Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p156

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p156

Language
Sanskrit

v29.p156

praśaṃsāspadāni 'vinayamūlāni' vinayahetukāni sarvakāryāṇīha śrutajñānādīni paratra ca muktiṃ 'sādhayati' niṣpādayati, tatkimevaṃ svārthasādhaka evāsāvityāha-anyāṃśca bahūn jīvān ‘vinetā' vinayaṃ grāhitā, svayaṃ susthitasyopādeyavacanāt uktaṃ hi "ṭhio uṭhāvae paraṃ" ti, tathā ca vinayamūlatvādaśeṣa śreyasāṃ tatprāpaṇena parārthasādhako'pyasau bhavatyeveti bhāvaḥ |
mū. ( 1118 ) āloyaṇāe ṇaṃ bhaṃte! jīve kiṃ jaṇei ?, 2 māyāniyāṇamicchādarisaṇasallāṇaṃ mukkhamaggavigghāṇaṃ anaṃtasaṃsāravaddhanāṇaṃ uddharaṇaṃ karei ujjubhāvaṃ ca jaṇei, ujjubhāvaṃ paḍivatre yaṇaṃ jīve amāī itthīveyaṃ napuṃsagaveyaṃ ca na bandhai, puvvabaddhaṃ ca ṇaṃ nijjarai ||
vṛ. guruśuśrūṣāṃ kurvato'pyatī bhārasambhave ālocanāta eva vivakṣitaphalaprāptiriti tāmāhaaṅiti-sakalasvadoṣābhivyāptyā locanā-ātmadoṣāṇāṃ guruparataḥ prakāśanā''locanā tayā māyā- śāṭhyaṃ nidānaṃ mamātastapa:prabhṛtyāderidaṃ syāditi prārthanātmakaṃ mithyādarśanaṃ-sāṃśayikādi etāni śalyānīva śalyāni tataḥ karmadhāraye māyānidānamithyādarśanaśalyāni, yathā hi tomarādiśalyāni tatkāladuḥkhadāne'pyāyatau duḥkhadāyīni evaṃ māyādīnyapītyevamucyate teṣāṃ 'mokṣavighnānāṃ' pāpānubandhakarmabandhanibandhanatvena muktyantarāyāṇaṃ, tathā'nantarasaṃsāra varddhayantivṛddhi nayantītyanantasaṃsāravarddhanāni teṣām 'uddharaṇam' apanayanaṃ karoti, taduddhakaraṇataśca 'ṛjubhāvaṃ ca' ārjavaṃ janayati 'ujjubhāvapaḍivanne ya'tti pratipannarjubhāvaśca jīvaḥ 'amāyī' māyārahitastataḥ puṃstvanibandhanatvādamāyitvasya 'itthiveya'tti prāgvadvindulope strīvedaṃ napuṃsakavedaṃ ca na bandhāti, pūrvabaddhaṃ ca tadeva dvayaṃ yadvā sakalamapi karma 'nirjarayati' kṣapayati, tathā ca muktipadamāpnotityabhiprāyaḥ, uktaṃ hi
"uddhiyadaṃḍo sāhū acireṇa uvei sāsayaṃ ṭhāṇaṃ | sovi anuddhiyadaṃḍo saṃsārapavaḍḍhao hoti || "tti
mū. (1119 ) niṃdaṇayāe ṇaṃ bhaṃte! jīve kiṃ jaṇei ?, 2 pacchānutāvaṃ jaṇai, pacchānutāveṇaṃ virajjamāṇe karaṇaguṇaseḍhi paḍivajjai, karaṇaguṇaseḍhipaḍivanne ya anagāre mohanijjaṃ kamma ugghāei ||
vṛ. ālocanā ca duṣkṛtanindāvata eva saphalā bhavatīti tāmāha - 'niṃdaṇayāe 'tti, ārṣatvānnindanam-ātmanaivātmadoṣaparibhāvanaṃ tena 'paścādanutāpaṃ' hā ! duṣṭamanuṣṭhitamidaṃ mayetyādirūpaṃ janayati, tataḥ paścādanutāpena 'virajyāmāna:' vairāgyaṃ gacchan karaṇena-apūrvakaraṇena guṇahetukā śreṇiḥ karaṇaguṇaśreṇiḥ sarvoparitanasthitermohanīyādikarmadalikānyupādāyodayasamayātprabhṛti
dvitīyādisamayeṣvasaṅkhyātaguṇapudgalaprakṣeparūpā''ntamauhūrtikī, yata uktam“uvarimaṭhiīi daliyaṃ heṭṭhimaṭhāṇesu kuṇai guṇaseḍhī |
guṇasaṃkamakaraṇaṃ puṇa asuhāā suhaṃmi pakkhivai ||"
upalakṣaṇatvātsthitidhātarasaghātaguṇasaṃkramabandhāśca viśiṣṭāḥ, athavā karaṇaguṇena- apūrvakaraṇādimāhātmyena śreṇiḥ karaṇaguṇa śreṇiḥ prakramātkṣapaka śreṇireva gṛhyate, yadvā karaṇaṃ-piṇḍaviśuddhādi tadupalakṣitaguṇānāṃ jñānādīnāṃ śreṇi uttarottaraguṇaparamparāsvarūpā tāṃ pratipadyate 'karaṇaguṇaseḍhīpaḍivanne ya'tti prāgvatpratipannakaraṇaguṇaśreṇikañścānagāraḥ 'mohanīyaṃ' darśanamohanīyādi

Linked texts (1)