Uttarajjhayana v29.p162
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p162
- Language
- Sanskrit
v29.p162
159 vṛ. gṛhītavācanenāpi saṃśayādhutpattau mudā praṣṭavyamiti pratipracchanāvasara iti tāmāha-tatra prathamaṃ kathitasya sūtrādeḥ punaḥ pracchannaṃ pratipracchannaṃ tena sūtrārthatadubhayāni viśodhayati, saṃśayādimālinyāpanayanena viśuddhāni kurute, tathā kāṅgrā- idamitthamitthaṃ ca mamādhyetumucitamityādikā vāñchā saiva mohayati ‘anyatrāpī'ti vacanādanīyari kāṅkṣāmohanīyaṃ karma anabhigrahikamithyātvarūpaṃ 'vyucchinatti' viśeṣeṇāpanayati|
mū.(1134 ) pariyaṭṭaṇayāe ṇaṃ bhaṃte! jīve kiṃjaṇei?, 2 vaṃjaṇāiṃjaṇei vaṃjaṇaladdhiṃ ca uppāei||
vṛ.itthaṃ viśodhitasyāpi sūtrasya mā bhūdvismaraṇamiti parāvarttanā'vasaraḥ, tatra ca ‘parivaṭṭaṇāe'tti sūtratvāparāvartanā-guṇanaṃ tayā vyajyate ebhirartha iti vyañjanāni-akṣarāṇi 'janayati' utpādayati, tāni hi vigalatānyapi guṇayato jhagityutpatantītyutpāditānyucyante, tathā tathāvidhakarmakṣayopaśamato vyañjanalabdhi, caśabdād vyañjanasamudāyātmakatvādvā padasya tallabdhi ca padānusāritālakṣaṇamutpādayati||
mū.(1135) anuppehāe ṇaṃ bhaṃte! jīve kiṃjaṇei?, 2 āuyavajjāosatta kammapayaḍīo ghaṇiyabaṃdhaṇabaddhāo siḍhilabaṃdhaṇabaddhāo pakarei, dīhakālaviīyāo hassakāladiīyāo pakarei, tivvānubhāvāo maṃdānubhāvāo pakarei, bahuppaesaggāo appapaesaggāo pakarei, āuṃca ṇaṃ kammaṃ siyaṃ baṃdhai siya nobaṃdhai, assāyāveyanijaṃ ca ṇaṃ kammaṃ no bhujjo bhujjo uvacinai, anāiyaṃ ca ṇaṃ anavayaggaṃ dīhamaddhaṃ cāuraṃtasaṃsārakaṃtāraṃ khippāmeva vīivayai||
vṛ.sūtravadarthe'pi saṃbhavati vismaraṇamataḥ so'pi paribhāvanīya ityanuprekṣā prastāvātsūtrānuprekṣā-cintanikā tayā prakṛṣṭaśubhabhāvotpattinibandhanatayā''yuṣkavarjāḥ sapta karmaprakṛtiḥ 'ghaṇiyaṃ ti bāḍhaṃ bandhanaṃ-śleṣaṇaṃ tena baddhā nikācitā ityarthaḥ 'śithilabandhanabaddhāḥ' kiñcinmutkalāḥ, ko'rthaḥ ? -apavarttanādikaraṇayogyāḥ prakaroti, taporūpatvādasyāḥ, tapasaśca nikācitakarmakṣapaṇe'pi kṣamatvāt, uktaṃ hi-"tavasā unikāiyāṇaṃpi"tti, dīrghakālasthitikā hasvakālasthitikāḥ prakarotīti, śubhādhyavasāyavaśātsthitisva(ka)ṇḍakāpahāreṇeti bhāvaḥ, etaccaivaṃ, sarvakarmaṇāmapi sthiteraśubhatvāt, yata uktam
"savvāsipi ṭhitīo subhāsubhāṇaṃpi hoṃti asubhāo|
māṇusatiricchadevāuyaṃ ca mottūṇa sesāṇaṃ ||" tīvrānubhāvāścatuḥsthānikarasatvena mandānubhāvāḥ tristhānikarasatvādyāpādanena prakaroti, iha cāśubhaprakṛtaya eva gṛhyante, śubhabhāvasya śubhāśubhatīvrā(vramandā)nubhāvahetutvāt, uktaṃ hi"subhayapayaḍīṇa visohī(e)tivvamasubhāṇa saṃkileseṇaṃ||
atraṃ hi'visohīe"tti, śubhabhāvena tīvramityanubhāgaṃ bandhātīti prakramaḥ, kvacidimapi dṛśyate-"bahupaesaggāo appapaesaggāto kareti" nanu kenābhiprāyeṇāyuṣkavarjāḥ saptetyabhidhānaṃ?, śubhāyuṣa eva sayatasya sambhavāt, tasyaiva cānuprekṣā tāttvikī, na ca śubhabhāvena śubhaprakṛtīnāṃ śithilatādikaraṇaṃ, saṃkleśahetukatvāttasya, āhaśubhāyurbandho'pyasyāḥ kiṃ na phalamuktam?, ucyate, āyuṣkaṃ ca karma syādvandhāti, tasya tribhāgādiśeṣāyuṣkatāyāmeva bandha
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit