Uttarajjhayana v29.p169
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p169
- Language
- Sanskrit
v29.p169
uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 - 29 / 1157 saṃpanno-yuktastadbhāvaḥ sarvaguṇasaṃpannatā tayā 'apunarāvṛtti' punarihāgamanābhāvo muktiritiyāvattāṃ janayati, apunarāvṛttiṃ prāpta eva prāptako jīvaḥ śārīramānasānāṃ duḥkhānāṃ 'no' naiva 'bhāgī' bhājanaṃ bhavati tannibandhanayordehamanasorabhāvāt, siddhisukhabhājanemava bhavatīti bhāvaḥ |
mū. (1158 ) vīyarāgayāe ṇaṃ bhaṃte0 ?, nehāṇubaṃdhanāṇi taṇhānubaṃdhanāṇi ya vucchiṃdai maṇunnāmaṇenesu saddarūvasapharisagaṃdhesu saccittācittamīsaesu ceva virajjai ||
-
vṛ. sarvaguṇasaṃpannatā ca rāgadveṣaparityāgato jāyata iti vītarāgatāmāha - ' vītarāgatayā'. rāgadveṣāpagamarūpayā bandhanāni - rāgadveṣapariṇāmātmakāni tṛṣṇā - lobhastadrupāṇī bandhanāni tāni ca vyavacchinatti, pāṭhāntarataśca 'snehānubandhāni tṛṣṇānubandhāni ca ' tatra snehaḥ putrādiviṣayaḥ tṛṣṇā- dravyādiviṣayā tadrūpāṇyanubandhanāni tu - anugatānyanukūlāni vā bandhanāni, atidurantatvakhyāpanārthaṃ ca rāgāntagartatatve'pi pṛthak tṛṣṇāsnehayorupādānaṃ, tataśca manojñeṣu śabdarasarūpagandheṣu (sacittācittamiśreṣu stryādidravyeṣu) caiva virajyate, tṛṣṇāsnehayoreva rāgahetutvāt, āhakaṣāyapratyākhyānaphalena vītarāgatoktaiva tatkimarthamasyāḥ pṛthagupādānam ?, ucyate, rāgasyaiva sakalānarthamūlatvakhyāpanārthaṃ |
mū. (1959) khaṃtīe ṇaṃ bhaṃte 0 ?, parīsahe jinei ||
vṛ. rāgadveṣābhāve ca tāttvikāḥ śramaṇaguṇā:, teṣu ca prathamavrataparipālanopāyatvātkṣāntireva prathameti tāmāha, tatra kṣāntiḥ - krodhajayastayā 'parīṣahān' arthādvadhādīn 'jayati' parīṣahādhyayanoktanyāyato'bhibhavati |
-
mū. (1160 ) muttīe ṇaṃ bhaṃte0 ?, akiṃcaṇaṃ jaṇei, akiṃcaṇe ya jīve atthalolāṇaṃ purisāṇaṃ apatthanijje bhavai ||
vṛ. kṣāntisthitenāpi na muktiṃ vinā'śeṣavrataparipālanaṃ karttu śakyamiti tāmāha-mukti:nirlobhatā tayā kiñcanābhāvo'kiñcanaṃ, ko'rthaḥ ? - niṣparigrahatvaṃ janayati, akiñcanaśca jīvo'rthe lolā-lampaṭā arthalolāścaurādayasteṣāṃ na prārthanīyaḥ - prastāvādbādhitumanabhilaṣaṇīyo bhavati |
mū. (1161 )ajjavayāe ṇaṃ bhaṃte0, kāujjuyayaṃ bhāvujjayayaṃ bhāsujjuyayaṃ avisaṃvāyaṇaṃ jaṇei, avisaṃvāyaṇasaṃpannayāe ṇaṃ jīve dhammassa ārāhae bhavai ||
vṛ. lobhāvinābhāvinī ca māyeti tadabhāve'vaśyaṃbhāvyārjavamatastadāha-'ajjavayāe 'tti sūtratvād ṛjuḥ-avakrastadbhāva ārjavaṃ tena māyāparihārarūpeṇa kāyena ṛjureva ṛjuka: kāryajukastadbhāvastattākubjādiveṣabhrūvikārādyakaraṇataḥ prāñjalatā tāṃ tathā bhāva:- -abhiprāyastasmiṃstena vā ṛjukatā bhāvarjukatā - yadanyadvicintayan lokapaṃktyādinimittam anyadvācā kāyena vā samācarati tatparihārarūpā, evaṃ bhāṣāyāmṛjukatā bhāṣarjukatā-yadupahāsādihetoranyadeśabhāṣayā bhāṣaṇaṃ tatparityāgātmikā, tathā - 'avisaṃvādanaṃ' parāvipratāraṇaṃ janayati, tathāvidhaścāviṃvādanasaṃpannatayopalakṣaṇatvātkāyarjukatādisaṃpannatayā ca jīvo dharmasyārādhako bhavati, viśuddhādhyavasāyatvenānyajanmanyapi tadavāpteḥ |
mū. (1162 ) maddavayāe ṇaṃ bhaṃte ?, anussiyattaṃ jaṇei, anussiyatte ṇaṃ jīve miumaddavasaṃpanne aṭṭha mayadvāṇāī nidvavei ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit