Uttarajjhayana v29.p298
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p298
- Language
- Sanskrit
v29.p298
sampratyupasaṃhāradvāreṇa śāstramāhātmyaṃ khyāpayitumāhamū. (1731)
iti pāukare buddhe, nāyae parinivvue| chattīsaṃ uttarajjhāe, bhavasiddhīyasaṃmae || ttibemi ||
vṛ. 'iti:' upadarśane 'iti' ityananyataramupavarṇitān 'pāṭhakare' tti sūtratvāt 'prāduṣkṛtya' kāṃścidarthataḥ kāṃścana sūtrato'pi prakāśya, ko'rthaḥ ? - prajñāpya, kimityāha- 'parinirvṛtaḥ 'nirvāṇaṃ gata iti sambandhanīyam, kīdṛśaḥ san ka ityāha- 'buddhaḥ' kevalajñānādavagatasakalavastutattvaḥ ‘jñātako jñātajo vā-jñātakulasamudbhavaḥ, sa ceha bhagavān varddhamānasvāmī ' ṣaṭtriṃśad' iti ṣaṭtriṃśatsaṅkhyā uttarāḥ - pradhānā adhīyanta ityadhyāyā- adhyayanāni tata uttarāśca te'dhyāyāścottarādhyāyāstān-vinayaśrutādīn 'bhavasiddhiyasaṃmae'tti bhavasiddhikā bhavyāsteṣāṃ samitibhṛśaṃ matā-abhipretā bhavasiddhakasaṃmatāstān, paṭhanti ca 'bhavasiddhīyasaṃvuḍe' tti bhave - tasminneva manuṣyajanmani siddhirasyeti bhavasiddhikaḥ sa cāsau saṃvṛtaścāśravanirodhena bhavasiddhikasaṃvṛtaḥ, jñātaviśeṇametat, athavā 'pāukare'tti 'prādurakārṣīt' prakāśitavān, śeṣaṃ pūrvavat navaraṃ 'parinirvṛtaḥ' krodhādidahanopaśamata: samantātsvasthībhūtaḥ, etena "satyānṛtatvasaṃdehaiḥ, sarvameva vacastridhā" iti prasiddhestraividhyasambhave'pivacanarūpatvenottarādhyayanānāṃ vaktṛdoṣahetukatvādanṛtatvasandehayorvaktṛdoṣābāvakhyāpanenaikāntasatyatvalakṣaṇaṃ māhātmyamāheti sūtrārthaḥ || nayuktikāro 'pyetanmāhātmyakhyāpanāyāha
adhyayanaṃ - 36 samāptam
je kira bhavasiddhīyā parittasaṃsāriā ya bhaviā ya | te kira paḍhaṃti dhīrā, chattīsaṃ uttarajjhayaṇe ||
'ye' ityanirdiṣṭanirdeśe 'kila' iti sambhāvane 'bhavasiddhikāḥ ' bhavyāḥ parītaḥ prāgvat vṛ. parimitaḥ sa cāsau saṃsāraśca tadvantaḥ parīttasaṃsārikā: 'ata iniṭhanā 'viti matvarthīyaṣṭhan, ko'rthaḥ ? - tathābhavyatvākṣiptapratyāsannībhūtamuktayaḥ 'bhavyāḥ' samyagdarśanādiguṇayogyā bhinnagranthaya iti yo'rtha:, ubhayatra 'ca: ' samuccaye iti, vyavacchedaphalatvādvā vākyasya ta eva, 'kila' iti parokṣāptasūcakaḥ, 'paṭhanti' adhīyate dhīrāḥ prāgvat, kāṃni ? ityāha- 'chattīsaṃ 'ti ṣaṭtriṃśad 'uttarādhyayanāni' vinayaśrutādīni bhavasiddhikādīnāmetatpāṭhaphalasya samyagjñānādeḥ sadbhāvena niścayatastatpāṭhasambhavaḥ, anyeṣāṃ vyavahārata evetyevamabhidhānam ||
uktamevārthaṃ vineyānugrahāya vyatirekata āha-ye bhavanti 'abhavasiddhayaḥ' abhavyāḥ prāgvadvacanavyatyayaḥ, granthiḥ-uktarūpastadyogādgranthayasta eva granthikāste ca te sattvāśca granthikasattvāḥ, abhinnagranthaya ityarthaḥ, tathā'nantaḥ - aparyavasitaḥ saṃsāra eṣāmityanantasaṃsārā-ye na kadācinmuktisukhamavāpsyanti abhavyāḥ " bhavvāvi te anaṃte" tyādivacanato bhavyā vā te saṃkliṣṭāni - aśubhāni karmāṇi jñānāvaraṇīyādīni eṣāmiti saṃkliṣṭakarmāṇa ityāha,
je huṃti abhavasiddhīyā garthisattā anaṃtasaṃsārā | te saṃkilikammā abhaviya uttarajjhāe |
-
295
-
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit