Uttarajjhayana v29.p154
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p154
- Language
- Sanskrit
v29.p154
151 atthegaiyā tenevaṇaṃ bhagavvahaṇeṇaṃ sijhaṃti bujjhati vimuccaṃti parinivvāyaṃti savvadukkhāṇamaṃtaṃ kareṃti, sohīe ya ṇaṃ visuddhāeṃ taccaṃ puno bhagavaggahaṇaṃ nāikkamaṃti||
vṛ. sarvasya cāsya prayāsasya muktireva phalaṃ tatra ca pravṛttirabhilāṣapūrvikā tadrūpaśca saṃvega ityāditastamāha-saṃvegomuktyabhilāṣastena bhadanta ! iti pūjyābhimantraṇaṃ 'jīvaḥ kiṃ janayati ?' jantuḥ kataraṃ guṇamutpādayatīti yo'rthaḥ ?, iti śiṣyapraśnaḥ, atra prajñāpakaḥ prativacanamāha-saṃvegena anuttarāṃ' pradhānāṃ dharmaḥ- śrutadharmādistatra śraddhā-tatkaraṇābhilāṣarūpā dharmaśraddhā tāṃ janayati, tadabhāve hi na tatsambhavo, bhāve'pi vā devalokādiphalaivāsāviti nānuttaratvamasyāḥ, tayā'pi kimityāha-anuttarayā dharmaśraddhayā saṃvegaṃtamevārthādviśiṣṭataraṃ 'havvaṃ'ti śīghramāgacchati, tadyatirekeṇa hi viṣayādyabhilāṣato na tathā'sminnāgamanam, anuttaraśraddhāyāṃ tvanyatra nirabhiṣvaṅgatayā nānyathātvasambhavaḥ, tato'pi kimityāha-'anantānubandhikrodhamānamāyālobhān' vakṣyamāṇalakṣaṇān kṣapayati, tathā 'karma' prastāvādaśubhaprakṛtirūpaṃ 'na bandhāti' na śleṣayati, evamapi ko guṇaḥ?, ityāha
sakapāyakṣayaḥ pratyayo-nimittaṃ yasyāḥ sā tatpratyayā saiva tatpratyayikā svārthe kan pratyayastāṃ, 'caḥ' karmābandhakatvāpekṣayā samuccaye, mithyātvasya 'visohi'tti viśodhanaṃ viśuddhiḥsarvathā kṣayo mithyātvaviśuddhistāṃ kṛtvā darśanasya-prastāvātkṣāyikasamyaktvasyārādhakoniraticārapālanākṛddarśanārādhako bhavati, tathā'pi kimityāha-darśanaviśuddhā ca 'viśuddhā' atyantanirmalayā 'asti' vidyate 'egaya'tti ekakaḥ kaścittathāvidho bhavastenaiva bhavagrahaṇena' janmopādānena siddhati, kimuktaṃ bhavati? -yasminneva janmani darśanasya tathāvidhā śuddhistatraiva muktiṃ gacchati, yathā marudevī svāminī, yastu na tenaiva siddhati sa kimityāha-śuddhā prakramādarśanasya viśuddhā 'taccaṃ'ti tṛtīyaṃ punarbhavagrahaṇam-anyajanmopādānātmakaṃ 'nātikāmati' nātivarttate, avaśyaṃ tṛtīyabhavagrahaṇe siddhatītyarthaḥ, utkṛṣṭadarśanārādhakāpekṣayaitat,
__ "ukkosadasaṇe ṇaṃ bhaṃte ! jīve kaihiṃ bhavaggahaṇehiṃ sijjhijjā?,
goyamā ! ukkoseṇaṃ teneva, tato mukke taiyaṃ nāikkamati||" | mū.(1115) nivveeṇaṃ bhaṃte ! jīve kiṃ jaṇayai?, nivveeṇaṃ divvamānussatiricchaesu kāmabhoesu nivveyaṃ havvamāgacchai savvavisuesu virajjai, savvavisaesu virajjamāṇe āraṃbhapariccāyaṃ karei, āraṃbhapariccāyaṃ karemāṇe saṃsāramaggaṃ vucchidai siddhimaggapaḍivanne ya havai|| __ vṛ.saṃvegāccāvaśyambhāvī nirveda iti tamāha-itaḥ prabhṛti sarvatra sugamatvānna praśnavyākhyā, 'nirvedena' sāmānyataḥ saṃsāraviṣayeṇa-kadā'sau tyakṣyāmītyevaṃrūpeṇa divyamānuṣatairaśceṣu, sūtratvātkapratyayaḥ, yathāsambhavaṃ devādisambandhiṣu kāmabhogeṣūktarūpeṇa nirvedaṃ havvamāgacchati yathā-alametairanarthahetubhiriti, tathā ca sarvaviṣayeṣu virajyate' aśeṣaśabdādiviṣayaṃ virāgamāpnoti, virajyamānasteṣu ārambhaḥ-prāṇyupamardako vyāpārastattyāgaṃ karoti, viṣayārthatvātsarvārambhāṇāṃ, tatparityāgaṃ kurvan 'saṃsāramārga' mithyātvāviratyādirūpaṃvyavacchinatti, tattyāgavata eva tattvata ārambhaparityāgasambhavāt, tadyavacchittau ca suprāya eva siddhimārgaḥ- samyagdarśanādi
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit