Uttarajjhayana v29.p261
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p261
- Language
- Sanskrit
v29.p261
uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 - 36 / 1511 itto jīvavibhattiṃ, vucchāmi anupuvvaso |
vṛ. 'eṣā' anantaroktā'jīvavibhaktirvyākhyātā'nantaraṃ jīvavibhakti vakṣyāmi 'anupuvvaso 'ti ānupūrvyeti sūtrārthaḥ || yathāpratijñātamāha
258
saṃsāratthā ya siddhā ya, duvihā jīvā viyāhiyā | siddhā negavihā vuttā, taṃ me kittayao suṇa ||
vṛ. saṃsarantyupalakṣaṇatvādavatiṣṭhante ca jantavo'sminniti saṃsāro - gaticatuṣṭayātmakastatra tiṣṭhantīti saṃsārasthā:- narakādigativarttinaste ca siddhāśca prāguktavyutpattayaḥ, 'dvividhāḥ ' upadarśitabhedatto dvibhedā jīvā vyākhyātāḥ, tatra siddhā: 'anekavidhā:' anekaprakārā uktāstamiti sūtratvāttān, paṭhanti ca- 'duvihā jīvā bhavanti tatthāṇegavihā siddhi te'tti, 'me' mama kīrttayata: 'suṇa'ti śṛṇuta, alpavaktavyatvācca paścānirdeśe'pi prathamataḥ siddhabhedābhidhānapratijñānamaduṣṭamiti sūtrārthaḥ || anekavidhatvamevaiṣāmupādhibhedata āha
itthī purisasiddhā ya, taheva ya napuṃsaṃgā | saliṃgo annaliṃgo ya, gihiliṃgo taheva ya || ukkosogāhaṇāe ya, jahannamajjhimāi ya | uḍḍuṃ ahe ya tiriyaṃ ca, samuddami jalami ya || vṛ. ' itthīpurisasiddha' tti siddhaśabdaḥ pratyekamabhisambadhyate tataḥ striyaśca te pūrvaparyāyāpekṣayā siddhāśca strīsiddhā evaṃ purupasiddhāśca tathaiva ca 'napuṃsaga' tti, ihottaratra ca prakrameṇa siddhaśabdayogānnapusaṃkasiddhāḥ svaliṅgasiddhāḥ svaliṅgaṃ ca muktipathaprasthitānāṃ bhāvato'nagāratvādana'gāraliṅgameva rajoharaṇamukhavastrikādirūpam, anyad-etadapekṣayā bhinnaṃ tacca talliṅgaṃ cānyaliṅga tasmiśca śākyādisambandhini siddhāḥ, 'gṛhiliṅge' gṛhasthaveṣe siddhā marudevīsvāminīvat, 'tathaive' tyuktasamuccaye cakārastu tīrthātīrthasiddhādyanuktabhedasaṃsūcakaḥ, iha ca ye strīnirvāṇaṃ prati vipratipadyante ta evaṃ vācyā:
iha khalu yasya yatrāsambhavo na tasya tatra kāraṇāvaikalyaṃ, yathā siddhaśilāyāṃ śālyaṅkurasya, asti ca tathāvidhastrīṣu mukteḥ kāraṇāvaikalyaṃ, na cāyamasiddho heturyato'syāsiddhatvaṃ kiṃ strīṇāṃ puruṣebhyo'pakṛṣyamāṇatvenāhosvinnirvāṇasthānādyaprasiddhatvena nirvāṇasādhakapramāṇābhāvena vā ?, tatra yadi tāvat puruṣebhyo 'pakṛṣyamāṇatvena tadā tat kiṃ samyagdarśanādiratnatrayābhāvena viśiṣṭasāmarthyāsattvena puruṣānabhivandyatvena smāraṇādyakartṛtvenāmaharddhikatvena māyādiprakarṣavattvena veti vikalpāḥ, tatra na tāvatsamyagdarśanādiratnatrayasyābhāvena yatastasyāsau kimiviśiṣṭasya prakarṣaparyantaprāptasya vā ?, yadyaviśiṣṭasya tadā kimiyaṃ cāritrasyāsambhavenota jñānadarśananayostrayāṇāṃ vā?, yadi cāritrasyāsambhavena tadā so'pi kiṃ sacelatvena strītvasya cāritravirodhitvena mandatvena mandasattvataya vā ?, yadi sacelatvena tadā celasyāpi cāritrābhāvahetutvaṃ paribhogamātreṇa parigraharūpatvena vā ?, yadi paribhogamātreṇa tadā tatparibhogo'pi tāsāṃ tatparityāgāśaktatvena gurūpadiṣṭatvena vā ?, na tāvattatparityāgāśaktatvena yataḥ - "prāṇebhyo nāparaṃ priyam" atha ca tānapi tyajantya etā dṛśyante, atha gurūpadiṣṭatvena tathā sati gurūṇāmapi cāritropakāritvena
-
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit