Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p161

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p161

Language
Sanskrit

v29.p161

uttarādhyayana-mūlasūtram-2-29/1129 cāratayaiva heturiti bhāvanīyam||
mū.(1130)khamāvaṇayāeṇaṃ bhaṃte! jīve kiṃjaṇei, 2 palhāyaṇabhāvaṃjaṇei, palhāyaṇabhāvamuvagae ya savvapāṇabhūyajīvasattesumittībhāvaṃ uppāei, mittībhāvamuvagae ya jīve bhāvavisohi kāūṇa nibbhae bhavai||
vṛ.prāyaścittakaraṇaṃ ca kṣamaṇāvata eva bhavatyatastāmāha-kṣamaṇā-duṣkṛtānantaraṃ kṣamitavyamidaṃ mayetyādirūpā tayā 'palhāenaṃtabhāvaṃ jaṇayai'tti prahlādena-ātmano manaḥprasattyātmakenāntarbhā(bhā)vaṃ-vināśaṃ prakramādanuśasya tajjanitacittasaṃkleśasya ca 'janayati' utpādayati prahlādenāntarbhāvamupagataśca, paṭhanti ca-'palhāyaṇabhāvaṃ jaṇayati, palhāyaṇabhāvamuvagae ya'tti, iha ca prahlādanabhāva:-cittaprasattirūpo'bhiprāyaḥ, sarve ca te prāṇāśceha dvitricaturindriyā bhūtāśca-- taravo jīvāśca-pañcendriyāḥ sattvāśca-śeṣajantavaḥ sarvaprāṇabhūtajīvasattvāḥ, uktaṃ hi
__ "prāṇā dvitricatuṣproktā, bhūtāśca taravaḥ smṛtāḥ|
jīvāḥ pañcendriyā jñeyāḥ, śeṣāḥ sattvā itīritāḥ|" teṣu 'mitrībhāvaṃ' parahitacintālakṣaṇamutpādayati, tato maitrībhāvamupagataścāpi jīvaḥ ‘bhāvaviśuddhi' rāgadveṣavigamarūpāṃ kṛtvā 'nirbhayaḥ' ihalokādibhayavikalo bhavati, aśeṣabhayahetvabhāvāditi bhāvaḥ|
mū.(1131) sajjhāeṇaṃ bhaṃte ! jīve kiṃ jaṇei?, 2 nāṇāvaraṇijjaṃ kammakhavei||
vṛ.evaṃvidhaguṇāvasthitena svādhyāye yatitavyamiti tamāha-svādhyāyena jñānāvaraṇīyamupalakṣaṇatvāt śeṣaṃ ca karma kṣapayati, yata āha
"kammamasaṃkhejjabhavaṃ khavei anusamayameva āutto|
annayarammivi joe sajjhāyami ya viseseṇaṃ |" mū. (1132) vāyaṇayāe ṇaṃ bhaṃte ! jīve kiṃ jaṇei ?, 2 nijjaraṃ jaṇei suassa ya anusajjaṇāe aṇāsāyaṇāe vaṭṭai, suyassa ya anusajjaṇāe anāsāyaṇāe vaṭṭamāṇe titthadhamma avalaṃbai, titthadhammamavalaṃbamāṇe mahānijjarāe mahāpajjavasāne havai||
vṛ. atra ca prathamaṃ vācanaiva vidheyeti tāmāha-vakti śiṣyastaṃ prati guroḥ prayojakabhāvo vācanā pāṭhanamityarthastayā 'nirjarāṃ' karmapariśāṭanaṃ janayati, tathā 'śrutasya' āgamasya casya bhinnakramatvādanāśātanāyāṃ ca varttate, tadakaraṇe hyavajñātaḥ śrutamāśātitaṃ bhavet, na tu tatkaraṇa iti, paṭhanti ca-'anusajjaṇāe vaṭṭai' tatrānuṣaṅga(a)namanuvartanaṃ tatra varttate, ko'rthaḥ ?avyavacchedaṃ karoti, tataḥ śrutasyānāśātanāyāmanuṣañjane vā vartamānaḥ tīrthamiha gaṇadharastasya dharma:-ācāraḥ śrutadharmapradānalakṣaṇastīrthadharmaḥ yadivā tīrtha-pravacanaṃ śrutamityarthastaddharma:svādhyāyastamavalambamānaḥ-āśrayan mahatī bahutarakarmaviṣayatvānirjarā'syeti mahānirjaro mahat-mahāpramāṇaparyavasitatvena praśasyaṃ vā muktyāvāptyā paryavasānam-antaḥ karmaṇo bhavasya vā yasya, casya gamyamānatvānmahāparyavasānaśca bhavati, muktibhāgū bhavatīti hṛdayam|
mū.(1133) paḍipucchaṇāe ṇaṃ bhaṃte ! jīve kiṃjaṇei?, 2 suttatthatadubhayāiṃ visohei, kaṃkhāmohanijaṃ kammaṃ vucchidei ||

Linked texts (1)