Meghaduta p33
Vidyullatā p33
- Language
- Sanskrit
p33
udvahaḥ suvahastathā | saṃvahaḥ pravahaścaiva tata ūrdhve parāvahaḥ || tadūrdhve syātparivaho vāyorve sapta nemayaḥ ' ityuktānāṃ saptānāṃ vāyumārgāṇāmadhastanamāvahākhyasya vāyoḥ skandharūpaṃ panthānam āsthitam, tasya meghamārgatvāt, pavanādhīnasaṃcāraṇatvācca meghānām | udvahītālakāntāḥ karakisalayairūrdhvīkṛtāḥ pralambatvānnayanarudhaḥ cūrṇakuntalājhlāḥ yābhistāḥ | prekṣaṇasvabhāvoktiḥ | pathikavanitāḥ dhanārjanādihetorgṛhātproṣitānāṃ bhāryāḥ | pratyayāt viśvāsāt, acirabhāvini priyāgame ityarthāt | ' pratyayastu khyātiranghraviśvāsādhīnahetuṣu ' iti vaijayantī | āśvasatyaḥ duḥkhasāgarādunmajjamātmānaṃ matvā jīvitasaṃdhāraṇamāśaṃsamānāḥ | kiṃnimitto viśvāsa iti cettatrāha— ka iti | kiṃjātīyaḥ, kiṃdeśīyaḥ, kiṃrūpo vā | ' pathikavanitāḥ ' iti prasaṅgāt atra pathika iti labhyate | kiṃśabdaḥ kṣepe | ' praśne kṣepe vitarke kim ' iti vaijayantī | na kaścidapītyarthaḥ | saṃnaddhe vaddhodyoge | virahavidhurāmiti | saṃbhāvitaśarīrāpāyāmityarthaḥ | tvayīti, candracandanamandānilakundamandāramākandapallavamallikotphullajalajajaladhikalholakokakokanadakokilapramukheṣu kusumaśaravarūthinīnāsīravīreṣu tvamevānatikramaṇīya iti vyajyate; tathā cāmarukaḥ— 'malayamarutāṃ vrātā yātā vikāsitamallikāparimalabharo yāto grīṣma tvamutsahase yadi | ghana ghaṭayituṃ taṃ niḥsnehaṃ ya eva nivartane prabhavati gāvāṃ kiṃ naścchinnaṃ sa eva dhanaṃjayaḥ ' iti | tathā kaścit— 'ṛtubhiriha kimanyaireka evāhamīśo jagati virahabhājāṃ jīvitākarṣaṇāya | iti niyatamatānīnmāravīrapratijñāṃ prakaṭavikaṭanādaḥ prāvṛṣeṇyaḥ payo-
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit