Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p282

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p282

Language
Sanskrit

v29.p282

jaghanyena daśa varṣasahasrāṇi yasyāṃ sā daśavarṣasahasrikā prastāvādāyuḥ sthitirne rayikāṇāmitīhottarasūtreṣu ca draṣṭavyam |
trīṇyeva ' sāgare 'ti sāgaropamāṇi 'tuḥ ' pūraṇe utkṛṣṭena vyākhyātā dvitīyāyāṃ, 'jahantreṇaṃ' ti uttaratra tuśabdasya punaḥ śabdārthasya bhinnakramatveneha sambandhājjaghanyena punarekaṃ sāgaropamam |
saptaiva sāgaropamāṇi tūtkṛṣṭena vyākhyātā tṛtīyāyāṃ, jaghanyena punastrīṇyeva sāgaropamāṇi, daśa sāgaropamāṇi tūtkṛṣṭena vyākhyātā caturthyāṃ jaghanyeyana saptaiva tu sāgaropamāṇi | saptadaśa sāgaropamāṇi tūṣkṛṣṭaina vyākhyātā pañcamyāṃ, jaghanyena deśa caiva tu sāgaropamāṇi dvāviṃśatiḥ sāgaropamāṇi tūtkṛṣṭaina vyākhyātā ṣaṣṭhyāṃ, jaghanyena saptadaśa sāgaropamāṇi | trayastriṃśatsāgaropamāṇi tūtkṛṣṭena vayakhyātā saptamyāṃ narakapṛthivyāṃ, jaghanyena dvāviṃsatiḥ sāgaropamāṇi ||
āyuḥ sthitiruktā, kāyasthitimāha-'yā ce 'ti caśabdo vaktavyatāntaropanyāse 'eve 'ti bhinnakramaḥ ‘caḥ' punararthaḥ, tato yaiva ca purā''yuḥ sthitirnairayikāṇāṃ vyākhyātā 'si'tti evakārasya gamyamānatvātsaiva teṣāṃ kāyasthiiitarjaghanyotkṛṣṭā bhavet, itthaṃ caitat, tata udvṛttānāṃ punastatraivānupapatteḥ, te hi tata uddhṛtya kaścijjīvoṃ garbhajaparyāptakasaṅkhyayavarṣāyuṣṣvevopajāyante, yata uktam-“naragāo uvvaṭṭā gabbhe pajjattasaṃkhajīvīsu | niyaneṇa hoi vāso" ityādi antaravidhānābhidhāyi sūtradvayaṃ prāgvat, navaramantarmuhūrtaṃ jaghanyamantaraṃ, yadā'nyataranarakāduddhṛtya kañcijjīvo garbhajaparyāptakamatsyādiṣūtpadyate, tatra cātisaṃkliṣṭādhyavasāyo 'ntarmuhūrttamānāyuḥ pratipālya mṛtvā'nyatamanaraka evopajāyate tadā labhyata iti bhāvanīyamiti caturdaśasūtrārthaḥ || itthaṃ nairayikānabhidhāya tiraśca āha-mū. ( 1634 )

paṃcidiyatirikkhā u, duvihā te viyāhiyā | saṃmucchimatirikkhā u, gabbhavakkatiyā tahā || duvihāvi te bhave tivihā, jalayarā thalayarā tahā| khahayarā ya boddhavvā, tersi bhee suṇeha me || macchā ya kacchabhā ya, gāhā ya magarā tahā| suṃsamārā ya boddhavvā, paṃcahā jalayarāhiyā loegadese te savve, na savvattha viyāhiyā | itto kālavibhāgaṃ tu, tesiṃ vucchaṃ cauvvihaṃ || saṃtaī pappa'ṇāīyā, apajjavasiyāvi ya | ṭhiī paḍucca sāīyā, sapajjavasiyāvi ya || ikkā ya puvvakoḍīo, ukko sena viyāhiyā | āuṭhiī jalayarāṇaṃ, aṃtomuhutaṃ jahannayaṃ || puvvakoḍīpuhuttaṃ tu, ukko sena viyāhiyā | kāṭhaī jalayarāṇaṃ, aṃtomuhuttaṃ jahantrayaṃ || anaṃtakālamukkosaṃ, aṃtomuhuttaṃ jahannayaṃ | vijaḍhaṃmi sae kāe, jalayarāṇaṃ tu aṃtaraṃ ||

Linked texts (1)