Treasury of Narratives (Caturviṃśatiprabandha) 15.1-2.5

15.1-2.5

tato rāmāyaṇaṃ vyākhyāpitam | tatra yathā rāmasya dānaṃ, agārasthāpanaṃ, varṇāśramavyavasthā, gurubhaktistathā sarvamārabdham | tato'bhinavo rāma ityātmānaṃ pāṭhayati | tad dṛṣṭvā mantribhiścintyate
sma-anucitakārī asatprabhuḥ, yo" garvādātmānaṃ tadrūnmanyate| ayaṃ garvo'syopāyenoṭtārayitavyaḥ
prastāve | itaśca tvatpitrā vikramādityena pṛṣṭam-loke sa ko'pi kvāpyāste yo'śrutapūrvaṃ rāmasyācaraṇaṃ
jñāpayati naḥ | tata ekena jyāyasā mantriṇā'paramantriperitena kathitam-rājendra ! kośalāyāṃ
vipra eko vṛddho'sti | sa kāścit śrīrāmasya vārttāḥ pāramparyāyātāḥ samyag ^1viveda | āhūya
pṛcchayate | rājñā āhūtaḥ sa sagauravam | āyātaḥ | pūjitaḥ pṛṣṭaśca-vṛddha^2 ! vad kāścidrāmakathāṃ
navagrām | vipro babhāṇa-pṛthvīnātha ! yadi kośalāyāmāgacchasi, tadā rāmasya kamapi prabandhaṃ
sākṣāddarśayāmi | iha sthitastu vaktuṃ na pārayāmi | tadā rājñā rājyabhāro mantriṣu nyastaḥ | svayaṃ
5 mahācamūsahito vṛddhadvijayukta ayodhpopaśalyāṃ yayau | skandhāvāre tasthau | tadānīṃ sa eva sarvadigīśa ityabhīḥ | vipro bhāṣitaḥ kṣmāpālena-darśaya rāmadevacaritram | tato vipraḥ sthānamekaṃ
darśayitvā bhūpālamālapat-idaṃ bhūkhaṇḍaṃ khānayata | tataḥ khānayati kṣmāpālaḥ | khanatsu khanakeṣu
upari^3 hemakalaśaḥ, tato haimī maṇḍapikā prakaṭībabhūva | uparitanaṃ ^4rajo'pasāritam | paścānupūrvyā
prathamadvitīyatṛtīyakṣaṇā haimā dṛṣṭā mahībhujā | caturthe kṣaṇe nīrajī^5kṛte vipulā^6 upānadekā
10 hemasūtrakṛtā jyotirjālajaṭālamāṇikyakhacitā dṛṣṭā | bhūpena^7 vismitena^8 gṛhītvā hṛdi śirasi