Uttarajjhayana v29.p19
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p19
- Language
- Sanskrit
v29.p19
uttarādhyayana-mūlasūtram-2-18/582 muktyabhāvādyanekadoṣāpattiśca, śarīrānyatve tu śarīracchedādau tasya vedanā'bhāvaprasaṅgaḥ, tasmādavaktavya eveti, akriyāvādityaṃ caiṣāṃ kathañcidbhedābhedalakṣaṇaprakārāntarābhāvena tadabhāvasyaivāvaśiṣyamāṇatvāt, ye'pyutpattyanantaramātmanaḥ pralayamicchanti teṣāmapi tadastitvābhyupagame'pyanupacaritaparalokādyasambhavāt tattvatastadasattvamevetyakriyāvāditvam, uktaṃ hi vācakaiḥ"ye punarihākriyāvādinasteṣāmātmaiva nāsti, na cāvaktavyaḥ śarīreṇa sahaikatvānyatve prati, utpattyanantarapralayasvābhāvako vā, tasminnanirṇikte ca kartṛtvādiviśeṣamūḍhā eve"ti, amīṣāṃ tu vicārākṣamatvamātmā'stitvasya prākpratyakṣānumānalakṣaṇapramāṇadvayasamadhigamyatvena sādhanāt, tasya ca śarīrātkathañcidbhinnābhinnarūpatayā tatra tatra vaktavye (vyatve)na | sthāpitatvāt, kṣaṇikapakṣasya tu sāmucchedikanihnavavaktavyatāyāmevonmūlitatvāditi 2||
vinayavādino vinayādeva muktimicchanti, yata uktaṃ-"vainayikavādino nāma yeṣāṃ surāsuranṛpatapasvikarituragahariṇagomahiṣyajāvikaśvaśṛgālajalacarakapotakākolūkacaṭakaprabhṛtibhyo namaskārakaraṇāt kleśanāśo'bhipreto, vinayācchreyo bhavati nānyathetyadhyavasitāḥ" ete'pi na vicārasahiṣṇavo, na hi vinayamātrādihāpi viśiṣṭānuṣṭhānavikalādabhilaṣitārthāvāptiravalokyate, nāpi caiṣāṃ vinayayāhatvaṃ, yena pāralaukikaśreyohetutā bhavet, tathāhi-lokasamayavedeṣu guṇābhyadhikasyaiva vinayārhatvamiti prasiddhiḥ, guṇāstu tattvato jñānadhyānānuṣṭhānātmakā eva, na surādīnāmajñānāśravāviramaṇādidoṣadūṣitānāmeteṣvanyatarasyāpi guṇasya sambhava iti kathaṃ yadṛcchāyā vidhīyamānasya tasya śreyohetuteni 3|| ___ ajñānavādināstvāhuḥ-yathedaṃ jagat kaiścid brahmādivivartta iṣyate, anyaiḥ prakṛtipuruṣātmakamaparairdravyādiṣaḍebhedaṃ tadaparaiścaturāryasatyātmakamitarairvijñānamayamanyaistu śūnyamevetyanekadhā bhinnāḥ panthānaḥ, tathā''tmā'pi nityānityādibhedato'nekadhaivocyate, tatko hyetadveda kiṃ cānena jñātena?, apavargaṃ pratyanupayogitvāt jñānasya, kevalaṃ kaṣṭaṃ tapa evānuṣṭheyaṃ, na hi kaṣṭaṃ vineṣṭasiddhiḥ, tathā cāha-'ajñānikā nāma yeṣāmiyamupadhṛtiḥ, yatheha jñānādhigamaprayāso'pavargaṃ prati akiñcitkaro, dhorairvatatapobhirapavargo'vāpyate' iti| __ vicārāsahatvaṃ caiṣāṃ vijñānarahitasya mahato'pi kaṣṭasya tiryagnārakādīnāmivāpavargaṃ pratyahetutvāt, tadantareṇa vratatapopasargādīnāmapi svarūpāparijñānataḥ kvacitpravṛttyasambhavāditi| eṣāṃ ca kriyāvādināmuttarottarabhedato'nekavidhatvaṃ, uktaṃ vācakaiḥ-"eṣāṃ mauleṣu caturyu kalpeṣvavasthiteṣu tadbhedāḥ subahavo'vaniruhaśākhāpraśākhānikaravadavagantavyāḥ", tatra tāvacchatamaśītaṃ kriyāvādināṃ, akriyāvādinaśca caturaśītisaṅghayāḥ, ajñānikāḥ saptaṣaṣṭividhāḥ, vainayikavādino dvātriṃśat, evaṃ triṣaṣṭyadhikaśatatrayaṃ, sarve'pi cāmī vicārākṣamatvātkutsitaṃ prabhāṣante iti sthitamiti sūtrārthaḥ | na caitatsvābhiprāyeṇaivocyate, kintumū. (583) iha pāukare buddha, nāyae parinivvuḍe|
vijjācaraṇasaṃpanne, sacce saccaparakkame|| vṛ. 'itī'tyetat kriyādivādinaḥ kiṃ prabhāṣante? ityevaṃrūpaṃ pāukare'tti prādurakārṣītprakaṭitavān "buddhaḥ' avagatatattvaḥ san jñāta eva jñātaka:-jagatpratītaḥ kṣatriyo vā, sa ceha
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit