Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p59

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p59

Language
Sanskrit

v29.p59

uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 - 20 / 764 carittamāyāraguṇannie tao, anuttaraṃ saṃjama pāliyā ṇaṃ | nirāsave saṃkhaviyā na kammaṃ, uvei ṭhāṇaṃ viluuttamaṃ dhuvaṃ ||
,
vṛ. 'carittamāyāraguṇannie' tti makāro'lākṣaṇikaḥ, caritrasyācaraṇam ācāraḥ- āsevanaṃ eva guṇaḥ yadvā guṇojñānaṃ tatastena tābhyāṃ vā'nvitaścāritrācāraguṇānvitaḥ 'tata: ' mahānigranthamārgagamanād, 'anuttaraṃ ' 'saṃjamapāliyā ṇaṃ' ti 'saṃyamaṃ' yathākhyātacāritrātmakaṃ 'pālayitvā' āsevya 'nirāśravaḥ' hiṃsādyāśravarahitaḥ san kṣapayitvā yadivā 'saṃkhaviyā ṇaṃ' ti 'saṅghapayya' saṃkṣayaṃ nītvā 'karma' jñānāvaraṇīyādi 'upaiti ' upagachanti 'sthānaṃ' padaṃ vipulaṃ ca tadanantānāmapi tatrāvasthiteruttamaṃ ca pradhānatvād vipulottamaṃ 'dhruvaṃ' nityaṃ muktipadamitiyāvaditi sūtrārthaḥ || mū. ( 765) evuggadaṃte'vi mahātavoghane, mahāmunī mahāpaiṇe mahāyase | mahāniyaṃṭhijjamiṇaṃ mahāsuaṃ, se kāhae mahayā vitthareṇaṃ ||
56

vṛ. ‘evam' uktaprakāreṇa ‘se kāhae'tti sa śreṇikapuṣṭo munirakathayat, tatkālāpekṣayā kathayati veti sambandhaḥ, ugraḥ - utkaṭaḥ karmaśatrujayaṃ prati sa eva 'dāntaḥ' prāgvat ugradāntaḥ apiḥ pūraṇe ‘mahāpratijñaḥ' atidṛḍhavratābhyupagamo' eva mahāyaśā mahānirgranthebhyo hitaṃ mahānirgranthīyam, 'idam' anantaroktaṃ, śeṣaṃ spaṣṭamiti sūtrārthaḥ || tataśca

tuṭṭho aseṇio rāyā, iṇamudāhu kayaṃjalī |
anāhayaṃ jahābhūyaṃ, suṭṭu me uvadaṃsiyaṃ ||

mū. (767) tujjhaṃ suladdhaṃ khu manussajammaṃ, lābhā suladdhā ya tume mahesī ! | tubbhe sāhāya saṃbaṃdhavā ya, jaṃ bhe ṭhiyā maggi jinuttamāṇaṃ || taṃsi nāho anāhāṇaṃ, savvabhūyāṇa saṃjayā ! | khāmemi te mahābhāga !, icchāmi anusāsiuṃ || pucchiūṇa mae tubbhaṃ, jhāṇaviggho ya jaṃ kao | nimaṃtiyā ya bhogehiṃ, taṃ savvaṃ marisehi me ||

vṛ. sūtracatuṣṭayaṃ spaṣṭameva, navaraṃ tṛṣṭaśceti, 'ca: ' punararthe bhinnakramaśca tataḥ śreṇikaḥ punaridamāha‘yathābhūtaṃ’ yathā'vasthitam upadarśitaṃ tvayeti prakramaḥ, 'suladdhaṃ khu'tti sulabdhameva 'lābhāḥ ' varṇarūpādyavāptirūpā dharmaviśeṣopalambhātmakā vā sulabdhā uttarottaraguṇaprakarṣahetutvāt, sanāthāśca sabāndhavāśca tattvata iti gamyate, 'yad' yasmād' bhe' iti bhavanto, jinottamamārgasthitatvaṃ sulabdhajanmatvādau hetuḥ ‘taṃsi’tti pūrvārddhena punarupabṛṃhaṇā kṛtā, uttarāddherna tu kṣamaṇopasaṃpannate darśite, iha tu 'te' tti tvāṃ | 'anusāsiuṃ 'ti 'anuśāsayituṃ' śikṣayitumātmānaṃ bhavateti gamyate, punaḥ kṣamaṇāmeva viśeṣata āha-pṛṣṭvā 'kathaṃ tvaṃ prathamavayasi pravrajita' ityādi paryunuyujya nimantritāśca bhogairyaditi sambandha iti sūtracatuṣṭayārthaḥ || sakalādhyayanārthopasaṃhāramāha
mū. (770) evaṃ thuṇittāṇa sa rāyasiṃho, anagārasīhaṃ paramāi bhattie | saoroho ya sapariyaṇo sabaṃdhavoya dhammānuratto vimalena ceyasā || ūsasiyaromakūvo, kāūṇa ya payāhiṇaṃ | abhivaṃdiūṇa sirasā, aiyāo narāhivo ||

Linked texts (1)