Uttarajjhayana v29.p85
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p85
- Language
- Sanskrit
v29.p85
uttarādhyayana-mūlasūtram-2-23/889 bhāvanā'bhyāsāt | tataḥ pāśāśca-pāśaśabdavācyāḥ ke 'vutte 'ti uktāḥ|
rāgadveṣādayaḥ, ādiśabdānmohaparigrahaḥ 'tīvrāḥ' iti gāḍhāḥ, tathā neha'tti snehāḥ-putrakalatrādisambandhāste pāśā iva pāravaśyahetutayā pāśā ityuktā itikramaḥ, atigāḍhatvācca rāgāntargatatve'pyamīṣāṃ punarupādānaṃ, bhayaṅkarāḥ' anarthahetutayā trāsotpādakā 'yathākramam' iti kramoyativihita ācārastadanatikrameṇeti sūtracatuṣṭayārthaḥ|| mū.(890) sāhu goyama! pannā te, chinno me saṃsao imo|
anno'vi saṃsao majjhaṃ, taṃ me kahasu goyamā!| vṛ. pūrvavat | samprati 'tantūddharaṇabaṃdhaṇe'tti pañcamadvārāvasaraḥ, tatra ca tanyate bhavo'neneti tantuḥ-bhavatṛṣṇā sa eva bandhahetutvādbandhanaṃ tasyoddharaṇam-unmūlanaṃ tantubandhanoddharaṇaṃ, prāgva- . tparanipātaḥ | tadadhikṛtyāhamū.(891) aṃto hiayasaṃbhūyā, layā ciṭṭhaī goyamā!|
phalei visabhakkhīṇaṃ, sā u uddhariyā kahaṃ? || mū.(892) taṃ layaṃ savvaso chittā, uddharittā samūliyaṃ|
viharāmi jahānāyaṃ, mukkomi visabhakkhaṇaṃ|| mū. (893). layā ya iti kā vuttā?, kesī goyamamabbavī|
kesimevaṃbuvaṃtaṃ tu, goyamo iṇamabbavī|| mū.(894) bhavataṇhā layā vuttā, bhīmā bhīmaphalodayā|
tamucchittu jahānāyaṃ, viharāmi mahāmunī| vṛ.hṛdayasyāntarantarhṛdayaṃ-mana ityarthastatra saṃbhūtā-utpannā latā 'tiṣṭhati' āste he gautama!, 'phalei visabhakkhīṇaṃ'ti ārṣatvātphalati viṣayadbhakṣyanta iti viṣabhakṣyāṇi-paryantadāruṇatayā viṣopamāni phalānīti gamyate, sā punaḥ 'uddhṛtā' utpāṭitā tvayeti gamyate, kathaṃ' kena prakāreṇa, iti keśipraśnaḥ | gautama āha-'tām' ityuktaviśeṣaṇāṃ latāṃ 'savvaso'tti sarvataḥ 'chitvā' khaṇḍīkṛtya 'uddhṛtya' utpāṭya samūlāmeva samūlikāṃ rāgadveṣalakṣaṇamūlanirmūlanena yathānyāyaṃ viharāmīti prāgvata, anena sarvacchedasamaloddharaṇaṃ coddharaṇaprakāra uktaḥ, tatphalamāha-mukto'smi 'visabhakkhaṇaṃ'ti subbyatyayād viṣabhakṣaṇād-viṣaphalābhyavahāropamāt kliṣṭakarmaṇaḥ |
'late'tyādispaṣṭaṃ, bhavaḥ-saṃsārastasmin tṛṣṇā lobhātmikā bhavatṛṣṇālatoktā bhīmā' bhayadā svarūpataḥ kāryataśca bhīmo duḥkhahetutayā phalānāmātkliṣṭakarmaṇāmudayaḥ-paripāko yasyāḥ sā tathā, na ceha prāg latāmātrasyaiva praśna iti viśeṣaṇābhidhānamayuktaṃ, saviśeṣaṇāyā eva tasyāḥ prakrāntatvāt, prakramāpekṣatvācca praśnasya, śeṣamupasaṃhārābhidhāyīti sūtracatuṣṭayārthaḥ || mū.(895) sāhu goyama! pannā te, chinno me saṃsao imo|
anno'vi saṃsao majjhaṃ, taṃ me kahasaṃ goyamā|| vṛ. gatārtham| 'agninirvāpaṇaṃ ceva'tti ṣaṣṭhadvāramaṅgīkṛtyāhamū. (896) saṃpajjaliyā ghorā, aggī ciṭṭhai goyamā!|
je ḍahati sarīratthā, kahaṃ vijjhāviyā tume?||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit