Nalacampu 4.3

4.3

prāvṛṣamiti || ramaṇīyatvāt | bahudhā punaḥ punarvilokya prāvṛṣamākāśasya vyomnastirodhāyinīṃ nīrajasaṃ niḥpāṃśuṃ gatāmatikrāntāṃ śaradaṃ ca kāśapuṣparamyām | tathā nīrajaiḥ padmaḥ saṃgatāmanvitām |
anena ślokatrayeṇa priyāgrahavimukho'pyuccaiḥ śṛṅgāragiriśikharaṃ nīyamānastadeva vanaṃ gantumārebhe ||
tata īdṛgvidhena vāyunā romāñcitatanuḥ devetyācāmantrya tavāristrīmukhe vane cedamiti bhaṅgaśleṣoktidakṣayā vanarakṣikayā kathyamānāni vanakautukasthānāni nalo vyalokayat | āndolanavegetyādāvāndolanaṃ taroreva pavanakṛtam | tvadaristrīmukhe aramaṭyarthaṃ gatasaundarye kapolaphalakālaṅkāriṇyo lodhrasya vilepanākhyasya latā maṇḍanavallaryo na bhānti | agarudraveṇa citāścandanadravyasya patrabhaṅgāḥ patravallayaḥ | alikaṃ lalāṭaṃ tilakaṃ puṇḍram | vā samuccaye | ghanaṃ sāndramañjanaṃ tasya yaṣṭiḥ śalākā | abhiramyā saṃskṛtā | prakarṣeṇa nīlāḥ kuṭilakeśāḥ adharo'syāstītyadharī oṣṭhavān | tāmbūlarāga oṣṭhasaṃbaddhaḥ kṛta iti bhāvaḥ | sarvatra nansaṃbandhaḥ | avataratīti tu saṃnihitameva yojyaṃ na pratyekam | pallavitaśabdo lakṣaṇayā pravṛddhārthaḥ | śokātsaṃpralāpamanodaurbalyājjātaṃ śokajam | alamatyartham | vane ca nāraṅgatadgabhiḥ kṛtaśobhe sahajacyutasthūlapāṣāṇasthalībhūṣaṇā lodhrasya taruviśeṣasya latāḥ śākhā bhānti | nāgebhyo rucitāścandanataroḥ pattrāṇāṃ bhaṅgā viśeṣāḥ | tilako vṛkṣo nālikeraistarubhirvyāptaḥ | navā navīnā | añjanasya śākhino yaṣṭiḥ prakāṇḍaḥ | tamālakā iti hrasve kaḥ | ataeva nābhiramyā nāmidṛṣṭā iti bhāvaḥ | nādharīkṛto na hīnīkṛtaḥ | tāmbūlī vallī | rāgaḥ saktiḥ | kisalayitamaśokānāṃ jālaṃ khaṇḍaḥ | itaśca suṣṭhu racitaḥ suraiścito vyāptaśca | prabālāḥ pallavāḥ| pakṣe akhaṇḍitāḥ ata eva pravṛddhā bālāḥ keśā yatra | anekavidhairbakulaiḥ saṃkulam | pakṣe anekā vidhavā mṛtabhartṛkā yeṣu kuleṣu taiḥ kulairgotraiḥ saṃkulam | puṃnāgamagaḥ | anyatra pumānnāgo vāsukiḥ | kṛtā utpāditā aśvatthāḥ pippalī yasyām | tayā mahitā cārvī | pakṣe kṛtamaśvātthāmne droṇasutāya hitaṃ yayā ||
caladiti || sañcārayogyena mārgeṇa kiyadapi vyavadhānamatikrāntaḥ punarapi tayaivaṃ babhāṣe ||
deveti || deva, nandaspardhino'sya kiṃ varṇyate ||
yatreti || rāvaṇaṃ taravo hasanti | trijaṭā rāvaṇasvasā | jaṭā mūlāni puṣpakaṃ vimānaṃ kusumaṃ ca | rāmo dāśarathiḥ | rāmāḥ striyaḥ | anekajaṭā ityekaśabdena saṃkhyopalakṣyate | tato'nekaśabdo'saṃkhyātavacanaḥ ||
yasmiṃśceti || vai sphuṭamiyaṃ tālī tāladrumaḥ | iyaṃ jātirmāṃlatī dṛśyate | dve api kīdṛśyau | mālā asyāmasti | tathā śikharayuktā kusumitāgrabhāgā ca | kigviśiṣṭe vane mattaimayūrai ramye | tathā bhadraṃ manojñaṃ bhujaṅgānāmahīnāṃ viṭānāṃ ca prayātaṃ yatra | krauñcaḥ pakṣī | pakṣe mattamayūraṃ bhujaṅgaprayātaṃ krauñcapadā vaitālīya mālinī śikhariṇī puṣpitāgrā ca chandonāmāni | jātiśca uktādirutkṛtyantā ||
yasmiṃśceti || vane vīrudho latāḥ kuruvīrātna gauravayanti | ākrāntā aneke bahavo bhīmā amlavetasā arjunāśca yābhiḥ | yadviśvaprakāśaḥ—'bhīmo'mlavetase śaṃbhau ghore vāpi vṛkodare' | nakulā jīvāḥ | sahadevāstaravaḥ | kuruvīrapakṣe bhīmārjunanakulasahadevāḥ pāṇḍavāḥ ||