Uttarajjhayana v29.p209
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p209
- Language
- Sanskrit
v29.p209
uttarādhyayana-mūlasūtram-2-32/1266 āyuḥ 'khaṃdati' ārṣatvāt, ‘kṣodayanti' vināśayanti vipacyamānāni, 'etadupamāḥ' kimpākaphalatulyāḥ kāmaguṇāḥ 'vipāke' phalapradānakāle, kimuktaṃ bhavati?-yathā kimpākaphalānyupabhujyamānāni manoramāṇi vipākāvasthāyāṃ tu sopakramāyuṣāṃ maraṇahetutayā'tidāruṇāni, evaṃ kāmaguṇā api upabhujyamānā manoramā vipākāvasthāyāṃ tu narakādidurgatiduḥkhadāyitayā'tyantadāruṇā eva, tataḥ sukharūpatayā pratibhāsanaṃ sukhahetutve'naikāntikameva, kimpākaphalānāṃ manoramatvena sukhapratibhāse'pyanyathābhāvāditi sūtraikādaśakārthaḥ||
itthaṃ bahutaraguṇasthānānuyāyitvena rāgasya prādhānyatkevalasyaivoddharaṇopāyamabhidhāya samprati tasyaiva dveṣasahitasya tamabhidhitsurdamitendriyatvaṃ ca siṃhāvalokitanyāyāśrayaṇena vyācikhyāsuridamāhamū. (1267) je iṃdiyāṇaṃ visayā maṇunā, na tesu bhāvaṃ nisire kayāī|
na yāmaṇunnesu manapi kujjā, samāhikāme samaṇe tavassī|| vṛ.ye 'indriyāṇāṃ' cakṣurādīnāṃ 'viṣayāḥ' rūpādayaḥ 'manojñāḥ' manoramāḥ na teṣu' viṣayeṣu 'bhāvam' abhisandhim, apergamyamānatvādbhāvamapi prastāvādindriyāṇi pravarttayituṃ, kiṃ punastatpravartanamityapiśabdārthaḥ, 'nisṛjet' kuryāt 'kadācit' kasmiṃścitkāle, 'na ca' naiva 'amanojñeṣu' amanorameṣu 'mano'pi' cittamapi, atrāpīndriyāṇi pravarttayitum apiśabdārthaśca prāgvat 'kuryāt' vidadhyāt, anena vākyadvayenāpīndriyadama uktaḥ, samādhiḥ-cittekāgryaṃ sa ca rāgadveṣābhāva eveti sa evānenopalakṣyate, tatastatkāmo-rāgadvoṣoddharaṇābhilāṣī śramaṇastapasvīti ca prāgavt, nanvevamubhayoddharaṇahetutvenendriyadamasya kimiti rāgoddharaṇahetuṣvabhidhānam,?, ucyate, hetuprakramāt, na cobhayoddharaṇahetutayaikoddharaṇahetutā virudhye, yadivā tatrāpi rāgasya dveṣopalakṣaṇatvādubhayoddharaṇopāyataiva vivakṣitā, kintu eva darpato dveṣasambhavādavamāśanatvasyāpyasau bhāvanīyetyalaṃ prasaṅgeneti sūtrārthaḥ||
itthaṃ rāgadveṣoddharaṇaiṣiṇo viṣayebhyo nivarttanamindriyāṇāmupadiṣṭam, adhunā tveteṣu tatpravartane rāgadveṣānuddharaṇe ca yo doṣastaṃ pratyekamindriyāṇi tatprasaṅgato manaścāśritya darśayitumāhamū. (1268) cakkhussa rūvaṃ gahaṇaṃ vayaṃti, taṃ rāgaheuṃ tu maṇunamāhu|
taṃdosaheuṃ amaṇunamāhu, samo a jo tasu sa vīyarāgo| mū.(1269) rūvassa cakkhaṃ gahaṇaṃ vayaṃti, cakkhussa rūvaṃ gahaṇaṃ vayaṃti|
rāgassa heuṃsamaṇunamāhu, dosassa heu amaṇutramāhu|| mū.(1270) rūvesu jo giddhimuvei tivvaṃ, akāliyaṃ pāvai so vināsaṃ|
rāgāure se jahavā payaṃge, āloalole samuvei maccuṃ | mū.(1271)je yāvi dosaṃ samuvei tibvaṃ, taṃsi kkhaṇe se u uvei dukkhaṃ|
duiṃtadoseṇa saeṇa jaṃtū, na kiṃci rūvaṃ avarajjhaī se| mū. ( 1272) egaṃtaratto ruiraṃsi rūve, atālise se kuṇaī paosaṃ|
dukkhassa saṃpīlamuvei bāle, na lippaī tena munī virāge| mū.(1273) rūvānugāsānugae ya jīve, carācarehiṃ sayaṇegarūve|
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit