Uttarajjhayana v29.p260
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p260
- Language
- Sanskrit
v29.p260
-
-
-
adhyayanaṃ-36,[ ni.559]
257 pāṣāṇādivat mṛdavaḥ haṃsarūtādivat guravaḥ hīrakādivat laghavaḥ arkatūlādivat śītāḥ mṛṇālādivat uṣṇāḥ valyādivat snigdhāḥ ghṛtādivat rūkṣāḥ bhūtyādivat,
upasaṃhāramāha-'itī' tyamunā prakāreṇa sparśapariṇatāḥ ete' skandhādayaḥ pūraṇagalanadharmāṇaḥ pudagalā: ‘samudāhṛtāḥ' samyakpratipāditāstīkṛdādibhiḥ| saṃtiṣṭhanta ebhiḥ skandhādaya iti saṃsthānāni tadrūpeṇa pariṇatāḥ parimaṇḍalādayaḥ prāgvaddyāvarṇitasvarūpā eva 7|..
sampratyepāmeva parasparasaṃvedhamāha-varṇataḥ 'yaḥ' skandhādirbhavetkṛṣṇaḥ 'bhaie'tti bhājya: 'se utti sa punaḥ ‘gandhataḥ' gandhamāśritya surabhigandhī durgandho vā syāt na tu niyatagandha eveti bhāvaḥ,evaṃ rasataḥ sparśataścaiva bhājya: saṃsthānato'pica, anyatararasādiyogya evāsau bhavediti hṛdayam, atra ca gandhau dvau rasāḥ pañca sparśā aṣṭau saṃsthānāni pañca, ete ca mīlitā viṃśatirityeka eva kṛṣṇavarṇa etāvato bhaṅgān labhate 20, evaṃ nīlo'pi 20, lohito'pi 20, pītaka itihāridraḥ so'pi 20, 'sukkila'tti śuklo'pyetāvata eva bhaṅgān labhata iti 20, evaṃ pañcabhirapi varṇairlabdaṃ śatam 100|
gandhato yaḥ skandhādirbhavet 'subbhi'tti surabhi jyaḥ sa tu varṇato'nyatarakṛṣṇādivarṇavān syāditibhāvaḥ, evaṃ rasataḥ sparśataścaiva bhājya: saṃsthānato'pi ca, iha ca rasādayo'ṣṭādaśa te ca pañcabhirvarṇairmīlitaistrayoviṃśatirbhavanti 23, evaṃ ca durgandhaviṣaya apyetāvanta eva 23, tataśca gandhadvayena labdhā bhaṅgānāṃ ṣaṭcatvāriṃśat 46 | 14 | rasatastiktako yastu skandhādirbhājya: sa tuvarṇato gandhataḥ sparśataścaiva bhājya: saṃsthānato'pi ca, iha coktanyāyato viṃśatirbhaṅgāstiktenāvāpyante 20, evaṃ kaṭukena 20 kaṣāyeṇa 20 āmlena 20 madhureṇa 20 caitāvanta evāvāpyante, evaṃ ca rasapañcakasaṃyoge labdhaṃ śatam 100|
sparśataḥ karkaśo yastu skandhādirbhājya: satuvarṇato gandhato rasataścaiva bhājya: saṃsthānato'pi ca, iha coktanyāyato varṇādayaḥ saptadaśeti tadyogatastāvata eva bhaṅgānavāpnoti 17 | evaṃ mṛduḥ 17guruḥ 17 laghuḥ 17 snigdhaḥ 17 rūkṣaḥ 17 śīta 17 uṣṇaśca 17 etāvata eva bhaṅgānavāpnoti, evanmīlane ca jātaṃ ṣaṭtriṃśaṃ śatam 136 | 17 | .. parimaṇḍalasaṃsthāne yo varttata iti śeṣaḥ, bhājyaḥ sa tu sāmānyaprakrame'pi skandhaḥ, paramāṇūnāṃ saṃsthānāsambhavāt, varṇato gandhato rasataścaiva bhājya: sparśato'pi ca, atraca varṇādaya uktanītyā viṃśatistatastadyogātparimaṇḍalena viṃśatireva bhaṅgā labhyante 20, evaṃ vṛttena 20 vyasreṇa 20 caturastreṇa 20 āyatena ca 20 pratyekametāvanta eva bhaṅgā prāpyanta iti saṃsthānapañcakakabhaṅgasaṃyoge labdhaṃ śatma 100, evaṃ varṇarasagandhasparśasaṃsthānānāṃ sakalabhaṅgasaṅkalanāto jātāni dyaśītyadhikāni catvāri śatāni, aṅkato'pi 482, sarvatra ca jātovekavacanaṃ | 32 | - paristhūranyāyataścaitaducyate, anyathā pratyekamapyeṣāṃ tāratamyato'nantatvādanantā eva bhaṅgā saṃbhavanti, itthaṃ caitatpariṇāmavaicitryaṃ kevalāgamapramāṇāvaseyameveti na svamatikalpitahetubhiścittamākulakarttavyamiti dvātriṃśatsūtrāvayavārthaḥ||
mū. (1511) esā ajīvavibhattī, samāsena viyāhiyā| 29/17
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit