanantaraṃ 'gurum' ācāryādi pratikramya kālasya 'śayyāṃ' vasati 'tuḥ' pūraṇe pratilekhayet, tataśca pāsavaṇuccārabhūmi ca'tti, bhūmiśabdasya pratyekamabhisambandhāt praśravaṇabhūmi uccārabhūmiṃ ca pratyekaṃ dvādaśasthaṇḍilātmikāṃcaśabdātkālabhūmiṃ ca sthaṇḍilatrayātmikāṃ pratilekhayet 'jaya'ti 'yatam' ārambhāduparataṃ yathā bhavati yatamāno vā yatiḥ, evaṃ ca saptaviṃśatisthaṇḍilapratyupekṣaṇānantaramādityo'stameti, tathā coktam
"caubhāgāvasesāe carimāe paḍikkamittu kālassa|
uccāre pāsavaṇe thaṃḍilacauvīsaī pehe ||1|| ahiyāsiyā u aṃto āsanne majjhi dari tini tinni bhave | tinneva anahiyāsī aṃto chacchacca bāhirato ||2||
emeva ya pāsavaṇe bārasa cauvīsaiṃtu pehettā||
kālassa ya tinni bhave aha sūro atthamuvayāi||3||" iti sārddhasaptadaśasūtrārthaḥ || itthaṃ viśeṣato dinakṛtyamabhidhāya samprati tathaiva rātrikarttavyamāhamū.(1044-2) kāussagga tao kujjā, savvadukkhavimukkhaṇaṃ|| mū.(1045) desiyaṃ ca aīyāraṃ, ciṃtijja anupuvvaso|
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit