Meghaduta 1.26

1.26

viśrānta iti || viśrāntaḥ saṃstatra nīcairgirau vinītādhvaśramaḥ san | atha viśrānteranantaram | vane'raṇye yā nadyastāsāṃ tīreṣu jātāni svayaṃrūḍhāni akṛtrimāṇītyarthaḥ || “nadanadī-” iti pāṭhe “pumānstriyā” ityekaśeṣo durvāraḥ || teṣāmudyānānāmārāmāṇāṃ saṃbandhīni yūthikājālakāni māgadhīkusumamukulāni || “atha māgadhī | gaṇikā yūthikā” ityamaraḥ || “korakajālakakalikākuṅmalamukulāni tulyāni” iti halāyudhaḥ || navajalakaṇaiḥ siñcannārdrīkurvan || atra siñcaterārdrīkaraṇārthatvāddravadravyasya karaṇatvam | yatra tu kṣaraṇamarthastatra dravadravyasya karmatvam | yathā “retaḥ siktvā kumārīṣu” | “mukhairniṣiñcantamivāmṛtaṃ tvaci” ityevamādi || evaṃ kiratītyādīnāmapi “rajaḥ kirati mārutaḥ” | “avākiranvyovṛddhāstaṃ lājaiḥ paurayoṣitaḥ” ityādiṣvarthabhedāśrayeṇa rajolājādīnāṃ karmatvakaraṇatve gamayitavye || tathā gaṇḍayoḥ kapolayoḥ svedasyāpanayanena pramārjanena yā rujā pīḍā ||
bhidāditvādaṅpratyayaḥ | tayā klāntāni mlānāni karṇotpalāni yeṣāṃ teṣāṃ tathoktānām | puṣpāṇi lunantīti puṣpalāvyaḥ puṣpāvacāyikāḥ striyaḥ || “karmaṇyaṇ” | “ṭiḍḍhāṇañ-” ityādinā ṅīp | tāsāṃ mukhāni | chāyāyā anātapasya dānāt | kāntidānaṃ ca dhvanyate || “chāyā sūryapriyā kāntiḥ pratibimbamanātapaḥ” ityamaraḥ || kāmukadarśanātkāminīnāṃ mukhavikāsā bhavattīti bhāvaḥ || kṣaṇaparicitaḥ kṣaṇaṃ saṃsṛṣṭaḥ san | na tu ciram | gaccha ||