Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p13

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p13

Language
Sanskrit

v29.p13

uttarādhyayana-mūlasūtram-2-18/560 dirūpaṃ yasya so'yamudīrṇabalavāhanaḥ, yadvā balaṃ-śarīrasāmarthya vāhanaṃ-gajāśvādi, padātyupalakṣaṇaṃ
caitat, sa ca 'nāmnā' abhidhānena sañjayaḥ 'nāma' iti prākāśye, tato'yamarthaḥ-saṃjaya iti nāmnā prasiddho, mṛgavyāṃ-mṛgayāṃ pratīti śeṣaḥ, upa-sāmīpyena nirgato-niṣkrānta upanirgatastata eva nagarāditi śeṣa iti sūtrārthaḥ | sa ca kīdṛg vinirgataḥ kiṃ ca kṛtavānityāhamū. (561) hayānīe gayānīe, rahānīe taheva ya|
pāyattānīe mahayā, savvao parivārie | mū.(562) mie chubhittā hayagao, kaṃpillajjāṇakesare|
bhīe saṃte mie tattha, vahei rasamucchie| vṛ. pāṭhasiddhaṃ, navaraṃpadātīnāṃ samūhaḥ pādātaṃ tasyānīkaṃ-kaṭakaṃ pādātānīkaṃ tena, subvyatyayaḥ prāgvat, evaṃ pūrveṣvapi, ‘mahatā' bṛhatpramāṇena mṛgān kṣiptvā kaṃpillujjāṇakesari'tti tasyaiva kāmpīlyasya nagarasya sambandhini keśaranāmnyudyāne bhītān' trastān sato 'mitān' parimitān 'tatra' teṣu mṛgeṣu madhye 'vahei'tti vyathati hanti vā, śarairiti gamyate, rasaḥ-tatpiśitāsvādastatra mūcchito-gṛddho rasamūrchita iti sūtradvayārthaḥ||amumevārthaṃ sūtrasparśikaniyuktyiā spaṣṭayitumāhani.[395] kaṃpillapuravaraṃmi a nāmeṇaṃ saṃjao naravariṃdo|
so senāe sahio nāsīraṃ niggao kayāi| ni.[396] hayamārūḍho rāyā mie chuhittāṇa kesarujjāne|
te tattha u uttatthe vahei rasamucchio saṃto| vṛ.gāthādvayaṃ pratītameva, navaramiha nāsīraṃ-mṛgayāṃ prati uttrastān' atibhītāniti gāthādvayārthaḥ || atrāntare yadabhūttadāha sūtrakṛtmū. (563) aha kesaraṃmi ujjāne, anagāre tavodhane|
sajjhāyajhāṇajutto, dhammajjhāṇaṃ jhiyāyai| vṛ. 'atha' anantaraṃkeśare udyāne'nagārastapodhanaḥ svādhyāyaḥ-anuprekṣaṇādiāna-dharmadhyānādi tābhyāṃ yukto-yathākālaṃ tadāsevakatayā sahitaḥ svādhyāyadhyānayukto'ta eva dharmadhyānam' ājñāvijayādi 'jhiyāyai'tti dhyāyati cintayati kva? mū. (564) apphovamaṃḍavaṃmī, jhāyaī jhaviyāsave|
tassāgae mie pāsaṃ, vahei se narāhive | vṛ. 'apphovamaṃḍavaṃmi'tti apphovamaṇḍavamiti vṛkṣādyākīrṇe, tathā ca vṛddhāḥ-apphova iti, kimuktaṃ bhavati?-āstīrṇe, vṛkṣagucchagulmalatāsaṃchanna ityarthaḥ, 'maṇḍape' nāgavallayādisambandhini dhyāyati dharmadhyānamiti gamyate, punarabhidhānamatiśayakhyāpakaṃ, jhaviyatti-kṣapitā nimūrlitā āśravāḥ-karmabandhahetavo hiṃsādayo yena sa tathā, 'tasya' ityuktaviśeṣaṇānvitasyānagārasya 'pāvaṃ' samīpamiti sambandhaḥ, āgatān' prāptān mṛgān ‘vaheiti'tti vidhyati hanti vā 'sa' iti sañjayanāmā narādhipaḥ' rājeti sūtradvayārthaḥ || amumevārthaṃ saviśeṣamāha niyuktikṛtni.[ 397] . aha kesaramujjāne nāmeṇaṃ gaddabhāli anagāro|
apphovamaṃḍavaṃmi a jhāyai jhāṇaṃ jhaviadoso||

Linked texts (1)