Uttarajjhayana v29.p38

v29.p38

adhyayanaṃ-19,[ni. 417] gṛhīto'pi makarajālaireva māritaśca sarvairapi, viśeṣeṇa daśantīti vidaṃśakā:-śyenādayastairjālaiḥtathāvidhabandhanaiḥ 'leppāhiṃ'ti lepairvajralepādibhiḥ ślaiṣadravyaiḥ 'sauṇoviva'tti 'śakuna iva' pakṣīva gṛhīto vidaṃśakairjālaiśca lagnaśca ‘śliṣṭo' lepadravyairbaddhaḥ, tairjālaiśca, māritaśca sarvairapi, 'kuṭṭitaḥ' sūkṣmakhaṇḍīkṛtaḥ pāṭitaśchinnaśca prāgvat, takṣitaśca tvagapanayanato druma iveti sarvatra yojyāṃ| ___ 'caveḍamuṭhṭhimāīhiṃ'ti capeṭāmuṣṭyadibhiḥ pratītaireva 'kumāreḥ' ayaskāraiḥ 'ayaṃ piva'tti aya iva dhanādibhiriti gamyate 'tāḍitaḥ' āhataḥ kuṭṭitaḥ' iha chinnaḥ 'bhinnaḥ' khaṇḍīkṛtaḥ 'cūrṇitaḥ' ślakṣṇīkṛtaḥ prakramātparamādhārmikai: taptatāmrādīni vaikriyāṇi pṛthavyanubhāvabhūtāni vā 'kalakalaṃta'tti atikvāthataḥ kalakalaśabdaṃ kurvanti ||
tava priyāṇi māṃsāni khaṇḍarūpāṇi 'sollagāṇi'tti bhaḍitrīkṛtāni smārayitveti śeṣaḥ, svamāṃsāni maccharīrādevotkṛtyotkṛtya ḍhaukitāni 'agnivarṇāni' atitaptatayā'gnicchāyāni surādīni madyaviśeṣaṇarūpāṇi, ihāpi smārayitveti śeṣaḥ, 'pajjitomi'tti pāyito'smi 'jalaṃtīo'tti jvalantiriva jvalantīratyuṣṇatayā vaśā rudhirāṇi ca, jvalantīti liṅgavipariṇāmena sambandhanīyam|| ___'nicca' mityādi, narakavaktavyatopasaṃhartṛ sūtratrayam, atra ca 'bhītena' utpannāsādhvasena tathā 'trasī udvege' 'trastena' udvigrenāta eva 'duḥkhitena' saṃjātavividhaduḥkhena 'vyathitena ca' kampamānasakalāṅgopāṅgatayā calitena, duḥkhasaṃbaddheti vedanāviśeṣaṇaṃ sukhasambandhinyā api vedanāyāḥ sambhavād, 'vedite'ti cānubhūtā, tīvrā anubhāgato'ta eva caṇḍāḥ-utkaṭāḥ pragāḍhā:gurusthitikāstata eva 'ghorāḥ' raudrāḥ ‘atidussahāḥ' atyantaduradhyāsāstata eva ca mahadbhayaṃ yakābhyastā mahābhayāḥ, paṭhyate ca-mahālayāḥ-mahatyaḥ, 'bhīmāḥ' śrūyamāṇā api bhayapradāḥ, ekāthikāni vaitānyatyantabhayotpādanāyoktāni, iha ca vedanā iti prakramaḥ | kathaṃ punastasyāstīvādirūpatvamityāśaṅkaya jārise' tyādinā ihatyavedanāpekṣayā narakaduḥkhavedanāyā anantaguṇatvamāha-'veyaṇa'tti prakramād duḥkhavedanā ||
na kevalaṃ naraka eva duḥkhavedanā mayā'nubhūtā kintu sarvāsyapi gatiṣviti punarnigamanadvāreṇāha-'savve' tyādinā, iha ca 'asātā' duḥkharūpā nimeṣa:-akṣinimīlanaṃ tasyāntaraṃvyavadhānaṃ yāvatā kālenāsau bhūtvā punarbhavati tanmātramapi-tatparimāṇamapi kālamiti śeṣaḥ 'yad' iti yasmāt 'sātā' sukharūpā nāsti vedanā, tattvato vaiṣayikasukhamasukhameva, īrṣyādyanekaduḥkhānuviddhatvādvipākadāruṇatvācca || sarvasya cāsya prakaraṇasyāyamāśayaḥ-ya evamahaṃ nimeṣāntaramātramapi kālaṃ na sukhaṃ labdhavān sa kathaṃ tattvataḥ sukhocitaḥ sukumāro veti śakyate vaktuṃ?, yena ca narakeṣvatyuṣṇaśītādayo mahāvedanā anekaśaḥ soḍhāstasya mahāvratapālanaṃ kṣudādisahanaṃ vā kathamiva bādhāvidhāyi?, tattvastasya paramānandahetutvāt, tatpravrajyaiva mayā pratipattavyetyekatriṃśatsūtrāvayavārthaḥ | tatraivamuktyoparatemū. (689) taṃ biṃta'mmāpiyaro, chaṃdeṇaṃ putta ! pavvayā|
navaraṃ puna sāmane, dukkhaṃ nippaḍikammayā ||