Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p9

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p9

Language
Sanskrit

v29.p9

uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 - 17 / 544 dupādānam, ata evāsaṃyatastathā'pi 'saṃjaya mantramāṇe 'tti sopaskāratvātsaṃyato'hamiti manyamānaḥ, anena ca saṃvignapākṣikatvamapyasya nāstītyuktaṃ, pāpaśramaṇa ityucyate || saṃthāraṃ phalagaṃ pīr̤ha, nisijjaṃ pāyakaṃbalaṃ | appamajjiyamāruhaī, pāvasamaṇitti vuccai ||

vṛ. tathā 'saṃstāraṃ ' kambalyādi 'phalakaṃ' campakapaṭṭādi 'pīṭham ' āsanaṃ 'niṣadyāṃ' svadhyāyabhūmyādiyāṃ yatra niṣadyate 'pādakambalaṃ' pādapuñchanam 'apramṛjya' rajoharaṇādinā'saṃśodhya upalakṣaṇatvādapratyupekṣya ca 'ārohati' samākrāmiti yaḥ sa pāpaśramaṇa ityucyate || davadavassa caraī, pamatte a abhikkhaṇaṃ |

ullaṃghaṇe a caṃḍe a, pāvasamaṇitti vuccai ||
vṛ. tathā ' davadavassatti drutaṃ drutaṃ tathāvidhālambanaṃ vinā'pi tvaritaṃ 2' carati' gocaracaryādiṣu paribhrāmyati, 'pramattaśca' pramādavaśagaśca bhavatīti śeṣaḥ 'abhīkṣṇaṃ' vāraṃ vāram 'ullaṅghanaśca' bālādīnāmucitapratipattyakaraṇato'dhaḥ karttā 'caṇḍaśca' krodhanaḥ, yadvā 'pramataḥ' anupayukta īryāsamitau ullaṅghanaśca vatsaḍimbhādīnāṃ caṇḍaścārabhaṭavṛttyāśrayaṇataḥ, śeṣaṃ tathaiva | paḍilehei pamatto, avaujjhai pāyakaṃbalaṃ | paḍilehāanāutte, pāvasamaṇitti vuccai ||

'vṛ. tathā 'pratilekhayati' anekārthatvātpratyupekṣate pramataḥ san 'avaujjhai 'tti 'apojjhati' yatra tatra nikṣipati, pratyupekṣamāno vā apojjhati, na pratyupekṣata ityarthaḥ, kiṃ tat ? - pāda kambalaṃ pātrakambalaṃ vā pratītameva, samastopadhyupalakṣaṇaṃ caitat sa evaṃ 'pratilekhanā'nāyaktaḥ ' pratyupekṣānapayuktaḥ, śeṣaṃ tathaiva ||

paḍilehei pamatte, se kiṃci hu nisāmiā | guruṃ paribhāvae niccaṃ, pāvasamaṇitti vuccai ||
vṛ. tathā pratilekhayati pramattaḥ san 'kiṃci hu'tti 'huḥ' apiśabdārthaḥ, tataḥ kiñcidapi vikathādīti gamyate, 'nisāmia'tti 'niśamya' ākarṇya tatrākṣiptacittatayeti bhāvaḥ, 'guruparibhāsaya'tti gurun paribhāṣate - vivadate guruparibhāṣakaḥ, pāṭhāntarato guruparibhāvakaḥ, 'nityaṃ' sadā, kimuktaṃ bhavati ? - asamyakpratyupekṣamāno'nyadvā vitathamācaran, gurubhiścoditastāneva vivadate'bhibhavati vā'sabhyavacanaiḥ, yathā svayameva pratyupekṣadhvaṃ yuṣmābhireva vayamitthaṃ śikṣitāstato yuṣmākamevaiṣa doṣa ityādi, śeṣaṃ tathaiva, guruparibhāṣikatvaṃ pramattatvasya ca niśamanahetutvaṃ pūrvasmādviśeṣa iti na paunaruktyam | kiñca

bahumāī pamuharī, thaddhe luddhe aniggahe|
-
asaṃvibhāgī aciyatte, pāvasamaṇitti vuccai ||
vṛ.' bahumāyī' prabhūtavañcanāprayogavān prakarṣeṇa mukharaḥ pramukharaḥ stabdho lubdha iti ca prāgvat, avidyamāno nigrahaḥ - indriyamanoindriyaniyantraṇātmako'syetyanigrahaḥ, saṃvibhajatiguruglāna bālādibhya ucitamaśanādi yacchatītyevaṃśīlaḥ saṃvibhāgī na tathā ya ātmapoṣakatvenaiva so'saṃvibhāgī, 'aciyatte 'ti gurvādiṣvaprītimān śeṣaṃ pūrvavat || anyacca

Linked texts (1)