Meghaduta p94
Vidyullatā p94
- Language
- Sanskrit
p94
atha parameśvaraparisaramupasaratastava taddarśanātpūrvameva saubhāgyabhāgyabhājanatā bhaviṣyatītyanuvādamukhenāha—bharturiti | bhartuḥ svāminaḥ, iti sādaratve hetuḥ | kaṇṭhacchaviḥ kaṇṭhacchivisadṛśacchaviḥ | 'śobhā kāntirdyutiśchaviḥ' ityamaraḥ | kālakūṭamṛgamadakalitakālimasnigdhatvātparameśvarakaṇṭhasya tatsavarṇatayā tadanusmārakaṃ bhavantaṃ bhāgyarāśirayamiti sabahumānaṃ pārṣadāḥ parameśvarahṛdayabhūtāḥ prekṣiṣyante; kimataḥ paraṃ sukṛtaphalamiti bhāvaḥ | puṇyaṃ pāpaharam | tribhuvanaguroḥ viśiṣṭajñānapradānātsarvalokamānyasya, 'aṣṭādaśānāmetānāṃ vidyānāṃ bhinnavartmanām | ādikartā kaviḥ sākṣācchūlapāṇiriti śrutiḥ' iti vāyūkteḥ | athavā pitāmahasyāpi pitṛtvāt tribhuvanaguruḥ, 'yo'gre māṃ vidadhe putraṃ chandaśca prahiṇoti me' iti vāyūkteḥ | dhāma ālayam | puṇyaṃ dhāmetyukterdhāmna eva darśanādibhiḥ pāpaharaṇasāmarthyaṃ dhvanyate, 'dūrataḥ śikharaṃ dṛṣṭvā namaskuryāṃcchivālayam | saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati' iti śrīnandikeśvaravacanāt | caṇḍeśvarasyacaṇḍaḥ krūraḥ saṃhartṛtvāt, īśvaraḥ niyāmakatvātprapañcasya yaḥ, tasya ; athavā gaurīpateḥ | anenātikrame śreyaḥpratibandhakatvamapi syāditi cotyate | na kevalamāmutrikaṃ kālāntarabhāvi; tādātvikaṃ vaiṣayikamapi tadupagame sukhaṃ bhaviṣyatītyāha— dhūtodyānamiti | gandhavatīti kācinnadī | toyakrīḍāviratayuvatisnānatiktaiḥ ciraṃ jale vihṛtya tato nivṛttānāṃ taruṇīnāṃ snānena; snānamiti snānopakaraṇabhūtagandhadravyopalakṣaṇam | 'snānīye'bhipave snānam' iti vaijayantī | tena surabhiḥ | atra gandhavatyā paribhoge indīvaraparāgagandhasaṃparkamātram, yuvatijanasaṃśleṣe tu spṛhaṇīyaparimalaviśiṣṭatvaṃ ca maruta iti gandhaśabdatiktaśabdābhyāṃ gandhavatyā yuvatīnāṃ vyatireko dhvanyate | taddarśānācca camatkāreṇa matsareṇa vā sahṛdayatayā kāmukāntaratvena vā taralitamudyānaṃ yatra | anena viśiṣṭanāyikāntaraparirambhopalambhanirvṛtasya maruto yatkiṃcitkāritālakṣaṇo mado vyajyate | atra ca pūrvaṃ 'sa tvayaivopapādyaḥ' iti jalamokṣaṇasyoktiridānīṃ śiprāgandhavatyoḥ prasaṅgācca ubhayoryathāruci jalapānaṃ tvayānyatarasyāṃ vidheyamityuktaṃ veditavyam | atra smaraṇamudāttaṃ cālaṃkāraḥ |
Linked texts (1)
- Meghadūta — Kālidāsa, Sanskrit