Treasury of Narratives (Caturviṃśatiprabandha) 7.49

7.49

§44) aparedyuḥ prabhuḥ śrīāmena pṛṣṭaḥ-bhagavan ! yūyaṃ tāvattapasā vidyayā ca loke labdhaparamarekhāḥ
kimanyo'pi koḍapi kvāpyāste yo bhavattulāleśamavāpnoti | bappabhaṭṭirabhāṇīt-avanipate ! mama
gurubāndhavau govindācārya-nannasūrī sarvairguṇairmadadhikau gūrjaradharāyāṃ moḍherakapure staḥ | guṇotkaṇṭhayāmitasainya āmastatra gataḥ | tadā nannasūrivyākhyāne 'vasarāyatān vātsyāyanoktān kāmāṅgabhāvān pallavayannāsīt | rājñā śrutaṃ tatsarvam | arucirutpannā-aho ! vayaṃ kāmino'pi naitān bhāvān
vidmaḥ | ayaṃ tu vetti samyak | tasmādayamavaśyaṃ nilayaṃ yoṣitsaṅgī | kimasya praṇāmena ?-ityakṛtanatirevotthāyāśu gopagirimāgāt | cirād dṛṣṭaḥ kṣmāpa iti raṇaraṇakākrāntasvāntāḥ prabhavo vandāpayitumaiyurūha | rājā nirādaro na vandate tathā | evaṃ dināni katipayāni gatāni | ekadā gurubhiḥ
papracche-rājan ! yathā purā bhakto'bhūstathedānīṃ bhakto nāsi | kimasmākaṃ doṣaḥ ko'pi ? | rājā
smāha-sūrivara ! bhavādṛśā api kupātraślāghāṃ kurvate | kimucyate ? | sūribhirūce'-katham ? | āmaḥ
prāha-yau bhavadbhiḥ svau gurubāndhavau stutau | tatra gatvā eko nannasūrināmā dṛṣṭaḥ śṛṅgārakathāvyākhyānalampaṭastapohīno lohataraṇḍatulyo majjati majjaprati ca bhavāmbudhau | tasmānna kiñcidetat
sūrayo masīmalinavadanāḥ svavasatimaguḥ | tatropaviśya dvau sādhū moḍherakapuraṃ prahitau | tatpārśvottatra kathāpitam-āmo'kṛtapraṇāmo bhavatpārśvādāgataḥ | evamevaṃ yuvāṃ nindati | tatkarttavyaṃ
yenāsau bhavatsvanyeṣvapi śramaṇeṣu avajñāvāñ bhavati' | sarvaṃ tantratyaṃ jñātvā tau dvāvapi guṭikayā
varṇa-svaraparāvarttaṃ kṛtvā naṭaveṣadharau gopagirīmīyatuḥ | śrīṛṣabhadhvajacaritraṃ nāṭakatvena babandhatuḥ
naṭān śikṣayāmāsatuḥ | āmarājamavasaraṃ yayācatuḥ | rājñā'vasaro dattaḥ | militāḥ sāmāśikāḥ tattadrasabhāvajñāḥ| tābhyāṃ nāṭakaṃ darśayitumārebhe| bharata-bāhubalisamarāvasaro'bhanīyate
yadā vyūharacanā-śastrajhalatkāre-vīravarṇanā-bhaṭakolāhalāśrotyāpanaghargharikā-jhaṇajhaṇatkārārvi
tābhyāṃ varṇayitumārabdham, dhārārūḍhaśca raso'vātārīt; tadā śrīāmasadgaṭāśca kālindīpravāhaśyāmadīrghānasīnākṛṣyotthitā ‘hata’ hata’ iti bhāṣante sma | atrāntare nagnasūri-govindācāryau
svarūpamudre prakāśyāhatuḥ-rājan! bhaṭāḥ! śṛṇuta 2 kathāyuddhamidam, na tu sākṣāt| alaṃ sambhrameṇa
ityuktā lajjitā vismitāśca te rājādyāḥ saṃvṛtyākāramasthuḥ| tadā govindācārya-nagnasūribhyāṃ
bhūpo'bhāṇi-kila śṛṅgārānanubhavino vayamiti samyagvyākhyātuṃ vidmaḥ| kintu samarājiramapi bhavadgatapraviṣṭāḥ smaḥ| kuraṅgā iva śastre dṛṣṭe'pi bibhimaḥ| ābālyād gṛhītavratāḥ pāpabhīravaḥ, paraṃ bhāratīprabhāvaprabhavavacanaśaktyā rasān sarvān jīvadrūpāniva darśayāmaḥ| rājan!
moḍherake yaiste vātsyāyanabhāvā vyākhyātāḥ, te vayaṃ nagnasūraya ime ca govindācāryāḥ| bhavatāṃ
tadā mṛṣā vikalpaḥ samajane| rājā sadyo lalajje| tau sūrī kṣamayāmāsa, ānarce bappabhaṭṭiṃ
ca| tau katiciddināni uparājaṃ sthitvā bappabhaṭṭeranujñayā punarmoḍherapuramagātām | gataḥ samayaḥ
kiyānapi
§ 45) anyadā gāthakavṛndamāgatam| tanmadhye bālikaikā sanālanīlotpalalocanā mṛgāṅkamukhī
kinnarakharā viduṣī gāyati| tāṃ dṛṣṭvā madanaśaraṃjvarajarjaraḥ galitaviveko gataprāyaśaucadharmābhiniveśaḥ kanyakubjeśaḥ padyadvayaṃ prabhupratyakṣamapāṭhīt109. vaktraṃ pūrṇaśaśī sudhārasulatā dantā maṇiśreṇayaḥ, kāntiḥ śrīrgamanaṃ gajaḥ parimalaste pārijātadrumāḥ
vāṇī kāmadughā kaṭākṣalaharī sā kālakūṭacchaṭā, tatkiṃ candramukhi ! tvadarthamamairairmānthi dugdhodadhiḥ