Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 3.2

Śaśilekhā 3.2

Language
Sanskrit

3.2

(dinamaṇimaṇḍalasya)=sūryavimbasya (maṇḍana!)=sārabhūta!| 'yo sārāditye puruṣa' ityādiśruteḥ| bhavo=janma, khaṇḍanaṃ=nāśaḥ, tau na vidyate yasya| bhavasya prāpteḥ sattāyā vā, khaṇḍanaṃ na vidyate yasyeti vā, satyasaṃkalpatvāt| 'bhavaḥ kṣeme ca saṃsāre sattāyāṃ prāpti janmanoriti' munijanasya=maṅkaṇanāmno, mānasa-ahaṅkārakhaṇḍaka, haṃsa!=nirlobhaparamātman! ṣo'ntakarmaṇi, kuśāṅkurakṣatakaratalagalitaśākarasadarśanahṛṣṭe siddho'hamiti matvā nṛtyati| maṅkaṇamunāvakasmādāyātena kapaṭatapasvinā śambhunā kiyadetadbumiti kaṇṭakairaṅgāni vibhidya śoṇitasthāne bhasmadarśitimiti tadahaṅkāro nāśita iti kathā| ¹haṃsa!=paramātman! nirlobha! vā, ekapadaṃ yathāśrutārthakaṃ vā|
udgato madaḥ prasiddhaḥ madanaḥ=kāmaḥ, manorathaḥ=tṛṣṇā, tena ⁵manorathapadena lobho lakṣyate| pathyapi kavate=śabdāyate, aneneti pathikavo| dhunotīti dhūḥ=kampo, roṣaḥ, roṣeṇa kampodayaḥ, mānena yathā, tathā ⁶valganamityanubhavaḥ| tajjanānāṃ=⁷tadgaṇānāṃ, madādiṣaḍvargāṇām, janito vipālo=rodanaṃ yena, ⁸kāśyāṃ teṣāmaprabhutvād rodanam| ⁹yadvā uditi abhāvavacanaḥ, udbhrāmādau tathā darśanāt| madana=madaśūnyo, harṣavat manaḥ śarīrañca yeṣām, taiḥ pathikaiḥ=yātrikaiḥ strīpuruṣaiḥ, janito vilāpaḥ, dhanyāḥ vayaṃ yat kāśī dṛṣṭeti vacanaṃ yatra| alīti, ¹⁰alikulasaṅkula-kusumasamūhavannirākulāḥ, bakulasya = varuṇagṛhasya, samudrasya, kūlā = aṃśabhūtā sukhadā vā nadī asī varuṇā ca tasyāḥ āpo yasmin, kvacitkarddamasambandhānmajjaddivyāṅganājanastanacandanakastūrīsambandhācca tādṛśapuṣpaśaṅkākāritvam|
ānandavanavarṇanapakṣe - mṛga mārgaṇe³ dhātuḥ| mṛge=mārgaṇe arthāt paramārthasya mado=harṣo yeṣām, te jñānārthinaḥ surāṇāṃ samūhaḥ sauram, tadvaraḥ=tadatiśayaḥ, tadvadvā yeṣām, te saurabharabhāḥ ⁴devavṛndādadhikakāntaya ityarthaḥ| 'bharo'tiśayabhāsayoriti'|
⁵saurāṇāṃ=devavṛndānām, bhare=bharaṇe, poṣaṇe bhā=bhānam yeṣām, te ⁶tādṛśāvāsaveśamasamūhāḥ| śareṣu=yajñeṣu, śaṃvadāḥ=śobhanavādinaḥ, ⁷amlecchitabhāṣaṇakarmiṇaḥ yājñikā ityarthaḥ| navaḥ stavaḥ ⁸sa eva dalaṃ=⁹pallavam, patrapūjanasādhanatvāt, tanmalanti=dhārayanti, te navadalamālāḥ, teṣvatiśayaḥ=tacchreṣṭhāḥ¹⁰, navadalamālatamāḥ=atistutyāḥ, bhagavataḥ stutiparā, upāsakāḥ vā ityarthaḥ| teṣāṃ jñāni-

Linked texts (1)