Uttarajjhayana v29.p32
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p32
- Language
- Sanskrit
v29.p32
taha dukkaraṃ kareu je, tārunne samaṇattaṇaṃ || jahā dukkhaṃ bhareu je, hoi vāyassa kutthalo | tahā dukkhaṃ kareḍaṃ je, kīveṇaṃ samaṇattaṇaṃ || jahā tulāe toleḍaṃ, dukkaraṃ maṃdaro girī | tahā nihuanīsaṃkaṃ, dukkaraṃ samaṇattaṇaṃ || jahā bhuyāhiṃ tariu, dukkaraṃ rayaṇāyaro | tahā anuvasaṃteṇaṃ, dukkaraṃ damasāyaro || bhuṃja mānussae bhoe, paṃcalakkhaṇae tumaṃ | bhuttabhogī tao jāyā !, pacchā dhammaṃ carissasi ||
vṛ. sūtraviśati: saṃgamaiva, navaraṃ 'ta'miti balaśriyaṃ mṛgāputrāparanāmakaṃ yuvarājaṃ 'biti' ti brūtaḥ-abhidhattaḥ ‘ammāpiyaro' tti ambāpitarau śrāmaṇyaṃ putra ! duścaraṃ, yatastatra 'guṇānāṃ' śrāmaṇyopakārakāṇāṃ śīlāṅgarūpāṇāṃ sahasrāṇi 'dhārayitavyāni' ātmani sthāpayitavyāni, prāktuśabdasyaivakārārthasyeha sambandhāddhārayitavyānyeṣa vratagrahaṇa iti gamyate 'bhikṣuṇā' bhikṣaṇaśīlena satā, paṭhyate ca - 'bhikkhuṇo' tti bhikṣoḥ sambandhināṃ guṇānāmiti yogaḥ |
tathā 'samatā' rāgadveṣāvidhānatastulyatā 'sarvabhūteṣu' samastajantuṣu, udāsīneṣviti gamyate, 'śatrumitreṣu vā' apakāryupakāriṣu, 'jagati' loke, anena sāmāyikamuktaṃ, tathā 'prāṇātipātavirati:' prathamavratarūpā ‘jāvajjīva (vāya) 'tti yāvajjīvaṃ 'duṣkaraṃ' duranucarametaditi śeṣaḥ |
nityakālāpramattenetyapramattagrahaṇaṃ nidrādipramādavaśago hi mṛṣā'pi bhāṣeteti, nityāyuktenasatatopayuktena anupayuktasyānyathā'pi bhāṣaṇasaṃbhavād, etacca duṣkaraṃ yaccānvayavyatirekābhyāmekasyāpyarthasyābhidhānaṃ tatspaṣṭatārthamaduṣṭamevetyevaṃ sarvatra bhāvanīyam, anena dvitīyavrataduṣkaratvamabhihitam| ‘daṃtasohaṇamādissa'tti, makāro'lākṣaṇikaḥ, apiśabdasya gamyamānatvāt, 'dantaśodhanāderapi' atitucchasyāstāmanyasya, tathā'navadyaiṣaṇīyasya dattasyāpīti gamyate 'giṇhaṇa 'tti grahaṇamiti tṛtīyavrataduṣkaratvoktiḥ |
'kāmabhogarasannuna' tti kāmabhogāḥ - uktarūpāsteṣāṃ rasaḥ - āsvādaḥ kāmabhogārasaḥ yadvā rasā:- śṛṅgārādavastataḥ kāmabhogāśca rasāśca kāmabhogārasāstajjñena, tadajñasya hi tadanavagamāttadviṣayo'bhilāṣa eva na bhavet tathā ca sukaratvamapi syādityāśayenaivamabhidhānam, anena caturthavrataduṣkaratvamuktam|
āgāse gaṃgasou vva, paḍisouvva duttaro | bāhāhiṃ sāgaro ceva, tariyavvo ya guṇoyahī || vāluyākavale ceva, nirassāe u saṃjame asidhārāgamanaṃ ceva, dukkaraṃ cariuṃ tavo || ahibegatadiṭṭhīe, caritte putta duccare | javā lohamayā ceva, cāveyavvā sudukkaraṃ || jahā aggisihā dittā, pāuṃ hoi sudukkaraṃ |
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit