Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p168

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p168

Language
Sanskrit

v29.p168

sāyatayā saṃsārālpatvāpādanāditi bhāvaḥ |
mū. ( 1154 ) sabbhāvapaccakkhāṇeṇaṃ bhaṃte0 ?, aniyaṭṭiṃ jaṇayai, aniyaṭṭiṃ paḍivanne ya anagāre cattāri kevalakamaṃse khavei, taṃjahāveṇijjaṃ āuyaṃ nāmaṃ goyaṃ, tao pacchā sijjhai ||
165
vṛ. sāmprataṃ sakalapratyākhyānapradhānaṃ sadbhāvapratyākhyānamāha - tatra sadbhāvena - sarvathā punaḥkaraṇāsaṃbhavātparamārthena pratyākhyānaṃ sadbhāvapratyākhyānaṃ sarvasaṃvararūpā śaileśītiyāvat tena, na vidyate nivṛtti : - muktiprāpya nivarttanaṃ yasmiṃstad anivṛtti śukladhyānaṃ caturthabhedarūpaṃ janayati, pāṭhāntarataśca 'nivṛtti' dvisamayasthitikasyāpi vaidyakarmaṇo bandhavyāvṛttiṃ janayati, 'aniyaṭṭai paḍivanne ya'tti pratipannānivṛttiḥ pāṭhāntarataḥ pratipannānivṛttiścānagāraḥ 'catvāri' catu:saṅkhyāni kevalinaḥ 'kammaṃsa'tti kārmagranthikaparibhāṣayā'ṃśaśabdasya satparyāyatvāt satkarmāṇi kevalisatkarmāṇi-bhavopagrāhīṇi kṣapayati, śeṣaṃ spaṣṭam |
mū. ( 1155 ) paḍirūvayāe ṇaṃ bhaṃte ?, lāghaviyaṃ jaṇei, lahubhūe ṇaṃ jīve appamatte pāgaḍaliṃge pasatthaliṃge visuddhasaṃmatte sattasamiisamatte savvapāṇabhūyajīvasattesu vīsasaṇijjarūve appaḍilehe jiiṃdīe vipulatavasamiisamannāgae āvi bhavai ||
vṛ. etacca pratyākhyānaṃ prāya: pratirūpatāyāmeva bhavatīti tāmāha- 'paḍirūvayāe 'tti, prati:sādṛśye, tataḥ pratīti-sthavirakalpikādasadṛśaṃ rūpaṃ - veṣo yasya sa tathā tadbhāvastattā tayāadhikoṣaharaṇaparihārarūpayā lāghavamasyāstīti lāghavī tadbhāvo lāghavitā tāṃ dravyataḥ svalpopakaraṇatvena bhāvatastvapratibaddhatayā janayati, laghubhūtaśca jīvaḥ 'apramattaḥ ' pramādahetūnāṃ parihārata itareṣāṃ cāṅgīkaraṇataḥ, tathā 'prakaṭaliṅgaḥ' sthavirādikalparūpeṇa vratīti vijñāyamānatvāt 'praśastaliṅgaḥ' jīvarakṣaṇaheturajoharaṇādidhārakatvād 'viśuddhasamyaktvaḥ' tathāpratipattyā samyaktvaviśodhanāt, tathā sattvaṃ ca - āpatsvavaikalyakaramadhyavasānakaraṃ ca samitayaścauktarūpāḥ samāptāḥ - paripūrṇā yasya sa samāptasattvasamiti:, sūtre niṣṭhāntasya prākṛtatvātpari-nipātaḥ, tata eva sarvaprāṇabhūtajīvasattveṣu viśvasanīyarūpaḥ, tatpīḍāpariharitvāt, 'apaḍileha 'tti alpārthe nañ, tato'pratyupekṣita ityalpopakaraṇatvādalpapratyupekṣaḥ, paṭhyate ca- 'appapaḍilehi 'tti jitāni - vaśīkṛtāni yatirahamitipratyāyatkathañcitpariṇāmānyathātve'pīndriyāṇi yena sa tathā vipulena - aneka bhedatayā vistīrṇena tapasā samitibhiśca sarvaviṣayānugatatvena vipulābhireva samanvāgato-yukto vipulatapaḥ samitisamanvāgataścāpi bhavati, pūrvatra samitīnāṃ paripūrṇatvābhidhānena sāmastyamuktam, iha tu tāsāṃ sārvatrikatvamiti na paunaruktyam |

-
mū. ( 1156 ) veyāvacceṇaṃ bhaṃte 0 ?, titthayaranāmaguttaṃ kammaṃ nibaṃdhai ||
vṛ.pratirūpatāyāmapi vaiyāvṛttyādeva viśiṣṭaphalāvāptirityetadanantaraṃ vaiyāvṛttyaṃ, tatra vyāvṛtaḥkulādikāryeṣu vyāpāravāṃstadbhāvo vaiyāvṛttya tena tīrthakaranāmagotraṃ karma nibandhāti, uktaṃ hi taddhetakīrttanāvasare- 'veyāvacce samāhī ya'tti |
mū. ( 1157) savvaguṇasaṃpannayāe ṇaṃ bhaṃte0 ?, apunarāvattiṃ, jaṇei, apunarāvattiṃ pattae jaṃ jīve sārīramāṇasāṇaṃ dukkhāṇaṃ no bhāgī bhavai ||
vṛ. vaiyāvṛttyavāṃśca sarvaguṇabhājanaṃ bhavatīti sarvaguṇasaṃpannatāmāha - sarvaguṇā jñānādayastaiḥ

Linked texts (1)