Meghaduta p214

p214

tamityarthaḥ | āsvādayantī anubhavantī | vetyatrāpyanuṣajyate; atha vā, sarvavyāpāreṣvapi tatsamāgamasya manasānubhūyamānasya niṣpratyūhatayānuvṛttervikalpānupādānam; yathā śrīrāmāyaṇe— 'naiṣā paśyati rākṣasyo nemānpuṣpaphaladrumān | ekasthahṛdayā nūnaṃ rāmamevānupaśyati ||' iti, 'naiva daṃśānna maśakānna kīṭānna sarīsṛpān | rāghavāpanayedvātrāt tvadgatenāntarātmanā ||' iti ca | prāyeṇa bāhulyena, śāstrato'nubhavataśca siddhatvādityarthaḥ | 'gatavati dayite tu kāpi maṅgalyamātrāṇyapacitaguruviprā dhārayenmaṇḍanāni | upaguruśayanaṃ ca svalpatāṃ ca vyayasya pratidinamapi kuryādasya vārtānusāram || anavahitavidhānaṃ svasya nirvāhayalaṃ pratidinaniyamaṃ ca kṣemasiddhyaividadhyāt ' ityādi bhāryādhikāroktaḥ, sītādiṣu tathā vyāpāraśravaṇācca | ete īdṛśāḥ | ramaṇaviraheṣu dayitasya bharturviyogeṣu | bahuvacanena kāryabāhulyānmadhye madhye pravāsādibhirvirahe virahe tathaiva vṛttiḥ satīnāmiti vyajyate | aṅganānām uttamastrīṇām | vinodāḥ kālakṣepopāyāḥ | prāyeṇeti, gurvādisadbhāve tacchuśrūṣādīnyapīti dyotayati | eta iti na punaranye iti, 'krīḍāśarīrasaṃskārasamājotsavadarśanam | hāsaṃ paragṛhe yānaṃ tyajetproṣitabhartṛkā ||' iti smaraṇāt krīḍādīnāmacintanīyatvaṃ dhvanyate | atra ca 'pitṛmātṛsutabhrātṛśvaśrūśvaśuramātulaiḥ | na hīnā syādinā bhartrā gahaṇīyānyathā bhavet ||' iti smṛtasyādhiṣṭhitatvasyākathanaṃ prastutarasānaṅgatvādvā, tāhaśīnāṃ sādhvīnāṃ nirupamanijatapaḥprabhāvaguptānāṃ jānakyā draupadyā damayantyā iva ca guptyantarānapekṣatvādvā; 'śīlena rakṣyate nārī'