Meghaduta p11
Vidyullatā p11
- Language
- Sanskrit
p11
kaścidityādi| vastu cātretivṛttanāyakaḥ, tasya pratipādanaṃ nirdeśaḥ, yathā śiśupālavadhe—'harirmuniṃ dadarśa' iti; kirātārjunīye ca—'vanecaro yudhiṣṭhiraṃ samāyayau' iti; yathā cāsyaiva kaveḥ kumārasaṃbhave—'nagādhirājo'sti' ityupanāyakasya| kaściditi sāmānyanirdeśo rasasaṃrambhitayā kavestadanupayuktayakṣaviśeṣapratipādane tātparyābhāvaṃ dhvanayati; yathā raghuvaṃśe—'mataṅgaśāpādavalepamūlāt' ityavalepaprakāraviśeṣānuktiḥ| kāntāvirahaguruṇā priyatamāviyogopadeśācāryeṇa, svapne'pyaviditavirahaduḥkhasyāsya, 'īdṛśo dayitāviyogaḥ' iti śāpenaivopadiṣṭatvāt| sa gururityucyate ajñātajñāpakatvasāmānyena, 'sa mārutasutānītamauṣadhidvaitavyathaḥ| laṅkāstrīṇāṃ punaścake vilāpācāryakaṃ śaraiḥ' itivat| kāntāvirahato guruṇā alaghunā durbhareṇeti kecit| anenaiva kāntātisaktimūlatvamapi pramādasyāvagamyate, anyathā tadvirahaviṣayasyānupapatteḥ śāpasya| svādhikārapramattaḥ svena ātmanā aṅgīkṛte adhikāre kāryadhurāyāṃ nidhipālanādau| atrāpi viśeṣānabhidhānaṃ pūrvavadrasānupayogāt| pramattaḥ
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit