Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p291

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p291

Language
Sanskrit

v29.p291

nigamayitumāha

saṃsāratthā ya siddhāya, ii jīvā viyāhiyā | rūviṇo ceva'rūvī ya, ajīvā duvihāvi ya ||
vṛ. saṃsārasthāśca siddhāśca 'iti' ityevaṃprakārā jīvāḥ 'vyākhyātā: ' viśeṣeṇa-sakalabhedābhivyāptyā prakathitāḥ, rūpiṇaścaiva 'rūvī ya'tti akārapraśleṣādarūpiṇaścājīvā dvividhā api vyākhyātā iti yoga iti sūtrārthaḥ || yaduktaṃ 'jīvājīvavibhakti śṛṇutaikamanasa' iti tatra jīvājīvavibhaktimabhidhāya ' śṛṇutaikamanasa' iti vacanāt kvaci (kaścit śravaṇaśraddhānamātreṇaiva kṛtārthatāṃ manyetātastadāśaṅkāpanodārthamāha

uttarādhyayana- mūlasūtram - 2-36 / 1710
ii jīvamajīve ya, succā saddahiūṇa ya | savvanayāṇa anumae, ramijjā saṃjame munī ||
vṛ. 'iti' ityevaṃprakārān 'jīvamajīveya'tti jīvājīvān 'etān' anantaroktān ' śrutvā' avadhārya ' śraddhāya ca' tatheti pratipadya sarve ca te nayāśca sarvanayā-jñānakriyānayāntargatā naigamādayasteṣāmanumataḥ - abhipretastasmin ko'rthaḥ ? jñānasahitasamyakcāritrarūpe ' rameta' ratiṃ kuryāt, kva? -samyagyamana-pṛthivyādijīvopamardatastṛṇapañcakādyajīvopādānādeścoparamaṇaṃ saṃyamastasmin 'muniḥ ' uktarūpa iti sūtrārthaḥ || saṃyamaratikaraṇānantaraṃ yadvidheyaṃ tadāhatao bahūni vāsāṇi, sāmannamanupāliyā | imeṇa kamajogeṇaṃ, appāṇaṃ saṃlihe munī ||

vṛ. 'tataḥ' tadanantaraṃ 'bahūni anekāni varṣāṇi 'śrāmaṇyaṃ' śramaṇabhāvam ' anupālya' āsevya 'anena' anantarameva vakṣyamāṇena kramaḥ - paripāṭī tena yogaḥ- tapo'nuṣṭhānarūpo vyāpāraḥ kramayogastenātmānaṃ 'saṃlikhet' dravyato bhāvataśca kṛśīkuryānmuniḥ, iha ca bahūni varṣāṇi śrāmaṇyamanupālyetyabhidadhatā na pravrajyāpratipattyanantaramevaitadvidhirityupadarśitam, uktaṃ hi
"paripālito ya dīho pariyāo vāyaṇā tahā dinā |
nipphāiyā ya sīsā seyaṃ me appaṇo kāuṃ || "
iti sūtrārthaḥ || samprati yaduktam-'anena kramayogena saṃlikhediti, tatra ko'sau kramayoga ? iti praśnasambhave saṃlekhagābhedābhidhānapūrvakaṃ tamāha

bāraseva u vāsāī, saṃlehukkosiyā bhave | saṃvaccharaṃ majjhimiyā, chammāsā ya jahanniyā || paḍhame vāsacaukkaṃ mi vigaī (vitti) nijjūhaṇaṃ kare | biie vāsacaukkami, vicittaṃ tu tavaṃ care || agaṃtaramāyāmaṃ, kaddū saṃvacchare duve ! tao saṃvacchara'ddhaṃ tu, nāivigidvaṃ tavaṃ care || tao saṃvaccharaddhaṃ tu, vigidvaṃ tu tavaṃ care | parimiyaṃ ceva āyāma, taṃmi saṃvacchare kare || koḍīsahiyamāyāmaṃ, kaṭṭu saṃvacchare munī |

Linked texts (1)