Uttarajjhayana v29.p94
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p94
- Language
- Sanskrit
v29.p94
vṛ. sūtratrayaṃ prakaṭārthameva, navaraṃ 'samiti'tti samitayaḥ 'gutti'tti guptayaḥ, tatra ca samitiḥsamyak-sarvavitpravacanānusāritayā itiḥ-ātmanaḥ ceṣṭā samitiḥ tāntrikī sañjñā īryādiceṣṭāsu pañcasu, gopanaṃ guptiḥ-samyagyoganigrahaḥ tathaiva ceti samuccaye, uktaṃ hi-'samyagyoganigraho gupti'riti bhavantvetāḥ pravacanamātāḥ, aṣṭasaṅkhyatvaṃ tu kathamāsāmiti saṃśaye samitinā pañcatvaṃ guptīnā ca trikatvamuktam 'āhiyā' iti ākhyātā:-kathitāḥ, tīrthakṛdādibhiriti gamyate, tā eva nāmagrāhamāha-īraṇamīryā-gatipariṇāmo bhāṣaṇaṃ taṃ karotīti nika tataḥ strīliṅge bhāve yuṭi eṣaṇā ādānaṃ-grahaṇaṃ prātādeḥ nikṣepepalakṣaṇametat tata eṣāṃ samāhāre īryābhāṣaiṣaṇādānaṃ tasmin, ‘uccāre samiī iya'tti casya bhinnakramatvāduccāraśabdasya copalakṣaṇatvāduccārādipariṣṭhāpanāyāṃ ca samitiḥ, asya ca pratyekamabhisambandhādīryāsamitirityādirabhilāpo vidheyaḥ, 'iti' parisamāptau, etāvatya eva samitayaḥ, tathā manaso guptirmanoguptiriti tatpuruṣaḥ, evamuttarayorapi, nigamanamāha___ 'etāḥ' ityanantaroktābhidhānā aṣṭa samitayo, guptīnāmapi 'pravacanavidhinā mārgavyavasthāpanamunmārgagamananivāraṇaṃ gupti'riti vacanātkañcitsacceṣṭātmakatvātsamitiśabdavācyatvamastītyevamupanyāsaḥ, yattu bhedenopādānaṃ tatsamitināṃ pravīcārarūpatvena guptīnāṃ pravīcārāpravīcārātmakatvenānyo'nyaṃ kathañcidbhedāt, tathā cāgamaḥ
"samio niyamā gutto gutto samiyattaṇaṃ bhaiyavvo|
___kusalavaimudīraṃto jaṃ vaigutto'vi samio'vi||" 'samāsena' sakalāgamasaṃgraheṇa vyākhyātāḥ, jinākhyātaṃ mātam uttaratra tuśabdasyaivakārārthasya bhinnakramatvāt 'mātameva' antarbhūtameva 'yatra' iti yāsu pravacanam' āgamaḥ, tathāhi-īryāsamitau prāṇātipātaviramaṇavratamavatarati, tadvṛttikalpanāni ca śeṣavratāni tatraiyāntarbhāvamupayānti, teṣu ca na tadasti yanna samavatarati, yata uktam
"paḍhamaṃmi savvajīvā bīe carime ya savvadavvāī|
sesā mahavvayā khalu tadekkadeseṇa nāyavvā||" ityarthataḥ sarvamapi pravacanamiha mātamucyate, bhāṣāsamitistu sāvadhavacanaparihārato niravadyavacobhāṣaṇātmikā tayā ca vacanaparyāya: sakalo'pyākṣipta eva, na ca tadbahirbhūtaṃ dvādaśāṅgamasti, evameṣaṇāsamityādiṣvapi svadhiyā bhāvanīyaṃ, yadvā sarvā apyamūścāritrarūpāḥ, jñānadarśanāvinābhāvi ca cāritraṃ, na caitatrayātiriktamanyadarthato dvādaśāṅgamiti sarvāsvapyetāsu pravacanaṃ mātamucyate, anyathā vā''gamāvirodhenābhidheyamiti sūtratrayārthaḥ| tatreryāsamitisvarūpamāhamū. (939) ālaṃbanenaṃ kāleṇaṃ, maggeṇa jayaṇāi ya|
caukāraṇaparisuddhaṃ, saṃjae iriyaṃ rie| mū.(940) . tattha ālaṃbaṇaṃ nāṇaṃ, daṃsaṇaṃ caraṇaṃ tahā|
kāle ya divase vutte, magge uppahavajjie|| mū. (941) davvao khittao ceva, kālao bhāvao tahā|
jayaṇā cauvvihā vuttā, taṃ me kittayao suṇa|
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit