Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p30

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p30

Language
Sanskrit

v29.p30

adhyayanaṃ-19,[ni. 417 ] mū. (628) mānusatte asāraṃbhi, vāhīrogāṇa ālae|
jarāmaraṇapatthaṃmi, khaṇapi na ramāmahaṃ|| mū.(629) jamma dukkhaṃ jarā dukkhaṃ, rogā ya maraṇāṇi ya|
aho dukkho hu saṃsāro, jattha kīsaṃti jaṃtuṇo|| mū.(630) khitaṃ vatthu hiranaṃ ca, puttadāraṃ ca baṃdhavā|
caittā na imaṃ deha, gaṃtavvamavassa me|| mū. (631) jaha kiṃpāgaphalāṇaṃ, pariṇāmo na suṃdaro|
evaṃ bhuttāṇa bhogāṇaṃ, pariṇāmo na suṃdaro| vṛ.sūtracatuṣṭayaṃ spaṣṭaṃ, navaraṃ vyādhyaḥ-atīva bādhāhetavaḥ kuṣṭhādayo rogā:-jvarādayasteṣām 'ālaye' āśraye 'jarāmaraṇagraste 'vārddhakyamṛtyukroḍīkṛte, anena mānuṣatvāsāratvameva bhāvitaṃ, kṣaṇamapi 'na rame' nābhiratiṃ labhe'hamiti | itthaṃ manuṣyabhavasyānubhūyamānatvena nirvedahetutvamabhidhāya samprati caturgatikasyāpi saṃsārasya tadāha-'jamma'mityādinā, atra ca aho iti sambodhane 'dukkho hutti duḥkhahetureva saṃsāro janmādinibandhanatvāttasya 'yatra' yasmin gaticatuṣṭayātmake saṃsāre 'kliśyanti' bādhāmanubhavanti, janmādiduḥkhaireveti gamyate, 'jantavaḥ' prāṇinaḥ, iha ca duḥkhānubhavādhāratyena saṃsārasya duḥkhahetutvamiti bhāvaḥ | tathā 'khetta' mityādineṣṭaviyogo'śaraṇatvaṃ ca saṃsārānirvedaheturuktaḥ, tathā kimpāko-vṛkṣaviśeṣastasya phalānyatīva sukhādāni, anena copasaṃhārasūtreṇodāharaṇāntaradvāreṇa bhogadurantataiva nirvedaheturuktā iti sūtracatuṣṭayāvayavārthaḥ | itthaṃ nirvedahetumabhidhāya dṛṣṭāntadvayopanyāsataḥ svābhiprāyameva prakaṭayitumāhamū.(632) addhāṇaṃ jo mahaṃtaṃ tu, apāhejjo pavajjaī|
gacchaṃto se duhī hoi, chuhātaṇhāipīḍio| mū. (633) evaṃ dhammaṃ akāūṇaṃ,jo gacchai paraṃ bhavaṃ||
gacchaṃto se duhī hoī, vāhirogehiṃ pīḍio| mū.(634) addhāṇaṃ jo mahaṃtaṃ tu, sapāhejjo pavajjaī|
gacchaṃto se suhī hoi, chuhātahāvivajjio| mū. (635) evaṃ dhammapi kāūṇaṃ, jogacchai paraṃ bhavaṃ|
gacchaṃte se suhīhoi, appakkame aveyaṇe|| mū. (636) jahā gehe palitaṃmi, tassa gehassa jo pahū|
sārabhaṃḍāṇi nīṇei, asāraṃ avaujjhai| mū. (637) evaṃ loe palittaṃmi, jarāe maraṇena ya|
appāṇaṃ tāraissāmi, tunbhehiṃ anumanio|| vṛ.sūtraṣaṭkaṃ prakaṭārthameva, kevalamatra prathamasūtreṇa dṛṣṭānta uktaḥ, atra ca 'adhvānaṃ' mārga pathisādha pātheyaṃ-sambalakaṃ tadyasyāvidyamānaṃ so'pātheyaḥ 'prapadyate' aṅgīkṛrute, kṣuttaṣṇāpīḍitatvaṃ cehaduḥkhitvabhavane hetuḥ| dvitīyasūtreṇa dāṭantikoṣadarśanaṃ, vyādhirogapīḍitatvaṃ cātra duḥkhitvabhavane nimittaṃ, dāridyādipīḍopalakṣaṇaṃ caitat| uttarasūtradvayena caitatsūtradvayoktasyaivārthasya

Linked texts (1)