Uttarajjhayana v29.p54

v29.p54

'ācāryāḥ' iti prāṇācārya vaidyā itiyāvat, 'vidyāmantracikitsakāḥ ' vidyāmantrābhyāsa-uktarūpābhyāṃ vyādhipratikarttāraḥ, 'advitīyā: ' ananyasādhāraṇatayā tathāvidhadvitīyābhāvāt, 'satthakusala 'tti śastreṣu śāstreṣu vā kuśalāḥ śastrakuśalā śāstrakuśalā vā, paṭhyate ca 'nānāsatthatthakusala'tti sugamaṃ, mantrāṇi ca - uktarūpāṇi mūlāni ca - oṣadhayasteṣu viśāradāḥ - vijñā mantramūlaviśāradāḥ |
51
naivopasthānamātreṇaiva te sthitāḥ kintu te me cikitsāṃ kurvanti 'cāuppayaṃ' ti 'catuṣpadāṃ ' bhiṣagbhaiṣajāturapraticārakātmakacaturbhā (tmakabhā) gacatuṣṭātmikāṃ 'jahāhiyaṃ 'tti 'yathāhitaṃ' hitānatikrameṇa yathā'dhītaṃ vā-gurusampradāyāgatavamanavirecakādirūpāṃ tataḥ kimityāha-na caivaṃ kurvanto'pi 'duḥkhada' evaṃvidharogajanitādasātād 'vimocayanti' viśeṣeṇa mutkalayanti, eṣā duḥkhāvimocanātmikā mamānāthatā || anyacca - 'sarvasāramapi ' niḥśeṣapradhānaṃ vasturūpaṃ 'dijjāhi' tti dadyāt na tvevamādaravānapi duḥkhāt 'vimocayaṃti' tti vacanavyatyayādvimocayati, evaṃ sarvatra ||
tathā putraviṣayaḥ śokaḥ putraśoka:, hā ! kathamitthaṃ duḥkhī matsuto jāta ityādirūpastato duḥkhaṃ tena ‘aṭṭiya'tti ātī 'addiya'tti vā 'arditā' ubhayatra pīḍitetyarthaḥ, tataḥ putraśokaduḥkhārttā putraśokaduḥkhārditā vā || tathā 'saga'tti lokarūḍhitaḥ saudaryāḥ svakā vā ātmayā vā || tathā 'bhaīṇi 'tti bhaginyaḥ ||
aparaṃ ca ' bhāryā' patnī 'anuraktā' anurāgavatī 'anuvvaya'tti anviti-kulānurūpaṃ vratamācāro'syā anuvratā pativrateti yāvat, vayo'nurūpā vā, paṭhyate ca- 'anuttaramanuvvaya'tti, iha ca makāro'lākṣaṇikaḥ, anuttarā - atipradhānā 'ura'nti 'ura:' vakṣaḥ 'pariṣiñcati' samantāsplāvayati || snātyaneneti snānaṃ gandhodakādi mayā jñātamajñātaṃ vetyanena sadbhāvasāratāmāha, paṭhyate ca-‘tārisaṃ' rogamāvanne 'tti 'tādṛśam' uktarūpaṃ 'rogam' akṣirogādikam 'āpanne' prāpte mayīti gamyate, seti- bhāryā bāleva bālā-abhinavayauvanā 'nopabhuṃkte' nāsevate ||
-
‘pāsāo'vi na phiṭṭai’tti, apiḥ caśabdārthaḥ, matparvācca nāpayāti, sadā sannihitaivāste, anena tasyā ativatsalatvamāha || 'tataḥ' iti rogāpratikāryatānantaramaham 'evaṃ' vakṣyamāṇaprakāreṇa ‘āhaṃsu’'tti uktavān, yathā 'dukkhamā hutti, hu evakārārtha, tato duḥkṣamaiva - duḥsaheva punaḥ punaḥ 'vedanā' uktasvarūpā rogavyathā 'anubhavituṃ' vedayituṃ je iti nipātaḥ pūraṇe || yataścaivamataḥ 'sayaṃ ca'tti caśabdo'piśabdārthastataḥ sakṛdapi - ekadā'pi yadi mucye'hamiti gamyate, kuta: ? - 'veyaṇa 'tti vedanāyāḥ 'viula' tti vipulāyā:- vistīrṇāyā: 'ita:' ityanubhūyamānāyāḥ, tataḥ kimityāha-'kṣāntaḥ' kṣamāvān 'dāntaḥ' indriyanoindriyadamena 'pavvaie anagāriya'tti, 'pravrajevaṃ' gṛhānniṣkrāmeyaṃ tataśca 'anagāratāṃ' bhāvabhikṣutāmaṅgīkṛryāmiti śeṣaḥ, yadvā 'pravrajeyaṃ' pratipadyeyamanagāritāṃ yena saṃsārocchittato mūlata eva na vedanāsambhavaḥ syāditi |

'evaṃ ca ciṃtaittā ṇaṃ'ti na kevalamuktvā cintayitvā caivaṃ' pāsuttomi' tti prasupto'smi ‘pariyaṭṭaṃtiya’tti parivarttamānāyām - atikrāmatyāṃ 'tataḥ ' vedanopāmānantaraṃ 'kallu'tti kalyo nīroga: san 'prabhāte' prātaḥ, yadvā 'kalla' iti cintādināpekṣayā dvitīyadine prakarṣeṇa vrajito