Uttarajjhayana v29.p68

v29.p68

niyagāo bhavanāo, nijjāo vahipuṃgavo|| mū.(810) aha so tattha vijjato, dissa pāne bhayahue|
vāḍehiṃ paṃjarehiṃ ca, saṃniruddha sudukhie| mū.(811) jīviyaṃtaṃ tu saṃpatte, maṃsaṭṭhā bhakkhiyavvae|
pāsittā se mahāpanne, sārahiṃ iṇamabbavī| mū. (812) kassa(a)ṭṭhā ime pāṇā, ee savve suhesiṇo|
vāḍehiṃ paṃjarehiṃ ca, saṃniruddhā ya acchahi? || vṛ. sūtraṣoḍaśakaṃ prāyaḥ prakaṭārthameva, navaraṃ rājeva rājā tasya lakṣaṇāni-cakrasvastikāṃkuśādīni tyāgasatyaśauryādīni vā taiḥ saṃyuto-yukto rājalakṣaṇasaṃyuto'ta eta rājetyuktaṃ, 'bhajjā duve āsi'tti bhārye dve abhūtāṃ, tāsi'nti tayo rohiṇīdevakyohrauṃ putrau 'iṣṭau' vallabhau 'rāmakesavau' balabhadravāsudevāyabhūtāmitihāpi yojyate, tatra rohiṇyā rāmo devakyāśca keśavaḥ, iha ca rathanemivaktavyatāyāṃ kasyāyaṃ tīrtha iti prasaṅgena bhagavaccarite'bhidhitsite'pi tadvivāhādiṣūpayoginaḥ keśavasya pūrvotpannatvena prathamamabhidhānaṃ, tatsahacaritatvāccā rāmasyetibhāvanīyaṃ, puna: sauryapurābhidhānaṃ ca samudravijayavasudevayorekatrāvasthitidarśanārtham, iha ca rājalakṣaṇasaṃyuta ityatra rājalakṣaṇāni-chatracāmarasiṃhāsanādinyapi gṛhyante|
daminaḥ upaśaminasteṣāmīśvara:-atyantopaśamavattayā nāyako damīśvara: kaumāraeva kṣatamāravīryatvāttasya | lakkhaṇasarasaṃjuto'tti prākṛtatvātsvarasya yāni lakṣaṇāni-saundaryagāmbhīryādīni taiḥ saṃyutaḥ svaralakṣaṇasaṃyutaḥ, lakṣaṇopalakṣito vā svaro lakṣaṇasvaraḥ prāgvanmadhyapadalopī samāsaḥ, tena saṃyuto lakṣaṇasvarasaṃyutaḥ, paṭhanti ca-'vaṃjanassarasaṃjuo'ttivyañjanāni-praśastatilakādīni svaro-gāmbhīryādiguṇopetatsatsaṃyutaḥ 'aṣṭasahasralakṣaṇadharaḥ' aṣṭottarasahasrasaṅkhyaśubhasūcakakarādirekhādyātmakacakrādilakṣaṇadhārakaḥ 'gautamaḥ' gautamasagotraḥ ‘kālakacchavi:' kṛṣṇatvak| 'jhasodaro'tti jhaṣo-matsyastadudaramiva tadākāratayodaraṃ yasyāsau jhaṣodaro, madhyapadalopī samāsaḥ, itaśca gateṣu dvārakāpurī yaduṣu nihate jarāsindhanṛpatāvadhigatabharatārddharājyaḥ keśavo yauvanasthe'riṣṭhaneminisamudravijayādeśato yadaceṣṭata tadāha-'tasya' ariṣṭhanemino rājīmatī bhāryāṃ gantumiti śeṣaḥ, yācate keśavastajjanakamiti prakramaḥ|
sā ca kīdṛśītyāha-'atha' ityupanyāse, rājavara ihograsenastasya kanyā rājño vā-tasyaiva varakanyā rājavarakanyā suṣṭu śīlaṃ-svabhāvo yasyāḥ sā suśīlā cāru prekṣituṃ-avalokituṃ śīlamasyā: cāruprekṣiṇī, nādhodṛṣṭitādidoṣaduṣṭā, vijjusoyāmaṇippaha'tti viśeṣeṇa dyotatedīpyata iti vidyut sā cāsau saudāmanī ca vidyutsaudāmanī, athavā vidyadagniḥ saudāminī ca taḍit anye tu saudāminī pradhānamaṇirityāhuḥ| ___ 'atha' iti yācā'nantaramāha janakastasyāḥ-rājīmatyā ugrasena ityuktaṃ, 'jā se'tti subbyatyād yena tasmai dadāmi' vivāhavidhinopaḍhaukayāmyaham| evaṃ ca pratipannāyāmugrasenena rājīmatyāmāsanne ca krauṣṭhikyādiṣṭe vivāhalagne yadabhūttadāha-sarvāśca tā auṣadhayaśca-jayāvijayaddhi29/5